II ZO 18/26Wyłączenie sędziego sadu najwyższego z powodu wątpliwości o bezstronność
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Dobrowolskiego od udziału w sprawie o sygnaturze II ZO 88/25. Wniosek został złożony przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, który podniósł, że istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Dobrowolskiego z mocy ustawy lub z uwagi na inne okoliczności mogące wywołać wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, stwierdzając, że okoliczności związane z powołaniem sędziego Dobrowolskiego na stanowisko sędziego SN w następstwie postępowania przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 2017 r. mogłyby prowadzić do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd, ustanowiony ustawą, zgodnie z art. 6 ust. 1 EKPC i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Dodatkowo, sąd wskazał na wątpliwości prawne dotyczące Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, w której orzeka sędzia Dobrowolski. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Marka Dobrowolskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego SN z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności i niezależności wynikające z okoliczności powołania, w kontekście standardów EKPC i Konstytucji RP.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sędziów powołanych w okresie kontrowersji wokół statusu KRS i SN.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności i niezależności, wynikające z okoliczności jego powołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do wyłączenia sędziego.
Uzasadnienie
Okoliczności powołania sędziego SN w następstwie postępowania przed KRS ukształtowaną ustawą z 2017 r. mogą naruszać prawo strony do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd, ustanowiony ustawą, co uzasadnia wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 ust. 1 EKPC.
Czy sędzia powołany do Sądu Najwyższego w trybie kwestionowanym przez orzecznictwo SN (np. w wyniku postępowania przed KRS ukształtowaną ustawą z 2017 r.) może orzekać w sprawie, w której jego niezawisłość i bezstronność mogą być kwestionowane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki sędzia powinien zostać wyłączony, aby zapewnić zgodność z art. 6 ust. 1 EKPC i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na własne uchwały (np. I KZP 2/22) wskazujące, że sędziowie powołani w kontrowersyjnych okolicznościach nie powinni orzekać w sprawach, gdzie ich status może budzić wątpliwości co do niezależności i bezstronności sądu.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| X. Y. | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Rejonowego |
| X.1 Y.1 | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy subsydiarny |
| M. R. | osoba_fizyczna | pełnomocnik wnioskodawcy |
| Marek Dobrowolski | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Najwyższego |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, lub gdy orzekanie przez sędziego mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu jako bezwzględna podstawa odwoławcza.
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. kształtująca skład KRS, której dotyczyły wątpliwości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okoliczności powołania sędziego SN w następstwie postępowania przed KRS ukształtowaną ustawą z 2017 r. budzą wątpliwości co do jego bezstronności i niezależności. • Orzekanie przez sędziego w takiej sytuacji mogłoby naruszyć standardy z art. 6 ust. 1 EKPC i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. • Sąd z udziałem takiego sędziego mógłby być uznany za nienależycie obsadzony (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.). • Istnieją wątpliwości prawne dotyczące statusu Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
Godne uwagi sformułowania
istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie • naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka (EKPC) i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą • sąd byłby sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Skład orzekający
Barbara Skoczkowska
przewodniczący
Marek Dobrowolski
sprawozdawca
Marek Siwek
członek
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego SN z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności i niezależności wynikające z okoliczności powołania, w kontekście standardów EKPC i Konstytucji RP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sędziów powołanych w okresie kontrowersji wokół statusu KRS i SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i bezstronności sędziów, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sędzia Sądu Najwyższego wyłączony z orzekania. Kluczowe pytanie o niezależność sądownictwa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.