Orzeczenie · 1997-05-08

I PKN 123/97Roszczenie o odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia przedawnienie

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

1997-05-08

SNPrawo pracyrozwiązywanie stosunku pracyWysokanajwyższy

wypowiedzenieskrócenie okresu wypowiedzeniaodszkodowanieprzedawnienieKodeks pracyustawa o zwolnieniach grupowychSąd Najwyższykasacja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie, który uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego utrzymujący w mocy wyrok zaoczny Sądu Rejonowego. Powódka dochodziła zapłaty odprawy pieniężnej i wynagrodzenia za dwa dni pracy. Sąd Apelacyjny błędnie uznał, że roszczenie o odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia podlega terminowi z art. 264 KP, podczas gdy Sąd Najwyższy stwierdził, że właściwy jest termin przedawnienia z art. 291 KP. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę zbadania, czy skrócenie okresu wypowiedzenia było prawidłowe i czy spełnione zostały warunki z art. 361 § 1 KP, a także rozważenia zastosowania art. 49 KP i art. 60 KP w zależności od ustaleń faktycznych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń pracowniczych, w szczególności odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia, oraz zasady dokonywania ustaleń faktycznych przez sąd drugiej instancji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przepisów Kodeksu pracy i ustawy o zwolnieniach grupowych z 1989 roku, które mogły ulec zmianie.

Zagadnienia prawne (3)

Jaki jest termin przedawnienia roszczenia o odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia na podstawie art. 361 § 1 KP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Roszczenie o odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia na podstawie art. 361 § 1 KP ulega przedawnieniu w terminie określonym w art. 291 § 1 KP.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że termin z art. 264 KP dotyczy odwołań od wypowiedzenia, przywrócenia do pracy lub odszkodowania w związku z wadliwym wypowiedzeniem, natomiast roszczenie z art. 361 KP ma odrębny byt prawny i podlega terminowi przedawnienia z art. 291 KP.

Czy skrócenie okresu wypowiedzenia na podstawie art. 361 § 1 KP wymaga wyraźnej woli i świadomości stron?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Warunkiem prawidłowości skrócenia okresu wypowiedzenia na podstawie art. 361 § 1 KP jest objęcie tej czynności wolą i świadomością pracodawcy oraz świadomością pracownika.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skrócenie okresu wypowiedzenia nie leży zazwyczaj w interesie pracownika, dlatego pracodawca musi wyraźnie poinformować o takiej decyzji, a pracownik musi ją przyjąć. W przeciwnym razie mogą mieć zastosowanie inne przepisy, np. art. 49 KP.

Czy zmniejszenie zatrudnienia jest warunkiem zastosowania przepisów ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy przy indywidualnych zwolnieniach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. nie uzależnia tzw. zwolnień indywidualnych od wymogu zmniejszenia zatrudnienia, a jedynie od przyczyn wymienionych w art. 1 ust. 1 tej ustawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy rozróżnił 'zmniejszenie zatrudnienia' od 'przyczyn wypowiedzenia', wskazując, że art. 10 ust. 1 ustawy nie wymaga, aby przyczynom organizacyjnym towarzyszyło zmniejszenie zatrudnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Powódka (częściowo)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Lucyna G.	osoba_fizyczna	powódka
"M.M." Spółka z o.o. w K.	spółka	pozwana
Rzecznik Praw Obywatelskich	organ_państwowy	wnioskodawca kasacji

Przepisy (24)

Główne

KP art. 361 § § 1

Kodeks pracy

Dotyczy odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia. Ulega przedawnieniu z art. 291 § 1 KP.

KP art. 291 § § 1

Kodeks pracy

Określa termin przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy.

ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. art. 8 § ust. 1 i 2

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw

Dotyczy odprawy pieniężnej.

ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. art. 1 § ust. 1

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw

Określa przyczyny uzasadniające rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. art. 10 § ust. 1

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw

Dotyczy indywidualnych zwolnień.

Pomocnicze

KP art. 80 § zdanie pierwsze

Kodeks pracy

Dotyczy wynagrodzenia za pracę.

KPC art. 417

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 421 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 422

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 476 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 464 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 4774 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 385 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 390 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 44

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 264 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa terminy odwołania od wypowiedzenia, rozwiązania lub wygaśnięcia umowy o pracę. Nie dotyczy roszczenia z art. 361 KP.

KC art. 84 § § 1

Kodeks cywilny

KC art. 88

Kodeks cywilny

KP art. 300

Kodeks pracy

KP art. 49

Kodeks pracy

Dotyczy sytuacji, gdy umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu wymaganego, a pracownikowi przysługuje wynagrodzenie do czasu rozwiązania umowy.

KP art. 47 § § 2

Kodeks pracy

KP art. 60

Kodeks pracy

Dotyczy odszkodowania w przypadku rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny błędnie zastosował art. 264 KP do roszczenia o odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia, podczas gdy właściwy jest art. 291 KP. • Sąd Apelacyjny dokonał odmiennych ustaleń faktycznych niż Sąd Wojewódzki bez wystarczających podstaw i naruszył przepisy postępowania. • Przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę były związane ze zmianami organizacyjnymi, a nie z rzekomą niekompetencją pracownicy. • Zmniejszenie zatrudnienia nie jest bezwzględnym warunkiem zastosowania ustawy o zwolnieniach grupowych przy indywidualnych zwolnieniach.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Sądu Apelacyjnego dotycząca braku zmniejszenia zatrudnienia w spółce. • Argumentacja Sądu Apelacyjnego, że powódce nie należy się odprawa z uwagi na podjęcie pracy w innej spółce.

Godne uwagi sformułowania

Roszczenie o odszkodowanie z art. 361 § 1 KP ulega przedawnieniu w terminie określonym w art. 291 § 1 KP. • Warunkiem prawidłowości skrócenia okresu wypowiedzenia na podstawie art. 361 § 1 KP jest objęcie tej czynności wolą i świadomością pracodawcy oraz świadomością pracownika. • Sąd Apelacyjny, nie przeprowadzając ponownie dowodów, ani też nie poszerzając postępowania dowodowego, nie miał podstaw dla przyjęcia innych ustaleń faktycznych niż te, które zostały poczynione przez Sąd Wojewódzki.

Skład orzekający

Walerian Sanetra

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Myszka

sędzia

Roman Kuczyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń pracowniczych, w szczególności odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia, oraz zasady dokonywania ustaleń faktycznych przez sąd drugiej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów Kodeksu pracy i ustawy o zwolnieniach grupowych z 1989 roku, które mogły ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczową kwestię przedawnienia roszczeń pracowniczych, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje też, jak ważne jest prawidłowe ustalanie stanu faktycznego przez sądy.

“Przedawnienie roszczeń pracowniczych: Kiedy skrócony okres wypowiedzenia przestaje być opłacalny?”

Dane finansowe

odprawa pieniężna: 3562,5 PLN

wynagrodzenie za pracę: 79,16 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników