II OSK 1209/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. Spółki z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił sprzeciw spółki od decyzji Wojewody Małopolskiego. Decyzją tą Wojewoda uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta Krakowa zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skarga kasacyjna zarzucała Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy, sugerując, że powinna zostać wydana decyzja o umorzeniu postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. ze względu na wniesienie odwołania przez osobę nieuprawnioną. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że rozpoznanie skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej następuje na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2a p.p.s.a. Sąd wyjaśnił, że kontrola sądu administracyjnego w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej, zgodnie z art. 64e p.p.s.a., jest ograniczona do oceny istnienia przesłanek do wydania takiej decyzji, a nie do merytorycznej oceny sprawy. W niniejszej sprawie Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ po wcześniejszych wyrokach sądów administracyjnych ustalono, że odwołujący się J. G. (lub reprezentujący go Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej) ma przymiot strony, a z uwagi na zmiany faktyczne (scalenie i podział działki, budowa nowego budynku) konieczne było rozszerzenie kręgu stron i ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia art. 153 p.p.s.a. (związanie wyrokami sądów) oraz art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. (nierozpoznanie zarzutów, wady uzasadnienia), wskazując, że Sąd I instancji działał w granicach właściwości określonej dla postępowania ze sprzeciwu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej (art. 64e p.p.s.a.) oraz prawidłowość stosowania art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście ustalania kręgu stron postępowania o pozwolenie na budowę.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze sprzeciwem od decyzji kasacyjnej i może wymagać uwzględnienia kontekstu faktycznego i prawnego konkretnej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego (art. 138 § 2 k.p.a.) może badać merytoryczną zasadność decyzji organu pierwszej instancji, czy jedynie przesłanki zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd administracyjny w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej (art. 64e p.p.s.a.) bada jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a nie merytoryczną zasadność sprawy.
Uzasadnienie
Przepis art. 64e p.p.s.a. stanowi lex specialis wobec art. 134 § 1 p.p.s.a. i zawęża kontrolę sądową do oceny przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., co ma zapewnić szybkość postępowania i uniknąć przedwczesnego rozstrzygania istoty sprawy.
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie do ponownego rozpatrzenia), gdy w sprawie o pozwolenie na budowę konieczne było ustalenie nowego kręgu stron z uwagi na zmiany faktyczne i prawne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ wcześniejsze orzeczenia sądowe przesądziły o przymiocie strony odwołującego się, a zmiany faktyczne wymagały ponownego ustalenia stron i rozszerzenia postępowania.
Uzasadnienie
Po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy, ustalono, że z uwagi na zmiany w stanie prawnym i faktycznym (scalenie działek, budowa nowego budynku) konieczne jest rozszerzenie kręgu stron postępowania, co uzasadnia zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.
Czy sąd administracyjny jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednich orzeczeniach sądowych w tej samej sprawie, nawet jeśli nastąpiły zmiany stanu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd i organ administracji są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnych orzeczeniach sądowych, chyba że nastąpiła zmiana stanu prawnego lub istotnych okoliczności faktycznych, która czyni tę ocenę nieaktualną.
Uzasadnienie
W niniejszej sprawie nie nastąpiła zmiana stanu prawnego uniemożliwiająca zastosowanie wcześniejszych wyroków, a postępowanie zostało wszczęte przed nowelizacją Prawa budowlanego, co uzasadniało stosowanie przepisów w brzmieniu dotychczasowym i związanie organu wytycznymi sądów.
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151a § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25
u.p.b. art. 28 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ konieczne było ustalenie nowego kręgu stron postępowania z uwagi na zmiany faktyczne i prawne. • Kontrola sądu w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej jest ograniczona do oceny przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a nie do merytorycznej oceny sprawy. • Sąd i organ administracji są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednich orzeczeniach sądowych.
Odrzucone argumenty
Sąd I instancji naruszył art. 138 § 2 k.p.a. przez błędne uznanie, że decyzja organu II instancji jest zgodna z prawem, podczas gdy powinna zostać wydana decyzja o umorzeniu postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. • Sąd I instancji naruszył art. 153 p.p.s.a. przez błędne uznanie, że organy administracyjne były związane oceną prawną z poprzednich wyroków, mimo zmiany przepisów. • Sąd I instancji naruszył art. 64e p.p.s.a. przez błędną wykładnię i zastosowanie, przyjmując, że poza jego kognicją było dokonanie oceny czy odwołanie zostało złożone przez osobę uprawnioną. • Sąd I instancji naruszył art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów zawartych w sprzeciwie.
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. • Zgodnie z art. 182 § 2a p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym. • Przepis art. 64e p.p.s.a. wyraźnie zawęża kontrolę sądową jedynie do oceny przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. • W odniesieniu do ustaleń faktycznych związanie ogranicza dowodzenie określonych faktów stwierdzonych w orzeczeniu prejudycjalnym. • Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Skład orzekający
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej (art. 64e p.p.s.a.) oraz prawidłowość stosowania art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście ustalania kręgu stron postępowania o pozwolenie na budowę."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze sprzeciwem od decyzji kasacyjnej i może wymagać uwzględnienia kontekstu faktycznego i prawnego konkretnej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie budowlanym – zakresu kontroli sądu nad decyzją kasacyjną organu odwoławczego. Jest to istotne dla prawników procesowych i praktyków prawa budowlanego.
“Zakres kontroli NSA: Czy sąd może badać meritum decyzji kasacyjnej?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.