# Kiedy NSA oddala zażalenie na odmowę wstrzymania wykonania decyzji podatkowej (art. 61 § 3 p.p.s.a.)?

*Data publikacji: 2026-05-31 · zweryfikowano: 2026-06-01 · obszar prawa: podatkowe · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/cluster-oddalenie-zazalenia-wstrzymanie-wykonania-decyzji-podatkowej*

**TL;DR:** NSA konsekwentnie oddala zażalenia na odmowę wstrzymania wykonania decyzji podatkowej, gdy strona nie wykazuje konkretnie — z dowodami — niebezpieczeństwa znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Samo twierdzenie o wysokiej kwocie należności, pogorszeniu sytuacji finansowej czy merytorycznej wadliwości decyzji nie wystarcza. Ciężar uprawdopodobnienia przesłanek z [art. 61 § 3 p.p.s.a.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-o-postepowaniu-przed-sadami-administracyjnymi/art-61) spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy.

## 1. Charakter wyjątkowy instytucji wstrzymania wykonania

Wniesienie skargi co do zasady nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu ([art. 61 § 1 p.p.s.a.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-o-postepowaniu-przed-sadami-administracyjnymi/art-61)). Wstrzymanie jest odstępstwem od tej reguły i wymaga spełnienia zamkniętego katalogu przesłanek. NSA podkreśla ten wyjątkowy charakter w każdym postanowieniu. Jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 września 2009 r.: „Postanowienie sądu o wstrzymaniu wykonania aktu w całości lub w części stanowi zatem odstępstwo od tej generalnej reguły i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu określonych w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanek, których istnienie musi wykazać wnioskodawca" ([II FZ 350/09](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-fz-350-09/oddalenie-zazalenia-wstrzymanie-wykonania-decyzji-podatkowej-619906)). Potwierdza to również postanowienie z 2024 r.: „Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy, warunkiem jej zastosowania jest uprawdopodobnienie istnienia owych przesłanek pozytywnych" ([II FZ 40/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-fz-40-24/oddalenie-zazalenia-wstrzymanie-wykonania-decyzji-podatkowej-3089013)).

## 2. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na wnioskodawcy

To na stronie skarżącej ciąży obowiązek wykazania przesłanek wstrzymania — sąd nie domyśla się argumentów ani nie współtworzy wniosku. W postanowieniu z 18 lutego 2010 r. NSA orzekł: „Nie można oczekiwać, że Sąd w ramach pouczeń stanie się współautorem wniosku, który następnie rozpatrzy" ([II FZ 33/10](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-fz-33-10/oddalenie-zazalenia-wstrzymanie-wykonania-decyzji-podatkowej-883165)). Podobnie w sprawie z 20 lipca 2017 r.: „Nie jest rolą sądu domniemywanie, gdzie strona skarżąca upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji" ([II FZ 314/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-fz-314-17/wstrzymanie-wykonania-decyzji-podatkowej-brak-uzasadnienia-2268961)). Ciężar dowodu nie przenosi się na sąd nawet wtedy, gdy strona działa bez profesjonalnego pełnomocnika.

## 3. Ogólnikowe i gołosłowne twierdzenia nie wystarczą

NSA jednolicie oddala zażalenia, gdy wniosek opiera się na ogólnikowych stwierdzeniach bez dokumentacji. W sprawie II FZ 74/25 z 27 sierpnia 2025 r. sąd wskazał: „użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" – wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach" (II FZ 74/25). W postanowieniu z 2004 r. NSA dodał: „Nie wystarczy więc samo stwierdzenie, że nastąpiło naruszenie prawa materialnego. Konieczne jest także przytoczenie konkretnych okoliczności" ([FZ 86/04](https://lexedit.ai/orzeczenia/fz-86-04/oddalenie-zazalenia-wstrzymanie-wykonania-decyzji-podatkowej-956021)). Strona musi nie tylko powtórzyć treść przepisu, ale wskazać konkretne fakty i poprzeć je dokumentami.

## 4. Wysoka kwota należności i pogorszenie sytuacji finansowej nie są wystarczające

Samo twierdzenie, że kwota zobowiązania jest wysoka albo że egzekucja pogorszy sytuację majątkową, nie realizuje przesłanek z [art. 61 § 3 p.p.s.a.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-o-postepowaniu-przed-sadami-administracyjnymi/art-61). NSA w sprawie II FZ 314/17 wyraźnie stwierdził: „wykonanie świadczenia pieniężnego z natury rzeczy nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności" ([II FZ 314/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-fz-314-17/wstrzymanie-wykonania-decyzji-podatkowej-brak-uzasadnienia-2268961)). Podobnie w postanowieniu z 2024 r.: „Samo pogorszenie sytuacji finansowej nie musi oznaczać jeszcze zaistnienia podstaw do przyznania ochrony tymczasowej" ([II FZ 40/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-fz-40-24/oddalenie-zazalenia-wstrzymanie-wykonania-decyzji-podatkowej-3089013)). W sprawie II FZ 54/24 NSA dodał: „Okolicznością uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji nie może być jednak hipotetyczna możliwość uwzględnienia skargi" ([II FZ 54/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-fz-54-24/oddalenie-zazalenia-wstrzymanie-wykonania-decyzji-podatkowej-422755)).

