II OSK 1604/26Naruszenie wykluczenia sedziego w postępowaniu administracyjnym
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił sprzeciw strony od decyzji Wojewody Dolnośląskiego. Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 2 KPA, uchylił decyzję Starosty Powiatu Wrocławskiego z dnia 29 września 2020 r. odmawiającą uchylenia decyzji z dnia 20 czerwca 2018 r. udzielającej pozwolenia na budowę. Podstawą uchylenia było stwierdzenie, że ta sama osoba – B. K.-Z. – podpisała zarówno pierwotną decyzję o pozwoleniu na budowę, jak i decyzję odmawiającą jej uchylenia, co stanowi naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 KPA (wyłączenie pracownika od udziału w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że decyzja kasatoryjna Wojewody została wydana prawidłowo, a zakres kontroli sądu w sprawie sprzeciwu od takiej decyzji jest formalny i ogranicza się do oceny istnienia przesłanek do jej wydania. Sąd podkreślił, że udział pracownika podlegającego wyłączeniu jest istotnym uchybieniem procesowym. Skarga kasacyjna zarzucała Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151a § 2 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie sprzeciwu mimo rzekomego braku przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej oraz nadmierne zawężenie zakresu kontroli sądowej. Zarzucono również błędną wykładnię art. 24 § 1 pkt 5 KPA i art. 146 § 1 KPA w zw. z art. 151 § 2 KPA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, nie stwierdzając nieważności postępowania. Potwierdził, że udział pracownika podlegającego wyłączeniu w wydaniu decyzji, a następnie w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym tej decyzji, stanowi kwalifikowane naruszenie przepisów postępowania, uzasadniające zastosowanie art. 138 § 2 KPA. Sąd wskazał, że zakres kontroli sądu w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej jest ograniczony do oceny przesłanek wydania tej decyzji, zgodnie z art. 64e p.p.s.a. i art. 151a § 1 p.p.s.a. Stwierdzenie naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika jest wystarczającą podstawą do wydania decyzji kasatoryjnej, bez potrzeby badania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. NSA uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne, a zarzuty dotyczące upływu terminu wyłączającego uchylenie decyzji nie mogły odnieść skutku, gdyż decyzja kasatoryjna ma na celu sanowanie postępowania przed organem I instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ścisłego stosowania przepisów o wyłączeniu pracownika w postępowaniu administracyjnym oraz ograniczonego zakresu kontroli sądu administracyjnego w sprawach ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika w kontekście decyzji kasatoryjnej i postępowania ze sprzeciwu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy udział pracownika organu administracji publicznej, który brał udział w wydaniu pierwotnej decyzji, w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym tej decyzji (np. w sprawie wznowienia postępowania lub uchylenia decyzji) stanowi naruszenie przepisów postępowania uzasadniające wydanie decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 KPA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, udział pracownika podlegającego wyłączeniu z mocy art. 24 § 1 pkt 5 KPA w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym decyzji, w której wydaniu brał udział, stanowi kwalifikowane naruszenie przepisów postępowania, które uzasadnia wydanie decyzji kasatoryjnej przez organ odwoławczy.
Uzasadnienie
Udział pracownika, który brał udział w wydaniu decyzji, w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym tej decyzji narusza zasadę dwuinstancyjności i praworządności, podważając bezstronność i obiektywizm organu. Jest to ciężkie naruszenie przepisów postępowania, które obliguje organ odwoławczy do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Jaki jest zakres kontroli sądowej w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 KPA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zakres kontroli sądowej w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej jest ograniczony do oceny istnienia przesłanek do wydania tej decyzji, zgodnie z art. 64e p.p.s.a. i art. 151a § 1 p.p.s.a. Sąd nie bada merytorycznej zasadności sprawy.
Uzasadnienie
Przepisy art. 64e p.p.s.a. i art. 151a § 1 p.p.s.a. stanowią lex specialis wobec art. 134 § 1 p.p.s.a., ograniczając kontrolę sądu do formalnej oceny, czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA. Sąd nie jest władny do oceny merytorycznej podstaw decyzji ani kwestii wykraczających poza przesłanki wydania decyzji kasatoryjnej.
