Orzeczenie · 2026-04-22

II OSK 2720/25Naruszenie czynnego udziału strony opata planistyczna

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2026-04-22

NSAAdministracyjneWysokansa

opłata planistycznawzrost wartości nieruchomościplan zagospodarowania przestrzennegoczynny udział stronyKpakontroperatwycena nieruchomościSKONSApostępowanie administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła opłaty planistycznej w wysokości ponad 50 tys. zł, nałożonej na J.G. w związku ze wzrostem wartości nieruchomości po uchwaleniu planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdzając naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 Kpa). Sąd I instancji uznał, że organ odwoławczy nie poinformował skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego, co uniemożliwiło mu złożenie kontroperatu szacunkowego przed wydaniem decyzji. Skarga kasacyjna SKO zarzucała m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1 i 12 upzp) oraz przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 Ppsa w zw. z art. 10 Kpa). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że naruszenie zasady czynnego udziału strony miało charakter realny i istotny, gdyż strona dysponowała kontroperatem, który wykazywał znaczące rozbieżności w wycenie nieruchomości w porównaniu do operatu organu. Brak możliwości przedstawienia tego dowodu przed wydaniem decyzji uniemożliwił rzetelną ocenę materiału dowodowego i stanowił kwalifikowaną wadę procesową. NSA uznał również, że sąd administracyjny jest zobowiązany badać naruszenia przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, nawet jeśli strona nie podniosła ich w skardze do sądu I instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie istotności zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza gdy strona dysponuje dowodami mogącymi wpłynąć na wynik sprawy, oraz zakresu kognicji sądu administracyjnego przy kontroli skargi kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z opłatą planistyczną i naruszeniem art. 10 Kpa w kontekście przedstawienia kontroperatu szacunkowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 Kpa) poprzez brak umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, gdy strona dysponuje kontroperatem szacunkowym, ma istotny wpływ na wynik sprawy dotyczącej opłaty planistycznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie zasady czynnego udziału strony miało realny i istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uniemożliwiło organowi dokonanie rzetelnej oceny materiału dowodowego i doprowadziło do oparcia rozstrzygnięcia na niepełnym stanie faktycznym.

Uzasadnienie

Strona posiadała gotowy kontroperat szacunkowy, który wykazywał znaczące rozbieżności w wycenie nieruchomości. Brak możliwości jego przedłożenia przed wydaniem decyzji przez organ II instancji stanowił kwalifikowaną wadę procesową, uniemożliwiającą rzetelną ocenę dowodów.

Czy sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi kasacyjnej w zakresie badania naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi kasacyjnej w zakresie badania naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

Uzasadnienie

Obowiązkiem sądu jest weryfikacja prawidłowości zaskarżonej decyzji pod kątem wszystkich naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, niezależnie od argumentacji podniesionej przez skarżącego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Przepisy (13)

Główne

Kpa art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Naruszenie tej zasady ma istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych lub realizację przysługujących jej praw.

upzp art. 36 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

upzp art. 37 § ust. 1 i ust. 12

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 136 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c