Orzeczenie · 2026-09-02

II KZ 33/26Odmowa przyjęcia kasacji sąd najwyższy 4

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-09-02
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjaniedopuszczalnośćkodeks postępowania karnegosąd najwyższyzażalenieprawa konstytucyjneprawa człowiekarzetelny proces

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy skazanego na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego XI Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Lublinie, które odmówiło przyjęcia kasacji z powodu jej niedopuszczalności z mocy ustawy. Obrońca zarzucał nadmiernie formalistyczne zastosowanie przepisów k.p.k. (art. 523 § 2 i 4, art. 530 § 2) oraz naruszenie standardów konstytucyjnych i konwencyjnych (art. 8 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 42 ust. 2 Konstytucji RP, art. 6 i 10 EKPC). Podnosił, że kasacja nie była oparta na zarzucie niewspółmierności kary, lecz na rażących naruszeniach prawa materialnego i procesowego, a także na fundamentalnych uchybieniach systemowych, takich jak zanegowanie znaczenia Konstytucji RP i EKPC, odmowa prokonstytucyjnej wykładni art. 212 k.k., pozorność kontroli odwoławczej, pominięcie dowodów istotnych dla art. 213 § 2 k.k. oraz stosowanie prawa karnego jako instrumentu tłumienia krytyki. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne. Podkreślił, że zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k., kasacja na korzyść jest dopuszczalna jedynie w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, z wyjątkiem uchybień z art. 439 k.p.k. lub gdy wnosi ją podmiot z art. 521 k.p.k. Sąd stwierdził, że przepisy te są jasne i jednoznaczne, a formalna niedopuszczalność środka odwoławczego uniemożliwia jego merytoryczne rozpoznanie. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego uzasadnienia odmowy, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że odwołanie się do kwestii niewspółmierności kary było wynikiem zacytowania art. 523 § 1 k.p.k., a nie odniesieniem do treści badanej kasacji. Sąd zasugerował, że w przypadku dostrzeżenia istotnych naruszeń, obrońca może zwrócić się do Prokuratora Generalnego lub Rzecznika Praw Obywatelskich w celu wniesienia kasacji nadzwyczajnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie ścisłego stosowania przepisów k.p.k. dotyczących dopuszczalności kasacji, zwłaszcza w sprawach, gdzie nie orzeczono kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy z uwagi na rodzaj orzeczonej kary. Nie rozstrzyga merytorycznie zarzutów podniesionych w kasacji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, oparte na niedopuszczalności z mocy ustawy z uwagi na rodzaj orzeczonej kary, może naruszać konstytucyjne i konwencyjne standardy prawa do sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji z powodu jej niedopuszczalności z mocy ustawy, wynikającej z rodzaju orzeczonej kary, nie narusza konstytucyjnych i konwencyjnych standardów, jeśli przepisy te są stosowane jasno i jednoznacznie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy k.p.k. dotyczące dopuszczalności kasacji (art. 523 § 2 k.p.k.) są klarowne i jednoznaczne. Niedopuszczalność kasacji z mocy ustawy, wynikająca z rodzaju orzeczonej kary, uniemożliwia jej merytoryczne rozpoznanie i nie stanowi naruszenia prawa do sądu, o ile nie zachodzą wyjątki przewidziane w ustawie.

Czy odwołanie się w uzasadnieniu zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji do przesłanki niewspółmierności kary, podczas gdy kasacja nie była na niej oparta, stanowi naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli odwołanie się do przesłanki niewspółmierności kary w uzasadnieniu zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji wynikało z cytowania w całości treści art. 523 § 1 k.p.k., a nie z błędnego przypisania treści badanej kasacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zarzut dotyczący uzasadnienia odmowy przyjęcia kasacji był nieporozumieniem, ponieważ odwołanie się do kwestii wnoszenia kasacji wyłącznie z powodu niewspółmierności kary było wynikiem zacytowania w całości treści art. 523 § 1 k.p.k., a nie odniesieniem do treści badanej kasacji, która dotyczyła innych naruszeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w reprezentacji Sądu Najwyższego)

Strony

NazwaTypRola
S.S.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanegoinneobrońca

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 523 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Kasacja na korzyść może być wniesiona jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, z wyjątkiem kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub gdy kasację wnosi jeden z podmiotów wymienionych w art. 521 k.p.k.

Pomocnicze

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Cytowany w uzasadnieniu zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji, w celu wyjaśnienia kontekstu niedopuszczalności kasacji.

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kontroli dopuszczalności kasacji.

k.k. art. 212

Kodeks karny

Wspomniany w zarzutach zażalenia dotyczących prokonstytucyjnej wykładni.

k.k. art. 213 § § 2

Kodeks karny

Wspomniany w zarzutach zażalenia dotyczących pominięcia dowodów.

Konstytucja RP art. 8 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 42 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja była niedopuszczalna z mocy ustawy z uwagi na rodzaj orzeczonej kary, zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k. • Przepisy k.p.k. dotyczące dopuszczalności kasacji są jasne i jednoznaczne. • Formalna niedopuszczalność środka odwoławczego uniemożliwia jego merytoryczne rozpoznanie.

Odrzucone argumenty

Obraza art. 523 § 2 i 4 k.p.k. poprzez nadmiernie formalistyczne zastosowanie. • Obraza art. 530 § 2 k.p.k. poprzez ograniczenie kontroli dopuszczalności kasacji. • Obraza art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 1 k.p.k. poprzez schematyczne uzasadnienie odmowy. • Naruszenie art. 8 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 42 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 i 10 EKPC. • Pominięcie znaczenia Konstytucji RP i EKPCz, odmowa prokonstytucyjnej wykładni art. 212 k.k., pozorność kontroli odwoławczej, pominięcie dowodów dla art. 213 § 2 k.k., stosowanie prawa karnego do tłumienia krytyki.

Godne uwagi sformułowania

formalna niedopuszczalność środka odwoławczego uniemożliwia jego merytoryczne rozpoznanie • Przepisy te są klarowne i jednoznaczne w swej treści. • nic nie stoi na przeszkodzie zwrócenie się do Prokuratora Generalnego lub Rzecznika Praw Obywatelskim z sygnalizacją potrzeby wniesienia kasacji nadzwyczajnej

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłego stosowania przepisów k.p.k. dotyczących dopuszczalności kasacji, zwłaszcza w sprawach, gdzie nie orzeczono kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy z uwagi na rodzaj orzeczonej kary. Nie rozstrzyga merytorycznie zarzutów podniesionych w kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje rygoryzm proceduralny w postępowaniu karnym i ograniczenia w dostępie do Sądu Najwyższego, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Kiedy kasacja nie jest możliwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia ograniczenia dostępu do najwyższej instancji.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst