# Kiedy sądy oddalają powództwa PFR o zwrot subwencji z Tarczy Finansowej i jakie argumenty chronią przedsiębiorców?

*Data publikacji: 2026-05-31 · zweryfikowano: 2026-06-01 · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/ga-pfr-przegrywa-sprawe-o-zwrot-subwencji-finansowej*

## Krótka odpowiedź (TL;DR)

Polski Fundusz Rozwoju regularnie przegrywa sprawy o zwrot subwencji z Tarczy Finansowej. Sądy oddalają powództwa PFR m.in. z powodu niejasnych kryteriów programu, braku dowodów na nieprawdziwe oświadczenia, naruszenia zasady zaufania do państwa oraz nadużycia prawa ([art. 5 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-5)). Kluczowe argumenty obronne przedsiębiorców to: działanie w dobrej wierze, wygaśnięcie umowy po rozliczeniu subwencji oraz ogólnikowy charakter rekomendacji CBA.

## 1. Ciężar dowodu spoczywa na PFR – brak udowodnienia nieprawdziwych oświadczeń

PFR jako powód musi udowodnić, że przedsiębiorca złożył nieprawdziwe oświadczenia i że to skutkowało nienależnym przyznaniem subwencji. Sądy konsekwentnie oddalają powództwa, gdy PFR nie sprosta temu ciężarowi. W sprawie „Powód nie wykazał swojego roszczenia" ([XXVI GC 1023/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxvi-gc-1023-24/pfr-nie-wykazal-zwrotu-subwencji-1135163)) Sąd Okręgowy w Warszawie podkreślił, że „To na stronie powodowej spoczywał w tej mierze ciężar dowodu jako na stronie wywodzącej z tego faktu korzystne skutki prawne" ([XXVI GC 1023/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxvi-gc-1023-24/pfr-nie-wykazal-zwrotu-subwencji-1135163)). Analogicznie w sprawie „Powód nie wykazał i nie udowodnił występowania stanu powiązania w rozumieniu umów zawartych przez strony" ([XXV C 454/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxv-c-454-24/oddalenie-powodztwa-pfr-o-zwrot-subwencji-finansowych-21102)) – PFR nie udowodnił powiązań kapitałowych dyskwalifikujących spółkę z programu.

## 2. Niejasne definicje w programie – ryzyko obciąża PFR jako autora wzorca

Wielu beneficjentów broniło się argumentem, że pojęcia użyte w umowach i regulaminach nie były zdefiniowane w dacie składania wniosku. W sprawie „pojęcie obrotów gospodarczych (przychodów ze sprzedaży) nie było zdefiniowane" ([XX GC 325/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/xx-gc-325-24/zwrot-subwencji-tarcza-finansowa-niejasna-definicja-561835)) sąd uznał, że „ryzyko wątpliwości wynikających z niejasnych postanowień winien ponieść powód, jako strona która zredagowała umowę" ([XX GC 325/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/xx-gc-325-24/zwrot-subwencji-tarcza-finansowa-niejasna-definicja-561835)). Podobnie w sprawie [XXVI GC 299/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxvi-gc-299-24/zwrot-subwencji-tarcza-finansowa-pfr-naduzycie-prawa-2380540) sąd wskazał, że PFR publikował niejasne i zmienne informacje o kryteriach, co wprowadziło beneficjentów w błąd, a „takie zachowanie powódki, w ocenie Sądu nie zasługuje na ochronę" ([XXVI GC 299/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxvi-gc-299-24/zwrot-subwencji-tarcza-finansowa-pfr-naduzycie-prawa-2380540)).

## 3. Zasada zaufania do państwa i nadużycie prawa ([art. 5 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-5))

Najsilniejszą linię obronną stanowi zarzut nadużycia prawa z [art. 5 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-5). W sprawie komornika sądowego „Państwo nie może zastawiać pułapek legislacyjnych na obywatela, który w zaufaniu do państwa podjął określone decyzje" ([I C 774/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-c-774-23/zwrot-subwencji-komornik-tarcza-finansowa-2335096)). Sąd uznał, że „Oczekiwanie od pozwanego, że zwróci uzyskane środki pieniężne, które już zostały przeznaczone m.in. na wypłaty pensji pracowników, jest zachowaniem ewidentnie sprzecznym z zasadami współżycia społecznego" ([I C 774/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-c-774-23/zwrot-subwencji-komornik-tarcza-finansowa-2335096)). W sprawie [XXVI GC 691/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxvi-gc-691-24/zwrot-subwencji-tarcza-finansowa-pfr-3088234) PFR najpierw zwolnił przedsiębiorcę z części długu ([art. 508 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-508)), a potem zażądał zwrotu całości – sąd uznał to za nadużycie prawa w rozumieniu [art. 5 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-5) i naruszenie zasady lojalności kontraktowej. Podobnie w „W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu" ([III C 172/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-c-172-23/zwrot-subwencji-pfr-komornik-sad-okregowy-9062)) – sąd zastosował wykładnię celowościową [art. 65 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-65).

