I PKN 607/98Wypowiedzenie umowy na czas określony roszczenia pracownika 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pracownika, który został zwolniony z pracy na czas określony. Pracownik domagał się przywrócenia do pracy, twierdząc, że wypowiedzenie było nieuzasadnione i naruszało jego dobra osobiste. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, wskazując, że w przypadku umów na czas określony, naruszenie przepisów o wypowiadaniu umów skutkuje jedynie roszczeniem o odszkodowanie, a nie o przywrócenie do pracy. Sąd Najwyższy w swoim wyroku potwierdził tę interpretację, podkreślając, że przepisy dotyczące umów na czas określony różnią się od tych dotyczących umów na czas nieokreślony. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 50 § 3 Kodeksu pracy stanowi, iż w przypadku naruszenia przepisów o wypowiadaniu umów na czas określony, pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie. Sąd oddalił również argumenty powoda dotyczące naruszenia przepisów o ochronie dóbr osobistych (art. 8, 111-113 KP) i zasad współżycia społecznego, wskazując, że pracodawca skorzystał z przysługującego mu prawa do wypowiedzenia umowy, a pracownik nie wykazał szczególnych okoliczności uzasadniających zastosowanie tych przepisów. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady, że wypowiedzenie umowy na czas określony niezgodne z przepisami o wypowiadaniu umów nie rodzi roszczenia o przywrócenie do pracy, a jedynie o odszkodowanie.
Dotyczy specyfiki umów na czas określony i odróżnia je od umów na czas nieokreślony. Nie wyklucza możliwości dochodzenia roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych w odrębnych postępowaniach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wypowiedzenie umowy o pracę na czas określony, niezgodne z przepisami o wypowiadaniu tych umów, stwarza po stronie pracownika roszczenie o uznanie tego wypowiedzenia za nieuzasadnione lub o przywrócenie do pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wypowiedzenie umowy o pracę na czas określony niezgodne z przepisami o wypowiadaniu tych umów nie stwarza po stronie pracownika roszczenia o uznanie tego wypowiedzenia za nieuzasadnione ani o przywrócenie do pracy. Pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 50 § 3 Kodeksu pracy stanowi, iż w przypadku naruszenia przepisów o wypowiadaniu umów na czas określony, pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie. Odmiennie niż w przypadku umów na czas nieokreślony (art. 45 KP), nie ma podstaw do dochodzenia przywrócenia do pracy czy uznania wypowiedzenia za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że strony mają swobodę w wyborze rodzaju umowy, a przepisy dotyczące umów terminowych mają na celu zachowanie ich odrębności.
Czy pracodawca ma obowiązek podania przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony, nawet jeśli umowa przewiduje możliwość jej wcześniejszego rozwiązania za wypowiedzeniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca nie ma obowiązku prawnego podania przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony, a sądy nie są zobowiązane do badania zasadności tej przyczyny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na art. 30 § 4 KP, który stanowi, że obowiązek wskazania przyczyny dotyczy jedynie wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony lub rozwiązania umowy bez wypowiedzenia. W przypadku umów na czas określony, wypowiedzenie zgodne z przepisami (art. 33 KP) nie wymaga uzasadnienia, a jego badanie przez sąd jest bezprzedmiotowe.
Czy podanie przez pracodawcę nieprawdziwej przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony może stanowić naruszenie zasad współżycia społecznego (art. 8 KP) lub dóbr osobistych pracownika (art. 111-113 KP)?
Odpowiedź sądu
Teoretycznie tak, ale w tym konkretnym przypadku zarzut ten był spóźniony i niewystarczający do uwzględnienia kasacji, a pracownik nie wykazał szczególnych okoliczności uzasadniających zastosowanie tych przepisów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć przepisy te mogą mieć zastosowanie, to pracownik musi wykazać szczególne okoliczności, które czynią wypowiedzenie sprzecznym z zasadami współżycia społecznego. W tej sprawie powód nie powoływał się na art. 8 KP w postępowaniu przedkasacyjnym, a zarzut naruszenia dóbr osobistych nie został wystarczająco udowodniony ani uzasadniony w kontekście specyfiki umów na czas określony. Sąd podkreślił, że brak ważnych przyczyn wcześniejszego rozwiązania umowy terminowej nie jest równoznaczny z nadużyciem prawa.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Eugeniusz C. | osoba_fizyczna | powód |
| Zakłady Mięsne S.A. w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (20)
Główne
KP art. 50 § § 3
Kodeks pracy
W przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu tych umów, pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie.
Pomocnicze
KP art. 30 § § 3
Kodeks pracy
Oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy terminowej powinno być zawarte w piśmie.
KP art. 30 § § 4
Kodeks pracy
Oświadczenie pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nie określony oraz o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinno wskazywać przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy.
KP art. 45 § § 1
Kodeks pracy
Dotyczy wypowiedzenia umowy o pracę na czas nie określony, przewiduje roszczenie o bezskuteczność wypowiedzenia lub przywrócenie do pracy z powodu braku zasadności lub naruszenia przepisów o wypowiadaniu umów.
KP art. 33
Kodeks pracy
Strony zawierające umowę o pracę na czas określony dłuższy niż 6 miesięcy mogą przewidzieć w umowie jej wcześniejsze rozwiązanie za dwutygodniowym wypowiedzeniem.
KC art. 23
Kodeks cywilny
Ochrona dóbr osobistych.
KC art. 24
Kodeks cywilny
Środki ochrony dóbr osobistych.
KC art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.
KP art. 8
Kodeks pracy
Zakaz nadużywania prawa podmiotowego.
KP art. 111
Kodeks pracy
Obowiązek poszanowania godności pracownika.
KP art. 112
Kodeks pracy
Równe traktowanie mężczyzn i kobiet.
KP art. 113
Kodeks pracy
Zakaz dyskryminacji.
KPC art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili jej zamknięcia.
KP art. 25 § § 1
Kodeks pracy
Definicja umowy o pracę na czas określony.
KP art. 32 § § 1
Kodeks pracy
Zasada zakazu wypowiadania umów na czas określony.
KP art. 177
Kodeks pracy
Ochrona pracownic w okresie ciąży i urlopu macierzyńskiego.
KC art. 3531
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
KP art. 300
Kodeks pracy
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach ze stosunku pracy.
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności art. 6 § ust. 1
Prawo do rzetelnego procesu sądowego.
KPC art. 39312
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w przedmiocie kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wypowiedzenie umowy o pracę na czas określony, nawet jeśli narusza przepisy o wypowiadaniu umów, nie rodzi roszczenia o przywrócenie do pracy, a jedynie o odszkodowanie. • Przepisy dotyczące umów na czas określony różnią się od przepisów dotyczących umów na czas nieokreślony, a sądy nie mają obowiązku badania zasadności przyczyn wypowiedzenia umowy terminowej. • Pracodawca ma prawo do swobodnego kształtowania stosunku pracy, w tym do wypowiedzenia umowy na czas określony, jeśli umowa to przewiduje.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów o wypowiadaniu umów na czas określony powinno skutkować przywróceniem do pracy lub uznaniem wypowiedzenia za nieuzasadnione. • Podanie nieprawdziwej przyczyny wypowiedzenia umowy na czas określony stanowi naruszenie zasad współżycia społecznego i dóbr osobistych pracownika. • Sąd Wojewódzki naruszył art. 316 § 1 KPC, wydając wyrok na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
Wypowiedzenie umowy o pracę na czas określony niezgodne z przepisami o wypowiadaniu tych umów nie stwarza po stronie pracownika roszczenia o uznanie tego wypowiedzenia za nieuzasadnione ani o przywrócenie do pracy. • Pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie. • Bezprzedmiotowość badania w postępowaniu sądowym, czy owa przyczyna istnieje i czy jest uzasadniona. • Nie można więc podzielić tezy skarżącego znajdującej się w kasacji, jakoby unormowanie zawarte w art. 50 § 3 KP było niepełne z punktu widzenia uprawnień pracownika związanych z wypowiedzeniem umowy zawartej na czas określony.
Skład orzekający
Roman Kuczyński
przewodniczący
Walerian Sanetra
sędzia
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że wypowiedzenie umowy na czas określony niezgodne z przepisami o wypowiadaniu umów nie rodzi roszczenia o przywrócenie do pracy, a jedynie o odszkodowanie."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki umów na czas określony i odróżnia je od umów na czas nieokreślony. Nie wyklucza możliwości dochodzenia roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych w odrębnych postępowaniach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne różnice w ochronie praw pracowniczej między umowami na czas określony i nieokreślony, co jest kluczowe dla praktyków prawa pracy i pracowników.
“Umowa na czas określony: co Ci się należy, gdy pracodawca Cię zwalnia?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.