## 5. Merytoryczna wadliwość decyzji i toczące się śledztwo nie uzasadniają wstrzymania

Kwestionowanie zasadności decyzji podatkowej albo powoływanie się na toczące się postępowanie karne nie spełnia przesłanek ochrony tymczasowej — te zarzuty należą do postępowania głównego. Jak wskazał NSA w postanowieniu z 9 września 2004 r., [I SA/BD 259/04](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-bd-259-04/podatek-vat-uslugi-pogrzebowe-niezaewidencjonowany-przychod-1066199) samo kwestionowanie merytorycznej zasadności decyzji nie stanowi przesłanki do wstrzymania jej wykonania. Potwierdza to postanowienie z 2012 r.: „kwestia zgodności bądź braku zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie może być badana w toku postępowania wpadkowego, jakim jest postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji" ([I FZ 352/12](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-fz-352-12/oddalenie-zazalenia-wstrzymanie-wykonania-decyzji-podatkowej-2233710)).

## 6. Przymusowa egzekucja to normalna konsekwencja niewykonania zobowiązania

NSA przypomina, że dolegliwość egzekucji administracyjnej sama w sobie nie jest przesłanką wstrzymania. W sprawie II FZ 54/24 sąd wskazał: „Przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, lecz wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej" ([II FZ 54/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-fz-54-24/oddalenie-zazalenia-wstrzymanie-wykonania-decyzji-podatkowej-422755)). Instytucja wstrzymania chroni jedynie przed skutkami, których późniejsze wygranie sporu nie naprawi — nie przed wszelkimi kosztami egzekucyjnymi czy zajęciem rachunków.

**Źródła:** FZ 86/04 (NSA, 2.6.2004); II FZ 350/09 (NSA, 10.9.2009); II FZ 33/10 (NSA, 18.2.2010); I FZ 352/12 (NSA, 11.9.2012); II FZ 314/17 (NSA, 20.7.2017); II FZ 40/24 (NSA, 11.6.2024); II FZ 54/24 (NSA, 18.7.2024); I FSK 1373/24 (NSA, 28.8.2024); II FZ 74/25 (NSA, 27.8.2025); I SA/BD 259/04 (NSA, 9.9.2004); [art. 61 § 1 p.p.s.a.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-o-postepowaniu-przed-sadami-administracyjnymi/art-61); [art. 61 § 3 p.p.s.a.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-o-postepowaniu-przed-sadami-administracyjnymi/art-61).

## Źródła (orzeczenia)

- [II FZ 350/09](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-fz-350-09/oddalenie-zazalenia-wstrzymanie-wykonania-decyzji-podatkowej-619906) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2009-09-10
  > „Postanowienie sądu o wstrzymaniu wykonania aktu w całości lub w części stanowi zatem odstępstwo od tej generalnej reguły i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu określonych w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanek, których istnienie musi wykazać wnioskodawca"
- [II FZ 40/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-fz-40-24/oddalenie-zazalenia-wstrzymanie-wykonania-decyzji-podatkowej-3089013) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2024-06-11
  > „Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy, warunkiem jej zastosowania jest uprawdopodobnienie istnienia owych przesłanek pozytywnych"
- [II FZ 33/10](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-fz-33-10/oddalenie-zazalenia-wstrzymanie-wykonania-decyzji-podatkowej-883165) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2010-02-18
  > „Nie można oczekiwać, że Sąd w ramach pouczeń stanie się współautorem wniosku, który następnie rozpatrzy"
- [II FZ 314/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-fz-314-17/wstrzymanie-wykonania-decyzji-podatkowej-brak-uzasadnienia-2268961) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2017-07-20
  > „Nie jest rolą sądu domniemywanie, gdzie strona skarżąca upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji"
- [FZ 86/04](https://lexedit.ai/orzeczenia/fz-86-04/oddalenie-zazalenia-wstrzymanie-wykonania-decyzji-podatkowej-956021) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2004-06-02
  > „Nie wystarczy więc samo stwierdzenie, że nastąpiło naruszenie prawa materialnego. Konieczne jest także przytoczenie konkretnych okoliczności"
- [II FZ 54/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-fz-54-24/oddalenie-zazalenia-wstrzymanie-wykonania-decyzji-podatkowej-422755) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2024-07-18
  > „Okolicznością uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji nie może być jednak hipotetyczna możliwość uwzględnienia skargi"
- [I SA/Bd 259/04](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-bd-259-04/podatek-vat-uslugi-pogrzebowe-niezaewidencjonowany-przychod-1066199) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy — wyrok z 2005-04-13
- [I FZ 352/12](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-fz-352-12/oddalenie-zazalenia-wstrzymanie-wykonania-decyzji-podatkowej-2233710) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2012-09-11
  > „Kwestia zgodności bądź braku zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie może być badana w toku postępowania wpadkowego, jakim jest postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji"

## Przepisy

- [art. 61 § 3 p.p.s.a.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-o-postepowaniu-przed-sadami-administracyjnymi/art-61) — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
- [art. 61 § 1 p.p.s.a.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-o-postepowaniu-przed-sadami-administracyjnymi/art-61) — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

---

**Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research

Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt