V ACa 589/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, R. Ś., skazany na karę 25 lat pozbawienia wolności, wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa, domagając się zapłaty zadośćuczynienia za rzekomo nieludzkie warunki panujące w różnych jednostkach penitencjarnych, w których odbywał karę. Twierdził, że cele były przeludnione, brakowało odpowiedniej wentylacji, higieny i opieki medycznej, a także występowały uchybienia w posiłkach. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił powództwo, uznając, że warunki bytowe w aresztach i zakładach karnych, w których przebywał powód, były zgodne z obowiązującymi przepisami, w tym z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie warunków bytowych osób osadzonych. Sąd podkreślił, że nawet w przypadku tymczasowego przekroczenia norm powierzchni na osobę, miało to miejsce w szczególnie uzasadnionych przypadkach, o czym informowano sędziego penitencjarnego, a działania te były zgodne z ówczesnym brzmieniem art. 248 kkw. Sąd Okręgowy odrzucił również zarzuty dotyczące braku higieny, wentylacji, opieki medycznej i jakości posiłków, wskazując na zgromadzony materiał dowodowy, w tym notatki służbowe i protokoły kontroli. Sąd Apelacyjny w Katowicach, rozpoznając apelację powoda, podzielił ustalenia i wnioski Sądu Okręgowego. Oddalił apelację, uznając, że powód nie wykazał bezprawności działań pozwanego ani naruszenia swoich dóbr osobistych. Sąd Apelacyjny podkreślił, że warunki odbywania kary pozbawienia wolności muszą zasadniczo odbiegać na niekorzyść od poziomu życia przeważającej części społeczeństwa, a powód nie udowodnił, aby cierpienia i upokorzenia przekraczały konieczny element cierpienia wpisany w odbywanie kary. Sąd Apelacyjny zwrócił również uwagę na fakt, że powód nie zgłaszał żadnych skarg ani zastrzeżeń co do warunków pobytu w trakcie osadzenia, co mogło być interpretowane jako akceptacja tych warunków. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego nastąpiło zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących warunków odbywania kary pozbawienia wolności, odpowiedzialności Skarbu Państwa za naruszenie dóbr osobistych, a także kwestii proceduralnych związanych z prawem do dowodu i kosztami procesu.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i obowiązujących w dacie orzekania przepisów, w tym art. 248 kkw, który został później uznany za niekonstytucyjny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy warunki odbywania kary pozbawienia wolności, w tym przeludnienie cel, brak odpowiedniej wentylacji, higieny i opieki medycznej, stanowią naruszenie dóbr osobistych skazanego i uzasadniają przyznanie zadośćuczynienia od Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli warunki te są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i nie przekraczają koniecznego elementu cierpienia wpisanego w odbywanie kary pozbawienia wolności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że warunki bytowe w jednostkach penitencjarnych były zgodne z prawem, a zarzuty powoda dotyczące przeludnienia, braku higieny czy opieki medycznej nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym. Nawet tymczasowe odstępstwa od norm były uzasadnione i zgodne z przepisami. Brak skarg ze strony powoda w trakcie osadzenia sugerował akceptację warunków.
Czy zarzut przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, podniesiony przez Skarb Państwa, jest zasadny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w zakresie przekraczającym trzy lata od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał na art. 442(1) § 1 k.c. i stwierdził, że roszczenie powoda za okres do 11 kwietnia 2008 r. uległo przedawnieniu, ponieważ pozew złożono 12 kwietnia 2011 r. Sąd Apelacyjny nie musiał szczegółowo rozpatrywać tego zarzutu w kontekście merytorycznego oddalenia powództwa.
Czy oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków w postępowaniu apelacyjnym, bez zgłoszenia zastrzeżenia do protokołu, stanowi naruszenie przepisów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strona nie zwróciła uwagi sądu na uchybienie i nie wniosła o wpisanie zastrzeżenia do protokołu, zgodnie z art. 162 kpc.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że powód utracił prawo do powoływania się na uchybienia proceduralne dotyczące oddalenia wniosków dowodowych, ponieważ jego pełnomocnik nie zgłosił zastrzeżeń do protokołu rozprawy w Sądzie Okręgowym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. Ś. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 442(1) § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów procesu.
k.k.w. art. 248 § § 1
Kodeks karny wykonawczy
Przepis dotyczący umieszczenia osadzonych w warunkach, w których powierzchnia celi przypadająca na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 m2, w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Uznany za niezgodny z Konstytucją ze skutkiem od 6 grudnia 2009 r.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 września 2003 r. w sprawie określania wartości dziennej normy wyżywienia oraz rodzaju diet wydawanych osobom osadzonym w zakładach karnych i aresztach śledczych
Pomocnicze
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Ochrona dóbr osobistych.
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność odszkodowawcza Skarbu Państwa w razie wyrządzenia szkody przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 162
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek zgłaszania zastrzeżeń do protokołu w przypadku uchybień przepisom postępowania.
k.p.c. art. 217
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.k.w. art. 110 § § 2
Kodeks karny wykonawczy
Norma powierzchni celi na jednego osadzonego.
u.P.G.S.P. art. 11 § ust. 3
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Warunki odbywania kary pozbawienia wolności były zgodne z prawem. • Brak dowodów na naruszenie dóbr osobistych powoda. • Roszczenie w części uległo przedawnieniu. • Brak zastrzeżeń do protokołu uniemożliwia powoływanie się na uchybienia proceduralne.
Odrzucone argumenty
Warunki odbywania kary były nieludzkie i naruszały dobra osobiste. • Przeludnienie cel, brak higieny, wentylacji, opieki medycznej. • Niewłaściwa ocena dowodów przez Sąd Okręgowy. • Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd Okręgowy.
Godne uwagi sformułowania
Kara pozbawienia wolności jest środkiem dolegliwym i aby mogła spełniać swe funkcje resocjalizacyjne, warunki jej odbywania muszą zasadniczo odbiegać na niekorzyść od poziomu życia przeważającej części społeczeństwa. • Subiektywne przekonania powoda nie są dostateczną przesłanką do odmiennej oceny materiału dowodowego. • Nie sposób bowiem przyjąć, że dochodzi do naruszenia dóbr osobistych przez zgodne z prawem postępowanie.
Skład orzekający
Barbara Kurzeja
przewodniczący
Grzegorz Stojek
sprawozdawca
Anna Tabak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunków odbywania kary pozbawienia wolności, odpowiedzialności Skarbu Państwa za naruszenie dóbr osobistych, a także kwestii proceduralnych związanych z prawem do dowodu i kosztami procesu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i obowiązujących w dacie orzekania przepisów, w tym art. 248 kkw, który został później uznany za niekonstytucyjny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnie interesującego tematu warunków w więzieniach i praw osadzonych, choć rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej analizie przepisów i dowodów, co czyni je bardziej interesującym dla prawników niż dla szerokiej publiczności.
“Czy warunki w więzieniu były nieludzkie? Sąd rozstrzyga sprawę o zadośćuczynienie.”
Dane finansowe
WPS: 250 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.