Orzeczenie · 2026-02-19

IV KK 483/25Oddalenie kasacji w sprawie karnej 6

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-02-19
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjasubsydiarny akt oskarżeniaterminpostępowanie karneSąd Najwyższyuchylenie wyrokuumorzenie postępowania

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki subsydiarnej K. A. od wyroku Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 12 maja 2025 r. (sygn. akt VI Ka 109/25). Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 26 października 2023 r. (sygn. akt III K 462/22) i umorzył postępowanie karne przeciwko D. A. Główną podstawą umorzenia było stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia przez pokrzywdzoną K. A. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa, w tym błędną wykładnię art. 55 § 1 k.p.k. w zw. z art. 140 k.p.k. w zakresie biegu terminu do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia oraz wadliwość pouczenia pokrzywdzonej zgodnie z art. 16 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Sąd Najwyższy podkreślił, że stanowisko Sądu Okręgowego w kwestii prekluzyjnego charakteru terminu z art. 55 § 1 k.p.k. jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego. Nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa ani wadliwości pouczenia, zwłaszcza w sytuacji, gdy pokrzywdzona była reprezentowana przez pełnomocnika. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył oskarżycielkę subsydiarną kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

interpretacja przepisów dotyczących subsydiarnego aktu oskarżenia, biegu terminów procesowych i zakresu pouczenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z subsydiarnym aktem oskarżenia i jego terminowością.

Zagadnienia prawne (2)

Czy termin do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia przez pokrzywdzonego rozpoczyna swój bieg wyłącznie od chwili doręczenia mu zawiadomienia o postanowieniu prokuratora nadrzędnego o utrzymaniu w mocy postanowienia o umorzeniu, czy też pokrzywdzony może wnieść taki akt także w terminie 30 dni od otrzymania przez jego pełnomocnika zawiadomienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Termin do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia jest prekluzyjny i rozpoczyna bieg od chwili doręczenia pokrzywdzonemu zawiadomienia o postanowieniu prokuratora nadrzędnego o utrzymaniu w mocy postanowienia o umorzeniu. Doręczenie pełnomocnikowi nie rozpoczyna biegu terminu dla pokrzywdzonego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, które potwierdza prekluzyjny charakter terminu z art. 55 § 1 k.p.k. oraz prawidłową interpretację momentu jego rozpoczęcia i roli pełnomocnika.

Czy organ procesowy ma obowiązek szczegółowo wyjaśniać wszystkie aspekty i wykładnie przepisów podczas pouczania o terminie do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, zwłaszcza gdy pokrzywdzony korzysta z pomocy pełnomocnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ procesowy nie ma obowiązku dokonywania z urzędu wykładni obowiązków i uprawnień, o których poucza uczestników postępowania, ani sprawdzania skuteczności pouczenia, szczególnie gdy uczestnik jest reprezentowany przez fachowego pełnomocnika.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 16 § 1 k.p.k. nie nakłada na organ obowiązku szczegółowej wykładni przepisów, a jedynie poinformowania o uprawnieniach i obowiązkach. Brak jest podstaw do zakładania, że pouczenie zostało niezrozumiane, zwłaszcza gdy strona ma pełnomocnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
oskarżona D. A.

Strony

NazwaTypRola
D. A.osoba_fizycznaoskarżona
K. A.osoba_fizycznaoskarżycielka subsydiarna

Przepisy (25)

Główne

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 55 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 140

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 16 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 207 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 217 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 11 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 11 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 69 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 69 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 70 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 73 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 72 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 46 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 170

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 390

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

u.SN art. 82

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 640 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 3

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące terminu wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia i nie doszło do rażącego naruszenia prawa.

Odrzucone argumenty

Zarzuty kasacji dotyczące błędnej wykładni art. 55 § 1 k.p.k. w zw. z art. 140 k.p.k. oraz wadliwości pouczenia pokrzywdzonej zostały uznane za bezzasadne.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jako oczywiście bezzasadna • rażące naruszenie prawa • prekluzyjny charakter terminu • utrwalone poglądy w orzecznictwie • nie można podzielić stanowiska autorki kasacji

Skład orzekający

Paweł Kołodziejski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących subsydiarnego aktu oskarżenia, biegu terminów procesowych i zakresu pouczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z subsydiarnym aktem oskarżenia i jego terminowością.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego w prawie karnym - terminu wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, co jest istotne dla praktyków. Jednakże, rozstrzygnięcie opiera się na utrwalonym orzecznictwie, co czyni je mniej przełomowym.

“Kiedy subsydiarny akt oskarżenia jest za późno? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe terminy.”

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst