III KK 29/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie orzekającym rozpoznał kasacje obrońców od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie, który zmieniał wyrok Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu. Sprawa dotyczyła oskarżonych B. R. i D. S. o przestępstwa związane z zarządzaniem majątkiem spółki i pokrzywdzeniem wierzycieli, a także A. N. o przestępstwo z art. 586 k.s.h. Obrońcy zarzucili zaskarżonemu wyrokowi m.in. rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym nienależytą obsadę sądu odwoławczego. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo oraz orzeczenia organów międzynarodowych (ETP i TSUE), uznał, że sędziowie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie, powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 r., nie spełniają wymogów niezawisłości i bezstronności. W związku z tym, stwierdzono wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w odniesieniu do D. S. i A. N., a z urzędu również w odniesieniu do B. R., i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Zarządzono również zwrot uiszczonych opłat od kasacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej nienależytej obsady sądu w kontekście zmian w wymiarze sprawiedliwości po 2017 r. oraz wpływu orzecznictwa ETP i TSUE na polskie postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powoływaniem sędziów po 2017 r. i może być stosowane w sprawach, gdzie podniesiono podobne zarzuty.
Zagadnienia prawne (2)
Czy udział w składzie sądu orzekającego sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu nienależytej obsady sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, udział w składzie sądu orzekającego sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., jeśli wadliwość procesu powołania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podtrzymał stanowisko, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana ustawą z 2017 r. nie jest organem niezależnym od władzy ustawodawczej i wykonawczej. Konsekwencją tego jest odpadnięcie domniemania niezawisłości i bezstronności sędziego nominowanego na wniosek tego organu, co prowadzi do nienależytej obsady sądu.
Czy sądy obu instancji prawidłowo oceniły wartość zbywanego prawa wieczystego użytkowania i udziałów spółki, uwzględniając wszystkie dostępne operaty szacunkowe i opinie biegłych?
Odpowiedź sądu
Nie, sądy obu instancji dokonały dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, pomijając znaczące rozbieżności w wycenach i ignorując kluczowe dowody dotyczące wartości nieruchomości i udziałów.
Uzasadnienie
Kasacja podniosła zarzut nienależytego rozważenia całokształtu materiału dowodowego i jego jednostronnej oceny, wskazując na rozbieżności w operatach szacunkowych i opinii biegłej z zakresu rachunkowości. Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, skupiając się na kwestii nienależytej obsady sądu, ale zarzuty te stanowiły podstawę do uchylenia wyroku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| B. R. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. N. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| P. Sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzony |
| S. sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzony |
| G. S.A. w J. | spółka | pokrzywdzony |
| Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. | organ_państwowy | pokrzywdzony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | pokrzywdzony |
| Prezydent Miasta S. | organ_państwowy | pokrzywdzony |
| P. 1 w N. | inne | pokrzywdzony |
Przepisy (21)
Główne
k.k. art. 296 § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 300 § 2 i 3
Kodeks karny
k.k. art. 308
Kodeks karny
k.s.h. art. 586
Kodeks spółek handlowych
k.p.k. art. 439 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 201
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 458
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170 § 1 pkt 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 46 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 11 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 12
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 21 § 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyta obsada Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z powodu udziału sędziów powołanych na wniosek niekonstytucyjnej Krajowej Rady Sądownictwa.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące wadliwej oceny dowodów i wyceny majątku (nie zostały rozstrzygnięte przez SN z powodu uchylenia wyroku).
Godne uwagi sformułowania
wadliwość procesu powołania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności • nie istnieje już to domniemanie w stosunku do osób, które przystąpiły do konkursów sędziowskich po 17 stycznia 2018 r. • nie zapewniał oskarżonym prawa do sądu niezawisłego i niezależnego, ustanowionego ustawą w znaczeniu konstytucyjnym i konwencyjnym
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
przewodniczący
Andrzej Tomczyk
członek
Eugeniusz Wildowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej nienależytej obsady sądu w kontekście zmian w wymiarze sprawiedliwości po 2017 r. oraz wpływu orzecznictwa ETP i TSUE na polskie postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powoływaniem sędziów po 2017 r. i może być stosowane w sprawach, gdzie podniesiono podobne zarzuty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa w Polsce, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawniczym. Wykorzystuje orzecznictwo ETP i TSUE.
“Sąd Najwyższy uchyla wyrok z powodu sędziów powołanych przez 'niekonstytucyjną' KRS. Prawo do sądu pod lupą.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.