Czy upływ terminu wyłączającego możliwość uchylenia decyzji (np. na podstawie art. 146 § 1 KPA w zw. z art. 151 § 2 KPA) uniemożliwia wydanie decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 KPA w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, upływ terminu wyłączającego możliwość uchylenia pierwotnej decyzji nie uniemożliwia wydania decyzji kasatoryjnej w celu sanowania postępowania przed organem I instancji prowadzonego z naruszeniem przepisów o wyłączeniu pracownika.
Uzasadnienie
Decyzja kasatoryjna ma na celu naprawienie wadliwości postępowania, a stwierdzone naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika jest na tyle istotne, że uzasadnia przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, nawet jeśli pierwotna decyzja mogłaby być już nieuchylalna z innych powodów.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (31)
Główne
p.p.s.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 24 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 24 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pracownik podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Dotyczy to także udziału w postępowaniach nadzwyczajnych.
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 24 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu, gdy brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest wystarczająca do zastosowania art. 138 § 2 KPA.
k.p.a. art. 24 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie przepisu o wyłączeniu pracownika jest kwalifikowanym naruszeniem przepisów postępowania.
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 141 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 146 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151a § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64b § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151a § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ogranicza zakres kontroli sądu w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej do oceny istnienia przesłanek wydania tej decyzji.
p.p.s.a. art. 151a § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądowej w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny orzeka w granicach sprawy, jednakże w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej zakres kontroli jest ograniczony.
k.p.a. art. 146 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym, w tym upływ czasu.
k.p.a. art. 151 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy modyfikacji treści rozstrzygnięcia w przypadku uznania wniosku o wznowienie za zasadny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udział pracownika podlegającego wyłączeniu w wydaniu decyzji i w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym tej decyzji stanowi kwalifikowane naruszenie przepisów postępowania, uzasadniające zastosowanie art. 138 § 2 KPA. • Zakres kontroli sądowej w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej jest ograniczony do oceny przesłanek wydania tej decyzji.
Odrzucone argumenty
Decyzja kasatoryjna została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 KPA, ponieważ nie wykazano istotnego wpływu uchybienia procesowego na wynik sprawy ani niemożności uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w postępowaniu odwoławczym. • Sąd I instancji nadmiernie zawęził zakres kontroli sądowej, nie badając wszystkich przesłanek dopuszczalności decyzji kasacyjnej. • Sąd I instancji zaakceptował błędną wykładnię art. 24 § 1 pkt 5 KPA, przyjmując, że samo stwierdzenie udziału pracownika podlegającego wyłączeniu uzasadnia wydanie decyzji kasatoryjnej bez badania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. • Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji jest niewyczerpujące i uniemożliwia przeprowadzenie skutecznej kontroli kasacyjnej. • Decyzja kasatoryjna została wydana mimo upływu terminu wyłączającego możliwość uchylenia decyzji (art. 146 § 1 KPA w zw. z art. 151 § 2 KPA), co czyni dalsze postępowanie bezprzedmiotowym.
Godne uwagi sformułowania
udział pracownika podlegającego wyłączeniu jest ciężkim, kwalifikowanym naruszeniem przepisów postępowania • zakres kontroli sądowej w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej jest ograniczony do oceny istnienia przesłanek do wydania tej decyzji • instytucja wyłączenia służy realizacji uprawnienia strony do obiektywnego rozstrzygnięcia sprawy
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłego stosowania przepisów o wyłączeniu pracownika w postępowaniu administracyjnym oraz ograniczonego zakresu kontroli sądu administracyjnego w sprawach ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika w kontekście decyzji kasatoryjnej i postępowania ze sprzeciwu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady procesowej wyłączenia pracownika i jej konsekwencji w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy urzędnik może dwukrotnie orzekać w tej samej sprawie? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.