Orzeczenie · 2014-08-28

IV CZ 536/14

Sąd
Sąd Okręgowy w Słupsku
Miejsce
Słupsk
Data
2014-08-28
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
koszty procesuzażaleniesąd okręgowysąd rejonowyart. 100 kpcart. 102 kpczasada słusznościodpowiedzialność za wynik procesu

Sąd Okręgowy w Słupsku, Wydział IV Cywilny Odwoławczy, rozpoznał zażalenie pozwanego Skarbu Państwa na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Rejonowego w Lęborku. Sąd Rejonowy w sprawie o zapłatę 13 757,50 zł zasądził od pozwanego na rzecz powoda J. S. kwotę 1049,25 zł, umorzył postępowanie co do kwoty 1480,25 zł (uiszczonej w trakcie procesu) i oddalił powództwo w pozostałym zakresie, jednocześnie znosząc wzajemnie koszty procesu. Uzasadnienie Sądu Rejonowego opierało się na art. 100 kpc, wskazując na uzasadnienie powództwa co do zasady i analogiczną wysokość poniesionych kosztów. Pozwany w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 100 kpc, wskazując, że powództwo zostało uwzględnione jedynie w 18,3%, i wniósł o zasądzenie na jego rzecz 1960 zł kosztów. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne. Krytycznie ocenił uzasadnienie Sądu Rejonowego jako ogólnikowe i nieweryfikowalne. Przypomniał zasady rozstrzygania o kosztach procesu (art. 98 kpc) oraz zasady stosunkowego rozdzielania kosztów (art. 100 kpc). Stwierdził, że w realiach sprawy oparcie rozstrzygnięcia o kosztach na art. 100 kpc było nieprawidłowe, gdyż należało stosunkowo rozdzielić koszty zgodnie z art. 98 i 99 kpc, zwłaszcza w sprawie o odszkodowanie, gdzie kryteria wyliczenia należności są ścisłe. Jednakże, kierując się zasadą słuszności i poczuciem sprawiedliwości, Sąd Okręgowy nie uwzględnił wniosku pozwanego o zasądzenie 1960 zł. Zastosował art. 102 kpc, odstępując od zasady odpowiedzialności za wynik procesu ze względu na szczególne okoliczności sprawy, w tym fakt, że powód musiał wytoczyć proces, aby otrzymać należne odszkodowanie, a kwota wypłacona przed procesem była rażąco niska. W konsekwencji Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, nie obciążając powoda kosztami postępowania za obie instancje.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 100 i 102 kpc w sprawach cywilnych, zwłaszcza w kontekście kosztów procesu i zasad słuszności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki sprawy o zapłatę odszkodowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd drugiej instancji powinien zmienić postanowienie o kosztach postępowania zawarte w wyroku sądu pierwszej instancji, jeśli uzna je za błędnie uzasadnione i zastosowane?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd drugiej instancji może zmienić zaskarżone postanowienie, jeśli uzna je za błędne, a także zastosować inne przepisy dotyczące kosztów, jeśli uzna to za słuszne.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że uzasadnienie Sądu Rejonowego dotyczące kosztów było ogólnikowe i nieweryfikowalne, a zastosowanie art. 100 kpc było nieprawidłowe. Wskazał na konieczność stosunkowego rozdzielenia kosztów zgodnie z art. 98 i 99 kpc w sprawach o odszkodowanie. Jednakże, kierując się zasadą słuszności, zastosował art. 102 kpc, odstępując od zasady odpowiedzialności za wynik procesu.

W jakich okolicznościach sąd może odstąpić od zasady odpowiedzialności za wynik procesu i nie obciążać strony przegrywającej kosztami postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd może odstąpić od zasady odpowiedzialności za wynik procesu na podstawie art. 102 kpc w wypadkach szczególnie uzasadnionych, kierując się zasadą słuszności i uwzględniając całokształt okoliczności konkretnej sprawy, w tym sytuację życiową i majątkową strony.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 102 kpc, ponieważ powód musiał wytoczyć proces, aby otrzymać należne odszkodowanie, a kwota wypłacona przed procesem była rażąco niska. Te okoliczności, wraz ze stanowiskami stron, uzasadniały odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik procesu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana postanowienia
Strona wygrywająca
powód (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwaorgan_państwowypozwany

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Umożliwia odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik procesu w wypadkach szczególnie uzasadnionych, kierując się zasadą słuszności.

Pomocnicze

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Rejonowy zastosował błędnie, gdyż należało stosunkowo rozdzielić koszty zgodnie z art. 98 i 99 kpc w sprawach o odszkodowanie.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Statutuje zasadę odpowiedzialności za wynik procesu.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o procesie do innych postępowań.

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kryteriów ustalania odszkodowania.

k.p.c. art. 363 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kryteriów ustalania odszkodowania.

k.p.c. art. 25

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wartości przedmiotu sporu.

k.p.c. art. 26

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wartości przedmiotu sporu.

k.p.c. art. 187 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wymagań pozwu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uzasadnienie Sądu Rejonowego dotyczące kosztów było ogólnikowe i nieweryfikowalne. • Zastosowanie art. 100 kpc przez Sąd Rejonowy było nieprawidłowe w sprawie o odszkodowanie. • Powód musiał wytoczyć proces, aby otrzymać należne odszkodowanie, a kwota wypłacona przed procesem była rażąco niska. • Okoliczności sprawy uzasadniają zastosowanie art. 102 kpc (zasada słuszności).

Odrzucone argumenty

Argumenty pozwanego o konieczności zasądzenia na jego rzecz 1960 zł kosztów postępowania.

Godne uwagi sformułowania

uzasadnienie zaskarżonego postanowienia również winno spełniać podstawowy wymóg tj. być weryfikowalnym w drodze instancji • zasada odpowiedzialności za wynik procesu • zasada kosztów niezbędnych i celowych • zasada słuszności i poczucie sprawiedliwości • w wypadkach szczególnie uzasadnionych • nie może być dowolne i winno być uzasadnione w sposób umożliwiający jego weryfikowalność

Skład orzekający

Wanda Dumanowska

przewodniczący-sprawozdawca

Jolanta Deniziuk

sędzia

Mariusz Struski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 100 i 102 kpc w sprawach cywilnych, zwłaszcza w kontekście kosztów procesu i zasad słuszności."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki sprawy o zapłatę odszkodowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o kosztach procesu i zasady słuszności (art. 102 kpc), co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje, że nawet w przypadku częściowego oddalenia powództwa, sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami.

Kiedy sąd może odstąpić od zasady odpowiedzialności za wynik procesu? Analiza art. 102 kpc.

Dane finansowe

WPS: 13 757,5 PLN

zasądzone od pozwanego: 1049,25 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst