IV CZ 536/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Słupsku, Wydział IV Cywilny Odwoławczy, rozpoznał zażalenie pozwanego Skarbu Państwa na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Rejonowego w Lęborku. Sąd Rejonowy w sprawie o zapłatę 13 757,50 zł zasądził od pozwanego na rzecz powoda J. S. kwotę 1049,25 zł, umorzył postępowanie co do kwoty 1480,25 zł (uiszczonej w trakcie procesu) i oddalił powództwo w pozostałym zakresie, jednocześnie znosząc wzajemnie koszty procesu. Uzasadnienie Sądu Rejonowego opierało się na art. 100 kpc, wskazując na uzasadnienie powództwa co do zasady i analogiczną wysokość poniesionych kosztów. Pozwany w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 100 kpc, wskazując, że powództwo zostało uwzględnione jedynie w 18,3%, i wniósł o zasądzenie na jego rzecz 1960 zł kosztów. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne. Krytycznie ocenił uzasadnienie Sądu Rejonowego jako ogólnikowe i nieweryfikowalne. Przypomniał zasady rozstrzygania o kosztach procesu (art. 98 kpc) oraz zasady stosunkowego rozdzielania kosztów (art. 100 kpc). Stwierdził, że w realiach sprawy oparcie rozstrzygnięcia o kosztach na art. 100 kpc było nieprawidłowe, gdyż należało stosunkowo rozdzielić koszty zgodnie z art. 98 i 99 kpc, zwłaszcza w sprawie o odszkodowanie, gdzie kryteria wyliczenia należności są ścisłe. Jednakże, kierując się zasadą słuszności i poczuciem sprawiedliwości, Sąd Okręgowy nie uwzględnił wniosku pozwanego o zasądzenie 1960 zł. Zastosował art. 102 kpc, odstępując od zasady odpowiedzialności za wynik procesu ze względu na szczególne okoliczności sprawy, w tym fakt, że powód musiał wytoczyć proces, aby otrzymać należne odszkodowanie, a kwota wypłacona przed procesem była rażąco niska. W konsekwencji Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, nie obciążając powoda kosztami postępowania za obie instancje.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie art. 100 i 102 kpc w sprawach cywilnych, zwłaszcza w kontekście kosztów procesu i zasad słuszności.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki sprawy o zapłatę odszkodowania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji powinien zmienić postanowienie o kosztach postępowania zawarte w wyroku sądu pierwszej instancji, jeśli uzna je za błędnie uzasadnione i zastosowane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji może zmienić zaskarżone postanowienie, jeśli uzna je za błędne, a także zastosować inne przepisy dotyczące kosztów, jeśli uzna to za słuszne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że uzasadnienie Sądu Rejonowego dotyczące kosztów było ogólnikowe i nieweryfikowalne, a zastosowanie art. 100 kpc było nieprawidłowe. Wskazał na konieczność stosunkowego rozdzielenia kosztów zgodnie z art. 98 i 99 kpc w sprawach o odszkodowanie. Jednakże, kierując się zasadą słuszności, zastosował art. 102 kpc, odstępując od zasady odpowiedzialności za wynik procesu.
W jakich okolicznościach sąd może odstąpić od zasady odpowiedzialności za wynik procesu i nie obciążać strony przegrywającej kosztami postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd może odstąpić od zasady odpowiedzialności za wynik procesu na podstawie art. 102 kpc w wypadkach szczególnie uzasadnionych, kierując się zasadą słuszności i uwzględniając całokształt okoliczności konkretnej sprawy, w tym sytuację życiową i majątkową strony.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 102 kpc, ponieważ powód musiał wytoczyć proces, aby otrzymać należne odszkodowanie, a kwota wypłacona przed procesem była rażąco niska. Te okoliczności, wraz ze stanowiskami stron, uzasadniały odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik procesu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik procesu w wypadkach szczególnie uzasadnionych, kierując się zasadą słuszności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Rejonowy zastosował błędnie, gdyż należało stosunkowo rozdzielić koszty zgodnie z art. 98 i 99 kpc w sprawach o odszkodowanie.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Statutuje zasadę odpowiedzialności za wynik procesu.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o procesie do innych postępowań.
k.p.c. art. 361
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kryteriów ustalania odszkodowania.
k.p.c. art. 363 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kryteriów ustalania odszkodowania.
k.p.c. art. 25
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wartości przedmiotu sporu.
k.p.c. art. 26
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wartości przedmiotu sporu.
k.p.c. art. 187 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymagań pozwu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzasadnienie Sądu Rejonowego dotyczące kosztów było ogólnikowe i nieweryfikowalne. • Zastosowanie art. 100 kpc przez Sąd Rejonowy było nieprawidłowe w sprawie o odszkodowanie. • Powód musiał wytoczyć proces, aby otrzymać należne odszkodowanie, a kwota wypłacona przed procesem była rażąco niska. • Okoliczności sprawy uzasadniają zastosowanie art. 102 kpc (zasada słuszności).
Odrzucone argumenty
Argumenty pozwanego o konieczności zasądzenia na jego rzecz 1960 zł kosztów postępowania.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnienie zaskarżonego postanowienia również winno spełniać podstawowy wymóg tj. być weryfikowalnym w drodze instancji • zasada odpowiedzialności za wynik procesu • zasada kosztów niezbędnych i celowych • zasada słuszności i poczucie sprawiedliwości • w wypadkach szczególnie uzasadnionych • nie może być dowolne i winno być uzasadnione w sposób umożliwiający jego weryfikowalność
Skład orzekający
Wanda Dumanowska
przewodniczący-sprawozdawca
Jolanta Deniziuk
sędzia
Mariusz Struski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 100 i 102 kpc w sprawach cywilnych, zwłaszcza w kontekście kosztów procesu i zasad słuszności."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki sprawy o zapłatę odszkodowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o kosztach procesu i zasady słuszności (art. 102 kpc), co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje, że nawet w przypadku częściowego oddalenia powództwa, sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami.
“Kiedy sąd może odstąpić od zasady odpowiedzialności za wynik procesu? Analiza art. 102 kpc.”
Dane finansowe
WPS: 13 757,5 PLN
zasądzone od pozwanego: 1049,25 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.