I KO 95/25· Sąd Najwyższy· 2026-07-23
Sąd Najwyższy wyłączył sędziów Igora Zgolińskiego i Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie o wznowienie postępowania z urzędu ze względu na wątpliwości co do ich bezstronności, wynikające z trybu powołania.
Art. 41 KonstytucjiKonstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Art. 41
Art. 411. Każdemu zapewnia się nietykalność osobistą i wolność osobistą. Pozbawienie lub ograniczenie wolności może nastąpić tylko na zasadach i w trybie określonych w ustawie.
2. Każdy pozbawiony wolności nie na podstawie wyroku sądowego ma prawo odwołania się do sądu w celu niezwłocznego ustalenia legalności tego pozbawienia. O pozbawieniu wolności powiadamia się niezwłocznie rodzinę lub osobę wskazaną przez pozbawionego wolności.
3. Każdy zatrzymany powinien być niezwłocznie i w sposób zrozumiały dla niego poinformowany o przyczynach zatrzymania. Powinien on być w ciągu 48 godzin od chwili zatrzymania przekazany do dyspozycji sądu. Zatrzymanego należy zwolnić, jeżeli w ciągu 24 godzin od przekazania do dyspozycji sądu nie zostanie mu doręczone postanowienie sądu o tymczasowym aresztowaniu wraz z przedstawionymi zarzutami.
4. Każdy pozbawiony wolności powinien być traktowany w sposób humanitarny.
5. Każdy bezprawnie pozbawiony wolności ma prawo do odszkodowania.
Powiązane przepisy
Powołują się na art. 41:
Orzeczenia powołujące art. 41 Konstytucji(479 orzeczeń)
II KO 49/25· Sąd Najwyższy· 2026-07-14
Sąd Najwyższy oddalił wniosek Sądu Apelacyjnego o przekazanie sprawy innemu sądowi, uznając, że problemy organizacyjne sądu nie uzasadniają skorzystania z instytucji forum extraordinatum.
III KK 684/25· Sąd Najwyższy· 2026-07-10
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wyłączenie sędziego, uznając, że kwestie ustrojowe związane z powołaniem sędziego nie stanowią podstawy do jego wyłączenia w konkretnej sprawie.
II KO 60/26· Sąd Najwyższy· 2026-07-07
Sąd Najwyższy wyłączył sędziów od rozpoznania sprawy o wznowienie postępowania z powodu wątpliwości co do ich bezstronności i niezawisłości, wynikających ze sposobu powołania.
V KK 149/25· Sąd Najwyższy· 2026-07-06
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Zbigniewa Kapińskiego od rozpoznania sprawy ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności wynikające z procedury powołania.
III KK 232/26· Sąd Najwyższy· 2026-07-01
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od rozpoznania sprawy ze względu na uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, wynikającą z procedury powołania.
VI Pa 20/26· Sąd Okręgowy w Bydgoszczy· 2026-06-17
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił apelację pozwanego Skarbu Państwa – Zakładu Karnego w M. i utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego zasądzający od pozwanego na rzecz powoda wyrównanie uposażenia.
V KK 110/26· Sąd Najwyższy· 2026-06-11
Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek prokuratora o wyłączenie sędziów od rozpoznawania kasacji, uznając go za niedopuszczalny z mocy ustawy, gdyż dotyczył kwestii ustrojowych, a nie konkretnych okoliczności faktycznych uzasadniających wątpliwość co do bezstronności.
V KK 110/26· Sąd Najwyższy· 2026-06-11
Sąd Najwyższy oddalił wniosek prokuratora o wyłączenie sędziów, uznając go za niedopuszczalny i oparty na kwestiach ustrojowych, a nie faktycznych podstawach wyłączenia.
IV P 155/25· Sąd Rejonowy w Goleniowie· 2026-06-10
Sąd Rejonowy w Goleniowie zasądził od Skarbu Państwa na rzecz funkcjonariusza Służby Więziennej wyrównanie uposażenia za styczeń i luty 2023 roku, uznając przepis ustawy okołobudżetowej za niezgodny z Konstytucją.
Potrzebujesz analizy prawnej do art. 41 Konstytucji?
Asystent AI przeanalizuje ten przepis w kontekście orzecznictwa, doktryny i powiązanych regulacji.
Zapytaj Asystenta AI