## 4. Rekomendacja CBA nie wystarczy do żądania zwrotu subwencji

PFR często opiera roszczenia na negatywnej rekomendacji CBA. Sądy jednak wymagają konkretnych dowodów. W sprawie „rekomendacja CBA nie stanowi samoistnie wystarczającej podstawy do żądania zwrotu subwencji" ([XXVI GC 41/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxvi-gc-41-25/pfr-nie-odzyska-subwencji-tarczy-finansowej-3080036)). Sąd podkreślił, że PFR wydał decyzję o zwrocie z rażącym naruszeniem terminów regulaminowych i bez przeprowadzenia własnego postępowania wyjaśniającego ([XXVI GC 41/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxvi-gc-41-25/pfr-nie-odzyska-subwencji-tarczy-finansowej-3080036)). W sprawie [XXVI GC 338/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxvi-gc-338-25/zwrot-subwencji-tarcza-finansowa-pfr-niedozwolone-klauzule-3164924) sąd zasądził zwrot tylko połowy subwencji, uznając klauzulę regulaminu pozwalającą na arbitralne żądanie zwrotu za nieważną z uwagi na „sprzeczność z zasadą swobody umów wyrażoną w art. 353(1) k.c." ([XXVI GC 338/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxvi-gc-338-25/zwrot-subwencji-tarcza-finansowa-pfr-niedozwolone-klauzule-3164924)).

## 5. Wygaśnięcie umowy po rozliczeniu – PFR traci uprawnienie do weryfikacji

Kluczowy argument: gdy przedsiębiorca rozliczył subwencję i umowa wygasła, PFR nie może już żądać zwrotu. W sprawie [XXVI GC 640/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxvi-gc-640-24/zwrot-subwencji-finansowej-tarcza-pfr-870016) sąd uznał, że „przyznanie powodowi prawa kontroli oświadczeń nieskrępowanego czasem, pomimo treści § 3 ust. 6 umowy subwencji, wygaśnięcia umowy i późniejsza negatywna dla beneficjentów weryfikacja ich wniosków, pomimo zaniedbania takiego obowiązku przez powoda przez okres ponad 3 lat jest nieuprawniona, narusza zasady pewności prawa, zaufania obywatela do państwa" ([XXVI GC 640/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxvi-gc-640-24/zwrot-subwencji-finansowej-tarcza-pfr-870016)). Podobnie w [XXVI GC 691/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxvi-gc-691-24/zwrot-subwencji-tarcza-finansowa-pfr-3088234) decyzja PFR o zwolnieniu z części długu była wiążąca jako zwolnienie z długu w rozumieniu [art. 508 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-508).

## 6. PFR jako pozwany – odszkodowanie za bezprawne odmówienie subwencji

W sprawie [XVI GC 1514/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/xvi-gc-1514-21/zasadzenie-odszkodowania-za-odmowe-subwencji-tarczy-finansowej-31750) to PFR był pozwanym. Spółka dochodziła odszkodowania za bezpodstawne odmówienie przyznania subwencji z powodu rzekomych zaległości ZUS, mimo posiadania układu ratalnego. Sąd zasądził 144 000 zł odszkodowania, stwierdzając, że „rozłożenie płatności na raty lub jej odroczenie nie jest uznawane za zaległość" ([XVI GC 1514/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/xvi-gc-1514-21/zasadzenie-odszkodowania-za-odmowe-subwencji-tarczy-finansowej-31750)) oraz że „PFR, załatwiając sprawy z wniosków o udzielenie subwencji finansowej, działa w znaczeniu funkcjonalnym jako organ administracji publicznej" ([XVI GC 1514/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/xvi-gc-1514-21/zasadzenie-odszkodowania-za-odmowe-subwencji-tarczy-finansowej-31750)).

