Orzeczenie · 2025-05-26

XXVI GC 299/24

Sąd
Sąd Okręgowy w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2025-05-26
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
tarcza finansowapfrsubwencjacovid-19mśpkryterianadużycie prawazasady współżycia społecznegoumowa adhezyjna

Powódka, Polski Fundusz Rozwoju (PFR) S.A., wniosła o zasądzenie od pozwanej (...) S.A. kwoty 3.500.000 zł tytułem zwrotu nienależnie uzyskanej subwencji finansowej w ramach programu Tarcza Finansowa 1.0. PFR argumentował, że pozwana nie spełniała kryteriów MŚP ze względu na powiązania kapitałowe z innymi podmiotami. Pozwana sprzeciwiła się, twierdząc, że opierała się na informacjach dostępnych na stronie PFR w momencie składania wniosku, które nie uwzględniały powiązań przy ocenie statusu MŚP. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo. Sąd uznał, że PFR działał w sferze cywilnoprawnej, a jego roszczenie o zwrot subwencji należy oceniać w świetle zasad prawa cywilnego, w tym zasady współżycia społecznego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazały się informacje opublikowane przez PFR na swojej stronie internetowej przed złożeniem wniosku przez pozwaną, które sugerowały, że powiązania kapitałowe nie są brane pod uwagę przy ocenie statusu MŚP. Mimo późniejszej zmiany interpretacji i ujawnienia powiązań pozwanej, sąd uznał, że żądanie zwrotu stanowi nadużycie prawa (art. 5 k.c.) z uwagi na wprowadzanie w błąd beneficjentów przez niejasne i zmienne kryteria programu. Sąd podkreślił również, że pozwana wykorzystała subwencję zgodnie z jej celem – utrzymaniem zatrudnienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie dla oddalenia roszczeń o zwrot środków z programów pomocowych, gdy kryteria były niejasne lub zmienne, a beneficjent działał w dobrej wierze.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych okoliczności programu Tarcza Finansowa 1.0 i interpretacji jego kryteriów. Kluczowe jest wykazanie działania w dobrej wierze i oparcia się na informacjach udostępnionych przez instytucję.

Zagadnienia prawne (3)

Czy żądanie zwrotu subwencji finansowej przez PFR, w sytuacji gdy beneficjent działał w oparciu o informacje dostępne na stronie PFR, które później okazały się mylące lub zostały zmienione, stanowi nadużycie prawa cywilnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, żądanie zwrotu subwencji w opisanych okolicznościach stanowi nadużycie prawa cywilnego w rozumieniu art. 5 k.c.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że PFR, publikując niejasne i zmienne informacje dotyczące kryteriów programu Tarcza Finansowa 1.0, wprowadził beneficjentów w błąd. Działanie PFR, które polegało na późniejszym żądaniu zwrotu subwencji na podstawie zmienionej interpretacji, narusza zasadę lojalności kontraktowej i zasady współżycia społecznego, co czyni roszczenie nadużyciem prawa.

Czy droga sądowa jest dopuszczalna w sporze o zwrot subwencji finansowej udzielonej przez Polski Fundusz Rozwoju S.A. w ramach programu Tarcza Finansowa 1.0?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, droga sądowa jest dopuszczalna, gdyż umowa o subwencję ma charakter cywilnoprawny, a PFR nie działa w ramach uprawnień władczych.

Uzasadnienie

Sąd powołując się na orzecznictwo NSA, stwierdził, że PFR realizuje zadania w sferze cywilnoprawnej, a działania Funduszu nie mają charakteru publicznoprawnego ani władczego, co uzasadnia rozpatrywanie sporów w drodze sądowej.

Czy oświadczenie beneficjenta o spełnieniu kryteriów MŚP jest nieprawdziwe, jeśli opierało się na informacjach dostępnych na stronie PFR, które później okazały się błędne lub niepełne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w okolicznościach sprawy, gdzie informacje PFR były niejasne i zmienne, a beneficjent działał w dobrej wierze, oświadczenie nie może być uznane za nieprawdziwe w sposób uzasadniający zwrot subwencji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że dla uznania oświadczenia za nieprawdziwe, musi ono poddawać się testowi prawdy-fałszu. W tej sprawie kluczowa była niejednoznaczność kryteriów programu i działania PFR, które uniemożliwiły przypisanie pozwanej intencji wprowadzenia w błąd.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwana (...) S.A.

Strony

NazwaTypRola
Polski Fundusz Rozwoju S.A.spółkapowódka
(...) S.A.spółkapozwana

Przepisy (4)

Główne

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Sąd uznał, że żądanie zwrotu subwencji przez PFR stanowiło nadużycie prawa podmiotowego, naruszając zasady współżycia społecznego i lojalność kontraktową.

Pomocnicze

k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wniosek pozwanej o zawieszenie postępowania nie został uwzględniony.

k.c. art. 405 § w zw. z art. 410 § 1

Kodeks cywilny

Wspomniane jako potencjalne podstawy prawne oceny roszczenia o zwrot świadczenia.

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Wspomniane jako potencjalne podstawy prawne oceny roszczenia o zwrot świadczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działanie PFR polegające na publikowaniu niejasnych i zmiennych informacji o kryteriach programu Tarcza Finansowa 1.0, które wprowadziły beneficjentów w błąd. • Żądanie zwrotu subwencji przez PFR stanowi nadużycie prawa cywilnego (art. 5 k.c.) z uwagi na naruszenie zasad współżycia społecznego i lojalności kontraktowej. • Pozwana działała w dobrej wierze, opierając się na informacjach dostępnych na stronie PFR w momencie składania wniosku. • Pozwana wykorzystała subwencję zgodnie z jej celem – utrzymaniem zatrudnienia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja PFR o nienależnym uzyskaniu subwencji przez pozwaną z powodu niespełnienia kryteriów MŚP.

Godne uwagi sformułowania

nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego • takie zachowanie powódki, w ocenie Sądu nie zasługuje na ochronę • Takie zachowanie sprzeczne jest z zasadą lojalności kontraktowej.

Skład orzekający

Piotr Grzędziński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dla oddalenia roszczeń o zwrot środków z programów pomocowych, gdy kryteria były niejasne lub zmienne, a beneficjent działał w dobrej wierze."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności programu Tarcza Finansowa 1.0 i interpretacji jego kryteriów. Kluczowe jest wykazanie działania w dobrej wierze i oparcia się na informacjach udostępnionych przez instytucję.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy szeroko komentowanego programu Tarcza Finansowa i pokazuje, jak niejasne lub zmienne zasady mogą prowadzić do sporów sądowych, a także jak sądy interpretują zasady uczciwości kontraktowej w kontekście pomocy państwowej.

PFR żądał zwrotu 3,5 mln zł z Tarczy Finansowej, ale sąd uznał to za nadużycie prawa. Kluczowe były niejasne zasady programu.

Dane finansowe

WPS: 3 500 000 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst