VII PA 157/22Przywrócenie do pracy ochrona ciąży wypowiedzenie
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPracownica A. K. została zwolniona przez (...) sp. z o.o. z powodu braku realizacji celów sprzedażowych. Pracownica odwołała się od wypowiedzenia, domagając się przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, a następnie zmodyfikowała żądanie, podnosząc, że była w ciąży w okresie wypowiedzenia. Sąd Rejonowy w Gdyni przywrócił ją do pracy i zasądził znaczną kwotę wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, uznając wypowiedzenie za niezgodne z prawem z uwagi na ochronę pracownic w ciąży (art. 177 k.p.). Sąd Rejonowy podkreślił, że nawet jeśli pracownica dowiedziała się o ciąży później, a pracodawca został poinformowany z opóźnieniem, ochrona przysługuje, jeśli ciąża istniała w momencie wypowiedzenia. Sąd Rejonowy odliczył okresy pobierania zasiłków chorobowego i rehabilitacyjnego, ale nie macierzyńskiego, uznając, że urlop rodzicielski nie wyklucza możliwości podjęcia pracy. Apelacje wniosły obie strony. Powódka domagała się dalszego wynagrodzenia, a pozwana kwestionowała zasadność przywrócenia do pracy i zasądzonego wynagrodzenia. Sąd Okręgowy w Gdańsku umorzył postępowanie w zakresie rozszerzonego powództwa złożonego w apelacji, uznając je za niedopuszczalne. Oddalił apelację powódki, uznając, że nie wykazała ona wcześniejszego poinformowania pracodawcy o ciąży niż pismem z 22 czerwca 2021 r. Oddalił również apelację pozwanej, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego (III PZP 1/24), która stwierdza, że ujawnienie ciąży w trakcie postępowania nie jest zmianą powództwa i nie podlega terminowi z art. 264 § 1 k.p. Sąd Okręgowy potwierdził, że wypowiedzenie było niezgodne z prawem z uwagi na ciążę pracownicy w okresie wypowiedzenia i oddalił zarzuty naruszenia art. 47 k.p. oraz art. 8 k.p. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, uznając, że pozwana nie wykazała szczególnie uzasadnionego przypadku do odstąpienia od zasady odpowiedzialności za wynik procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ochrony pracownic w ciąży w okresie wypowiedzenia, dopuszczalności rozszerzenia powództwa w postępowaniu apelacyjnym oraz zasad rozliczania kosztów procesu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownicy w ciąży, ale jego interpretacja przepisów proceduralnych i materialnych ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pracownica, która zaszła w ciążę w okresie biegnącym wypowiedzenia umowy o pracę, jest objęta bezwzględną ochroną przed wypowiedzeniem, nawet jeśli pracodawca został poinformowany o ciąży z opóźnieniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownica jest objęta bezwzględną ochroną przed wypowiedzeniem, jeśli ciąża istniała w momencie wypowiedzenia, niezależnie od terminu poinformowania pracodawcy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego, stwierdził, że ujawnienie ciąży w trakcie postępowania nie jest zmianą powództwa i nie podlega terminowi z art. 264 § 1 k.p. Ochrona wynika z obiektywnego stanu rzeczy istniejącego w chwili wypowiedzenia, a nie z terminu powiadomienia pracodawcy.
Czy pracownica, która zaszła w ciążę w okresie wypowiedzenia, może domagać się wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy za okres pobierania zasiłku macierzyńskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pobieranie zasiłku macierzyńskiego w okresie urlopu rodzicielskiego nie wyklucza prawa do wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, ponieważ urlop ten nie uniemożliwia wykonywania pracy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że w przeciwieństwie do zasiłku chorobowego czy rehabilitacyjnego, zasiłek macierzyński w okresie urlopu rodzicielskiego nie pozbawia pracownika możliwości podjęcia pracy, dlatego nie podlega odliczeniu od okresu, za który przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy.
Czy rozszerzenie powództwa o wynagrodzenie za dalszy okres pozostawania bez pracy jest dopuszczalne w postępowaniu apelacyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozszerzenie powództwa o wynagrodzenie za dalszy okres pozostawania bez pracy nie jest dopuszczalne w postępowaniu apelacyjnym, ponieważ nie jest to świadczenie powtarzające się ani nie wynika z art. 383 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy umorzył postępowanie w zakresie rozszerzonego pozwu, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, które traktuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy jako świadczenie jednorazowe, a nie powtarzające się, co wyklucza jego dochodzenie w trybie art. 383 k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym.
Czy pracodawca może powoływać się na zasady współżycia społecznego (art. 8 k.p.) lub nadużycie prawa podmiotowego, gdy pracownica ujawnia ciążę w trakcie biegu wypowiedzenia po dłuższym czasie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pracownica korzysta z przysługującej jej ochrony prawnej, a pracodawca nie wykazał szczególnie oczywistego naruszenia społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że pracownica działała w ramach przysługującej jej ochrony, a pracodawca nie wykazał, aby jej zachowanie było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Dodatkowo, pracodawca miał możliwość cofnięcia wypowiedzenia po uzyskaniu informacji o ciąży, co mogłoby zapobiec dalszym kosztom.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) sp. z o.o. w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (15)
Główne
k.p. art. 177 § § 1
Kodeks pracy
Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i związkowa organizacja związkowa wyraziła zgodę. Ochrona obowiązuje nawet jeśli pracownica zaszła w ciążę w czasie biegu wypowiedzenia lub o ciąży nie wiedziała.
k.p. art. 45 § § 1
Kodeks pracy
Wypowiedzenie umowy o pracę niezgodne z prawem skutkuje uznaniem go za bezskuteczne lub orzeczeniem o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia.
k.p. art. 45 § § 3
Kodeks pracy
Do pracowników korzystających ze szczególnej ochrony trwałości stosunku pracy na podstawie art. 177 k.p. nie ma zastosowania przepis art. 45 § 2 k.p., co oznacza, że sąd nie może nie uwzględnić żądania przywrócenia do pracy takiego pracownika, nawet jeżeli przywrócenie byłoby niemożliwe lub niecelowe, chyba że zachodzą przyczyny określone w art. 41¹ k.p. (upadłość lub likwidacja pracodawcy).
k.p. art. 47
Kodeks pracy
Pracownikowi przywróconemu do pracy przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej jednak niż za okres 3 miesięcy, a gdy okres wypowiedzenia umowy o pracę był dłuższy - za czas do upływu terminu wypowiedzenia. Wynagrodzenie to nie może być wyższe od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 383
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzać żądania pozwu, z wyjątkiem świadczeń powtarzających się lub świadczeń za dalsze okresy.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddalił apelację, jeśli była bezzasadna.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
W przypadku częściowego uwzględnienia żądań, koszty sądowe znosi się lub rozdziela stosunkowo. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
W przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od obciążenia kosztami.
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
k.p. art. 186¹b
Kodeks pracy
Pracownik może wykonywać pracę w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy u pracodawcy udzielającego urlopu rodzicielskiego.
k.p. art. 1862
Kodeks pracy
Pracownik w czasie urlopu wychowawczego ma prawo podjąć pracę zarobkową u dotychczasowego lub innego pracodawcy, jeżeli nie wyłącza to możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
k.p. art. 264 § § 1
Kodeks pracy
Od wypowiedzenia umowy o pracę pracownikowi przysługuje odwołanie do sądu pracy w ciągu 21 dni od doręczenia pisma wypowiadającego umowę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ciąża pracownicy w okresie wypowiedzenia umowy o pracę zapewnia bezwzględną ochronę przed wypowiedzeniem. • Późniejsze poinformowanie pracodawcy o ciąży nie pozbawia pracownicy ochrony, jeśli ciąża istniała w momencie wypowiedzenia. • Rozszerzenie powództwa o wynagrodzenie za dalszy okres pozostawania bez pracy nie jest dopuszczalne w postępowaniu apelacyjnym. • Pracownica, która zaszła w ciążę w okresie wypowiedzenia, ma prawo do wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy za okres pobierania zasiłku macierzyńskiego.
Odrzucone argumenty
Pracodawca argumentował, że pracownica powinna była zostać pozbawiona ochrony z uwagi na późne poinformowanie o ciąży i sprzeczność z zasadami współżycia społecznego. • Pracodawca kwestionował zasadność przywrócenia do pracy i zasądzonego wynagrodzenia, powołując się na uchybienie terminowi do złożenia odwołania. • Pracodawca domagał się obciążenia powódki kosztami postępowania, argumentując naruszeniem obowiązku lojalności procesowej.
Godne uwagi sformułowania
ujawnienie w toku postępowania sądowego w sprawie z odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę nowej okoliczności, jaką jest ciąża pracownicy w okresie biegnącym wypowiedzenia, nie stanowi zmiany powództwa i dlatego nie jest ograniczone terminem z art. 264 § 1 k.p. • wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy nie jest świadczeniem płatnym okresowo, lecz świadczeniem jednorazowym • nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego
Skład orzekający
Joanna Wojnicka-Blicharz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony pracownic w ciąży w okresie wypowiedzenia, dopuszczalności rozszerzenia powództwa w postępowaniu apelacyjnym oraz zasad rozliczania kosztów procesu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownicy w ciąży, ale jego interpretacja przepisów proceduralnych i materialnych ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony praw pracowniczych, jakim jest ochrona kobiet w ciąży, a także porusza kwestie proceduralne związane z rozszerzeniem powództwa i kosztami procesu, co jest istotne dla praktyków prawa pracy.
“Ciąża w trakcie wypowiedzenia: pracodawca musi cofnąć zwolnienie, nawet jeśli dowiedział się później?”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 2880 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.