---

**Źródła:**
- XXVI GC 1023/24 (SO Warszawa, 21.05.2025)
- XXVI GC 640/24 (SO Warszawa, 04.03.2025)
- XX GC 325/24 (SO Warszawa, 04.04.2025)
- XXVI GC 691/24 (SO Warszawa, 07.07.2025)
- III C 172/23 (SO Warszawa, 24.10.2023)
- I C 774/23 (SO Warszawa, 23.02.2024)
- XXV C 454/24 (SO Warszawa, 27.05.2024)
- III C 1417/22 (SO Warszawa, 27.10.2023)
- XXVI GC 299/24 (SO Warszawa, 26.05.2025)
- XXVI GC 41/25 (SO Warszawa, 26.06.2025)
- XXVI GC 338/25 (SO Warszawa, 14.11.2025)
- XVI GC 1514/21 (SO Warszawa, 17.05.2022)

## Źródła (orzeczenia)

- [XXVI GC 1023/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxvi-gc-1023-24/pfr-nie-wykazal-zwrotu-subwencji-1135163) — Sąd Okręgowy w Warszawie — wyrok z 2025-05-21
  > „powód nie wykazał swojego roszczenia"
- [XXV C 454/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxv-c-454-24/oddalenie-powodztwa-pfr-o-zwrot-subwencji-finansowych-21102) — Sąd Okręgowy w Warszawie — wyrok z 2024-05-27
  > „powód nie wykazał i nie udowodnił występowania stanu powiązania w rozumieniu umów zawartych przez strony"
- [XX GC 325/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/xx-gc-325-24/zwrot-subwencji-tarcza-finansowa-niejasna-definicja-561835) — Sąd Okręgowy w Warszawie — wyrok z 2025-04-04
  > „pojęcie „obrotów gospodarczych (przychodów ze sprzedaży)” nie było zdefiniow"
- [XXVI GC 299/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxvi-gc-299-24/zwrot-subwencji-tarcza-finansowa-pfr-naduzycie-prawa-2380540) — Sąd Okręgowy w Warszawie — wyrok z 2025-05-26
  > „P. Takie działanie powódki, w ocenie Sądu nie zasługuje na ochro"
- [I C 774/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-c-774-23/zwrot-subwencji-komornik-tarcza-finansowa-2335096) — Sąd Okręgowy w Warszawie — wyrok z 2024-02-23
  > „Państwo nie może zastawiać pułapek legislacyjnych na obywatela, który w zaufaniu do państwa podjął określone decyzje"
- [XXVI GC 691/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxvi-gc-691-24/zwrot-subwencji-tarcza-finansowa-pfr-3088234) — Sąd Okręgowy w Warszawie — wyrok z 2025-07-07
- [III C 172/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-c-172-23/zwrot-subwencji-pfr-komornik-sad-okregowy-9062) — Sąd Okręgowy w Warszawie — wyrok z 2023-10-24
  > „w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu"
- [XXVI GC 41/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxvi-gc-41-25/pfr-nie-odzyska-subwencji-tarczy-finansowej-3080036) — Sąd Okręgowy w Warszawie — wyrok z 2025-06-26
- [XXVI GC 338/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxvi-gc-338-25/zwrot-subwencji-tarcza-finansowa-pfr-niedozwolone-klauzule-3164924) — Sąd Okręgowy w Warszawie — wyrok z 2025-11-14
  > „sprzeczność z zasadą swobody umów wyrażoną w art. 353 1 k.c."
- [XXVI GC 640/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxvi-gc-640-24/zwrot-subwencji-finansowej-tarcza-pfr-870016) — Sąd Okręgowy — wyrok z 2025-03-04
  > „przyznanie powodowi prawa kontroli oświadczeń nieskrępowanego czasem, pomimo treści § 3 ust. 6 umowy subwencji, wygaśnięcia umowy i późniejsza negatywna dla beneficjentów weryfikacja ich wniosków, pomimo zaniedbania takiego obowiązku przez powoda przez okres ponad 3 lat jest nieuprawniona, narusza zasady pewności prawa, zaufania obywatela do państwa"
- [XVI GC 1514/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/xvi-gc-1514-21/zasadzenie-odszkodowania-za-odmowe-subwencji-tarczy-finansowej-31750) — Sąd Okręgowy w Warszawie — wyrok z 2022-05-17
  > „rozłożenie płatności na raty lub jej odroczenie nie jest uznawane za zaległość"

## Przepisy

- [art. 5 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-5) — Kodeks cywilny
- [art. 508 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-508) — Kodeks cywilny
- [art. 65 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-65) — Kodeks cywilny

---

**Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research

Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt