I ZO 160/26Wyłączenie sędziego sąd najwyższy odpowiedzialność karna 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o wyłączenie sędziego Marka Siwka od rozpoznania sprawy o sygnaturze akt I ZI 69/26 został złożony przez obrońcę sędziego Sądu Okręgowego w [...] X. Y. na posiedzeniu Sądu Najwyższego w dniu 11 sierpnia 2026 r. Obrońca powołał się na wątpliwości co do spełnienia wymogów bezstronności i sądu ustanowionego ustawą (art. 45 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 EKPC, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE), a także na sposób powołania sędziego i kwestionowany status Izby Odpowiedzialności Zawodowej. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o wyłączenie w sprawie o sygnaturze I ZO 160/26, zważył, że choć istnieją podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. i standardów konstytucyjnych oraz konwencyjnych, to rozstrzygnięcie w przedmiocie wyłączenia sędziego nie może prowadzić do bezskuteczności merytorycznego orzeczenia kończącego sprawę na danym etapie. Wskazano, że uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2026 r. zezwalająca na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie jest prawomocna, a argumenty podniesione we wniosku o wyłączenie mogą zostać przedstawione w środku odwoławczym. Sąd podkreślił, że art. 42 § 3 k.p.k. nie może być rozumiany jako zezwalający na wydanie merytorycznego orzeczenia kończącego postępowanie przed rozstrzygnięciem wniosku o wyłączenie sędziego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście wadliwego powołania sędziów oraz wpływu tych wad na możliwość dalszego procedowania i zaskarżania orzeczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziowskimi w Polsce w określonym okresie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego może być rozpoznany po wydaniu merytorycznego orzeczenia w sprawie przez sąd, w którego składzie zasiadał ten sędzia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozstrzygnięcie w przedmiocie wyłączenia sędziego nie może dotyczyć merytorycznych orzeczeń kończących sprawę na danym etapie rozpoznania, gdyż skutkowałoby to możliwością wzruszania orzeczeń, w tym prawomocnych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 42 § 3 k.p.k. nie może być rozumiany jako instrument służący wzruszaniu orzeczeń. W przypadku nieprawomocnej uchwały zezwalającej na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, argumenty o wyłączeniu sędziego mogą zostać podniesione w środku odwoławczym.
Czy sposób powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności i niezależności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego w następstwie udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. mogą prowadzić do naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 EKPC i stanowić podstawę do wyłączenia sędziego.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i ETPC wskazując, że sposób powołania sędziego może prowadzić do uznania, że sąd jest nienależycie obsadzony i narusza prawo strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| X. Y. | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Okręgowego |
| G.W. | inne | obrońca sędziego |
| Marek Siwek | inne | sędzia Sądu Najwyższego |
| W.J. | inne | drugi obrońca sędziego |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wyłączenie następuje również, gdy orzekanie przez sędziego mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
k.p.k. art. 42 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Rozstrzygnięcie w przedmiocie wyłączenia sędziego nie może dotyczyć merytorycznych orzeczeń kończących sprawę na danym etapie.
u.s.p. art. 80 § § 2a
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozstrzygnięcie w przedmiocie wyłączenia sędziego nie może dotyczyć merytorycznych orzeczeń kończących sprawę na danym etapie. • Argumenty o wyłączeniu sędziego mogą zostać podniesione w środku odwoławczym od nieprawomocnej uchwały.
Godne uwagi sformułowania
sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • uchwała w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, nie może stać się bezskuteczna ze względu na wydanie jednoosobowo incydentalnego postanowienia w sprawie o wyłączenie. • art. 42 § 3 k.p.k. wprowadzałby de facto instrument służący wzruszaniu orzeczeń, w tym orzeczeń prawomocnych
Skład orzekający
Barbara Skoczkowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście wadliwego powołania sędziów oraz wpływu tych wad na możliwość dalszego procedowania i zaskarżania orzeczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziowskimi w Polsce w określonym okresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i prawa do rzetelnego procesu, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Czy wadliwie powołany sędzia może orzekać? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową kwestię praworządności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.