Orzeczenie · 2001-05-17

IV KKN 493/97Uchylenie wykonania kary brak obrońcy

Sąd

Sąd Najwyższy

Miejsce

Warszawa

Data

2001-05-17

SNKarnepostępowanie wykonawczeWysokanajwyższy

kasacjapostępowanie karneobrońca z urzędukara pozbawienia wolnościuchylenie orzeczeniaSąd Najwyższynaruszenie przepisów procesowych

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego H. S. od postanowienia Sądu Rejonowego w B., które utrzymywało w mocy wcześniejsze postanowienie o zarządzeniu wykonania kary 6 miesięcy pozbawienia wolności. Kara ta została orzeczona warunkowo wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 21 marca 1995 r. na podstawie art. 156 § 1 w zw. z art. 25 § 2 d.kk. Obrońca skazanego zarzucał naruszenie przepisów procesowych, w tym oparcie rozstrzygnięcia na błędnych przesłankach i pominięcie okoliczności przemawiających na korzyść skazanego. Sąd Najwyższy, uznając kasację za oczywiście zasadną, uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Jako podstawę uchylenia wskazano rażące uchybienie procesowe, ujęte w art. 439 § 1 pkt 6 kpk (art. 388 pkt 6 d.kpk), polegające na braku obrońcy z urzędu w postępowaniu wykonawczym, mimo istnienia podstaw prawnych do jego ustanowienia. Sąd Najwyższy podkreślił, że stwierdzenie takiego uchybienia w postępowaniu kasacyjnym w pełni uzasadnia uchylenie orzeczenia bez konieczności badania innych zarzutów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Naruszenie przepisów procesowych dotyczących obowiązku posiadania obrońcy z urzędu w postępowaniu wykonawczym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku obrońcy w postępowaniu wykonawczym, gdy jego udział był obowiązkowy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak obrońcy z urzędu w postępowaniu wykonawczym, mimo istnienia ku temu podstaw, stanowi bezwzględną podstawę uchylenia orzeczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak obrońcy z urzędu w postępowaniu wykonawczym, gdy istniały podstawy do jego ustanowienia, stanowi bezwzględną podstawę uchylenia orzeczenia na podstawie art. 439 § 1 pkt 6 kpk.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że w postępowaniu wykonawczym wobec skazanego H. S. nie zapewniono obrońcy z urzędu, mimo że opinia biegłych wskazywała na ograniczoną poczytalność w momencie popełnienia czynu, a następnie wszczęto postępowanie zmierzające do wykonania kary. Ustanowienie obrońcy nastąpiło dopiero po wydaniu postanowienia o wykonaniu kary. Procedowanie bez obrońcy w takiej sytuacji jest bezwzględną podstawą odwoławczą.

Czy sąd kasacyjny może uwzględnić zarzut z urzędu, wykraczający poza granice zaskarżenia i podniesione zarzuty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd kasacyjny ma obowiązek rozpoznać i uwzględnić z urzędu uchybienia, które stanowią bezwzględne podstawy uchylenia orzeczenia, nawet jeśli nie zostały podniesione w skardze kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że stosownie do art. 523 § 1 kpk, należy rozpoznać i uwzględnić z urzędu uchybienie stanowiące bezwzględną podstawę uchylenia, nawet jeśli wykracza ono poza granice zaskarżenia i podniesione zarzuty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

H. S.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
H. S.	osoba_fizyczna	oskarżony/skazany

Przepisy (14)

Główne

kpk art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

pkt 6 - brak obrońcy z urzędu, gdy jego udział jest obowiązkowy

Pomocnicze

kpk art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje sądowi kasacyjnemu rozpoznać i uwzględnić z urzędu bezwzględne podstawy uchylenia, nawet poza granicami zaskarżenia.

kkw art. 8 § 2

Kodeks karny wykonawczy

pkt 2 - podstawa do ustanowienia obrońcy z urzędu w postępowaniu wykonawczym (dotyczy sytuacji gdy skazany nie ma obrońcy, a jego udział jest obowiązkowy)

kkw art. 9 § 1

Kodeks karny wykonawczy

pkt 2 - analogiczna podstawa do ustanowienia obrońcy z urzędu w postępowaniu wykonawczym (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania)

d.kk art. 156 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący spowodowania uszczerbku na zdrowiu.

d.kk art. 25 § 2

Kodeks karny

Dotyczy ograniczonej zdolności rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania postępowaniem.

d.kk art. 78 § 2

Kodeks karny wykonawczy

Dotyczy zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności.

d.kpk art. 388

Kodeks postępowania karnego

pkt 6 - bezwzględna podstawa odwoławcza (odpowiednik art. 439 § 1 pkt 6 kpk)

d.kpk art. 2 § 1

Kodeks postępowania karnego