Orzeczenie · 2025-04-04

XX GC 325/24

Sąd
Sąd Okręgowy w Warszawie
Data
2025-04-04
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
tarcza finansowasubwencjapfrcovid-19umowaobowiązkizwrot środkówinterpretacja przepisów

Powód Polski Fundusz Rozwoju S.A. wniósł o zapłatę od pozwanego K. P. kwoty 586.939,00 zł tytułem zwrotu subwencji finansowej w ramach programu „Tarcza Finansowa”, argumentując, że pozwany podał błędną wartość obrotów gospodarczych, zawyżając tym samym przyznaną subwencję. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, zaprzeczając, by uzyskał subwencję nienależnie lub by podał nieprawdziwe informacje. Sąd Okręgowy ustalił, że pozwany złożył wniosek o subwencję, zawarł umowę z PFR, oświadczając m.in. skalę spadku obrotów i wielkość obrotów za 2019 r. PFR wypłacił subwencję, jednak później wezwał do jej zwrotu, powołując się na nieprawidłowe określenie przychodów za 2019 r. Sąd uznał, że umowa podlega reżimowi prawa cywilnego, a działania PFR nie mają charakteru władczego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy pozwany złożył nieprawdziwe oświadczenie. Sąd stwierdził, że na datę zawarcia umowy (10 maja 2020 r.) pojęcie „obrotów gospodarczych (przychodów ze sprzedaży)” nie było zdefiniowane w umowie ani regulaminie. Doprecyzowanie nastąpiło dopiero w komunikacie z 17 czerwca 2020 r., czyli po zawarciu umowy i wypłacie subwencji. Wobec braku jasnej definicji w momencie składania wniosku, sąd uznał, że nie można przypisać pozwanemu złożenia nieprawdziwego oświadczenia. Podkreślono, że ryzyko wątpliwości wynikających z niejasnych postanowień umowy, której wzorzec opracował PFR, powinno obciążać powoda. Sąd oddalił powództwo, zasądzając od powoda na rzecz pozwanego koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja warunków programów pomocowych w sytuacji niejasnych definicji i odpowiedzialność instytucji za redakcję wzorców umów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego programu 'Tarcza Finansowa' i jego warunków, ale zasady interpretacji umów i odpowiedzialności za niejasne postanowienia mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pozwany złożył nieprawdziwe oświadczenie dotyczące wysokości obrotów gospodarczych, co uzasadniałoby zwrot subwencji finansowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pozwany nie złożył nieprawdziwego oświadczenia, ponieważ definicja obrotów gospodarczych nie była jednoznacznie określona w momencie składania wniosku i zawarcia umowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w momencie zawarcia umowy i wypłaty subwencji, pojęcie 'obrotów gospodarczych (przychodów ze sprzedaży)' nie było zdefiniowane w umowie ani regulaminie. Doprecyzowanie nastąpiło po wypłacie środków. Wobec braku jasnej definicji, nie można było przypisać pozwanemu złożenia nieprawdziwego oświadczenia. Ryzyko niejasności postanowień umowy, której wzorzec opracował PFR, obciąża powoda.

Czy Polski Fundusz Rozwoju posiada legitymację procesową do dochodzenia zwrotu subwencji finansowej w drodze powództwa cywilnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, legitymacja procesowa powoda wynikała wprost ze stosunku prawnego łączącego powoda z pozwanym, tj. z umowy subwencji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że legitymacja procesowa jest przesłanką materialnoprawną, którą sąd bada z urzędu. W tym przypadku legitymacja powoda wynikała bezpośrednio z zawartej umowy subwencji finansowej.

Czy sprawa dotycząca zwrotu subwencji finansowej udzielonej przez Polski Fundusz Rozwoju w ramach programu 'Tarcza Finansowa' ma charakter gospodarczy i podlega rozpoznaniu przez sąd gospodarczy?

Odpowiedź sądu

Nie, sprawa nie ma charakteru gospodarczego, a PFR występuje w niej jako podmiot realizujący program rządowy, a nie jako przedsiębiorca w ramach swojej działalności gospodarczej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że PFR realizuje program rządowy w związku ze zwalczaniem skutków COVID-19, a nie w ramach swojej działalności gospodarczej. Brak jest przepisów odrębnych uzasadniających właściwość sądów gospodarczych w sprawach dotyczących zwrotu subwencji udzielonych w ramach tego programu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwany K. P.

Strony

NazwaTypRola
Polski Fundusz Rozwoju S.A.spółkapowód
K. P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

u.s.i.r. art. 21a

Ustawa o systemie instytucji rozwoju

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 458^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ustawa o systemie instytucji rozwoju art. 11 § ust. 1

Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 10a § zd. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niejasność definicji obrotów gospodarczych w momencie składania wniosku i zawarcia umowy. • Brak możliwości przypisania pozwanemu złożenia nieprawdziwego oświadczenia z powodu braku jednoznacznej definicji. • Ryzyko niejasności postanowień umowy obciąża powoda jako autora wzorca. • Powód nie zweryfikował oświadczeń pozwanego przy zawieraniu umowy.

Odrzucone argumenty

Pozwany podał nieprawdziwe oświadczenie dotyczące wysokości obrotów gospodarczych. • Pozwany nie spełnił warunków do uzyskania subwencji w faktycznie otrzymanej wysokości.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie „obrotów gospodarczych (przychodów ze sprzedaży)” nie było zdefiniowane • nie można przyjąć, że pozwany składając wniosek złożył nieprawdziwe oświadczenie • ryzyko wątpliwości wynikających z niejasnych postanowień winien ponieść powód, jako strona która zredagowała umowę • działanie powoda, polegające na wprowadzeniu definicji spornego pojęcia po zawarciu umowy z pozwanym nie może rodzić negatywnych konsekwencji dla beneficjentów programu

Skład orzekający

Paweł Kieta

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków programów pomocowych w sytuacji niejasnych definicji i odpowiedzialność instytucji za redakcję wzorców umów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego programu 'Tarcza Finansowa' i jego warunków, ale zasady interpretacji umów i odpowiedzialności za niejasne postanowienia mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnie znanego programu pomocowego 'Tarcza Finansowa' i pokazuje, jak niejasne definicje w umowach mogą prowadzić do sporów sądowych, a także jak ważna jest staranność instytucji przy tworzeniu wzorców umownych.

Tarcza Finansowa: Czy niejasna definicja obrotów kosztowała PFR miliony?

Dane finansowe

WPS: 586 939 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst