Orzeczenie · 2023-10-24

III C 172/23

Sąd

Sąd Okręgowy w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2023-10-24

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy

tarcza finansowapfrsubwencjakomornikprawo przedsiębiorcówcovid-19interpretacja umowycel programuzasada zaufania

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powództwo Polskiego Funduszu Rozwoju (PFR) przeciwko komornikowi sądowemu Z. G. o zwrot subwencji finansowej w wysokości 129.461,66 zł zostało oddalone przez Sąd Okręgowy w Warszawie. PFR argumentował, że pozwany nie był przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców i złożył nieprawdziwe oświadczenia, co uzasadniało żądanie zwrotu środków. Pozwany komornik podniósł, że w momencie składania wniosku i zawierania umowy, interpretacja przepisów przez PFR oraz inne organy państwa, w tym Ministerstwo Sprawiedliwości, pozwalała na uznanie komorników za beneficjentów programu Tarcza Finansowa, zwłaszcza w kontekście jego celów pomocowych związanych z pandemią COVID-19. Sąd Okręgowy, opierając się na wykładni celowościowej i zgodnym zamiarze stron w momencie zawierania umowy, uznał, że pozwany mógł być beneficjentem programu. Sąd podkreślił, że PFR miał świadomość statusu pozwanego jako komornika już na etapie składania wniosku i wydania decyzji o przyznaniu subwencji, a późniejsza zmiana interpretacji przez PFR nie mogła obciążać pozwanego. Sąd uznał, że działania PFR naruszyły zasadę zaufania obywatela do państwa i lojalności kontraktowej, a środki zostały spożytkowane zgodnie z celem programu. W konsekwencji, Sąd oddalił powództwo i zasądził od PFR na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia beneficjenta programu pomocowego w kontekście celów programu i zgodnego zamiaru stron, zasada zaufania obywatela do państwa, wykładnia umów i oświadczeń woli.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki programu Tarcza Finansowa PFR i statusu komorników sądowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy komornik sądowy może być uznany za beneficjenta programu rządowego "Tarcza Finansowa PFR" w rozumieniu przepisów programu i umowy subwencji, mimo że nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, komornik sądowy może być uznany za beneficjenta programu, jeśli zgodny zamiar stron i cel programu na to wskazują, nawet jeśli formalnie nie spełnia definicji przedsiębiorcy z ustawy Prawo przedsiębiorców.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wykładni celowościowej programu, zgodnym zamiarze stron w momencie zawierania umowy oraz na wcześniejszej interpretacji PFR i innych organów państwa, które dopuszczały komorników do udziału w programie. Podkreślono, że późniejsza zmiana interpretacji przez PFR nie obciąża pozwanego.

Czy złożenie przez komornika sądowego oświadczenia o spełnianiu kryteriów mikroprzedsiębiorcy w celu uzyskania subwencji finansowej, przy jednoczesnej świadomości PFR o jego statusie komornika, może być uznane za złożenie nieprawdziwych oświadczeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli obie strony w momencie zawierania umowy rozumiały te oświadczenia w kontekście celów programu i dopuszczalności udziału komorników, a PFR miał świadomość statusu pozwanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwany lojalnie wskazywał na swój status komornika, a PFR miał wiedzę o tym fakcie, co potwierdza treść decyzji o przyznaniu subwencji. Zmiana interpretacji przez PFR w późniejszym czasie nie może obciążać pozwanego.

Czy PFR może żądać zwrotu subwencji finansowej od komornika sądowego, jeśli środki zostały spożytkowane zgodnie z celem programu, a odmowa zwrotu części subwencji i umorzenia wynika z późniejszej zmiany interpretacji przepisów przez PFR?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli działania PFR naruszają zasadę zaufania obywatela do państwa, lojalność kontraktową i nie wykazano winy ani szkody po stronie pozwanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że działania PFR, takie jak zablokowanie możliwości złożenia wniosku o umorzenie, naruszyły art. 354 k.c. Ponadto, środki zostały wykorzystane zgodnie z celem programu, a pozwany nie wzbogacił się bezpodstawnie, gdyż istniała ważna podstawa prawna w postaci umowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

Z. G.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Polski Fundusz Rozwoju Spółka Akcyjna	spółka	powód
Z. G.	osoba_fizyczna	pozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

Zasady wykładni oświadczeń woli i umów, nakazujące badanie zgodnego zamiaru stron i celu umowy, a nie tylko jej dosłownego brzmienia.

u.s.i.r. art. 21a

Ustawa o systemie instytucji rozwoju

u.k.s. art. 33

Ustawa o komornikach sądowych

Przepis określający, że komornik nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów regulujących podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej.

u.p.p. art. 4

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Definicja przedsiębiorcy.

Pomocnicze

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności deliktowej oparta na winie sprawcy szkody. Wymaga wykazania bezprawności czynu i winy.

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności kontraktowej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Wymaga istnienia ważnej umowy.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Wymaga przesunięcia majątkowego bez ważnej podstawy prawnej.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zgodny zamiar stron i cel programu Tarcza Finansowa pozwalały na uznanie komornika za beneficjenta. • PFR miał świadomość statusu pozwanego jako komornika już na etapie składania wniosku i wydania decyzji. • Późniejsza zmiana interpretacji przepisów przez PFR nie może obciążać pozwanego. • Działania PFR naruszyły zasadę zaufania obywatela do państwa i lojalność kontraktową. • Środki subwencyjne zostały spożytkowane zgodnie z celem programu. • Nie wykazano winy ani szkody po stronie pozwanego.

Odrzucone argumenty

Komornik sądowy nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców. • Pozwany złożył nieprawdziwe oświadczenia o spełnianiu kryteriów beneficjenta. • PFR miał prawo żądać zwrotu subwencji z uwagi na nieprawdziwość oświadczeń.

Godne uwagi sformułowania

W ocenie Sądu należało dla rozstrzygnięcia powstałego sporu sięgnąć do momentu zawierania umowy, informacji publicznie przekazywanych wówczas przez strony oraz inne organy państwa oraz interpretacji pojęcia beneficjenta w rozumieniu umowy i regulaminu na datę powstawania zobowiązania. • W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. • Działania powodowego Funduszu świadczą o tym, że to po jego stronie leży zmiana interpretacji pojęcia Beneficjenta już w toku wykonywania umowy. • Z tych względów Sąd Okręgowy uznał, iż strona powodowa nie wykazała istnienia winy po stronie pozwanego ani także szkody w rozumieniu przepisów 415 k.c. i 471 k.c.

Skład orzekający

Kamila Grajewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia beneficjenta programu pomocowego w kontekście celów programu i zgodnego zamiaru stron, zasada zaufania obywatela do państwa, wykładnia umów i oświadczeń woli."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki programu Tarcza Finansowa PFR i statusu komorników sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy szeroko komentowanego programu pomocowego w czasie pandemii i pokazuje, jak interpretacja przepisów oraz cel programu mogą wpływać na rozstrzygnięcia sądowe, nawet wbrew literalnemu brzmieniu przepisów.

“Czy komornik mógł dostać unijną subwencję? Sąd Okręgowy odpowiada: TAK, jeśli cel programu na to wskazuje!”

Dane finansowe

WPS: 129 461,66 PLN

zwrot kosztów procesu: 5417 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników