Orzeczenie · 2026-05-13

I C 5345/24Niedozwolone klauzule kredytu walutowego bank przegrywa 2

Sąd
Sąd Okręgowy w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2026-05-13
SAOSCywilneochrona konsumentówWysokaokręgowy
kredyt frankowyabuzywnośćklauzule niedozwoloneochrona konsumentanieważność umowywaloryzacjaryzyko kursoweteoria salda

Powództwo banku o zapłatę kwoty 260.000 zł tytułem zwrotu kapitału kredytu hipotecznego denominowanego we franku szwajcarskim oraz o zapłatę 38.211,22 zł tytułem urealnienia tej kwoty zostało oddalone przez Sąd Okręgowy w Krakowie. Sąd uznał umowę kredytu za nieważną z powodu abuzywności klauzul waloryzacyjnych i przeliczeniowych, które nie zostały indywidualnie uzgodnione i kształtowały prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając ich interesy. Sąd podkreślił, że bank nie wykazał, aby konsumenci zostali należycie poinformowani o ryzyku kursowym i jego potencjalnych skutkach. W związku z nieważnością umowy, rozliczenie stron powinno nastąpić na zasadzie teorii salda, uwzględniając wzajemne świadczenia. Ponieważ suma spłat dokonanych przez pozwanych przewyższa kwotę udzielonego kapitału, po stronie konsumentów nie powstał dług. Sąd oddalił również żądanie ewentualne waloryzacji świadczenia, wskazując na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które wyklucza możliwość żądania przez bank rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału i ustawowych odsetek za zwłokę. Sąd zasądził od banku na rzecz pozwanych zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie nieważności umów kredytów frankowych z powodu abuzywności klauzul, zasady rozliczeń po stwierdzeniu nieważności, ochrona konsumentów w umowach kredytowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i klauzul umownych, ale jego argumentacja ma szerokie zastosowanie w sprawach o podobnym charakterze.

Zagadnienia prawne (4)

Czy klauzule waloryzacyjne i przeliczeniowe w umowie kredytu denominowanego walutą obcą, ustalone jednostronnie przez bank w oparciu o własne tabele kursowe, są niedozwolonymi postanowieniami umownymi w rozumieniu art. 385(1) k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, klauzule te są niedozwolone, ponieważ nie zostały indywidualnie uzgodnione, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, a bank nie wykazał, że konsument został należycie poinformowany o ryzyku kursowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bank nie wykazał indywidualnego uzgodnienia postanowień umownych dotyczących mechanizmu waloryzacji i przeliczenia kursu waluty. Klauzule te, oparte na tabelach kursowych ustalanych jednostronnie przez bank bez wskazania obiektywnych kryteriów, są nietransparentne, pozostawiają pole do arbitralnego działania banku i obarczają kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem, naruszając równowagę stron. Brak wystarczającego poinformowania konsumenta o ryzyku kursowym i jego skutkach ekonomicznych również przesądza o abuzywności.

Jakie są skutki stwierdzenia nieważności umowy kredytu hipotecznego z powodu abuzywności klauzul waloryzacyjnych i przeliczeniowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Stwierdzenie nieważności umowy z powodu abuzywności klauzul waloryzacyjnych i przeliczeniowych prowadzi do konieczności rozliczenia stron na zasadzie teorii salda, gdzie bank może żądać zwrotu jedynie tej części kapitału, która nie została spłacona przez konsumenta, a konsument może żądać zwrotu nadwyżki ponad nominalny kapitał.

Uzasadnienie

Sąd, opierając się na orzecznictwie TSUE (zwłaszcza wyrok w sprawie C-396/24), stwierdził, że utrzymanie umowy po usunięciu abuzywnych klauzul nie jest możliwe, ponieważ zmieniłoby to charakter głównego przedmiotu umowy. Rozliczenie powinno nastąpić na zasadzie teorii salda, uwzględniając wzajemne świadczenia stron. Ponieważ suma spłat dokonanych przez pozwanych przewyższa kwotę udzielonego kapitału, po stronie konsumentów nie powstał dług.

Czy bank może żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału i ustawowych odsetek za zwłokę w przypadku nieważności umowy kredytu hipotecznego z powodu abuzywnych klauzul?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie może żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania umowy oraz ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty.

Uzasadnienie

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyrokach (np. C-520/21) wskazał, że przyznanie bankowi prawa do żądania rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału i odsetek podważyłoby odstraszający skutek dyrektywy 93/13. Utrata przez bank korzyści związanych z umową jest sankcją za stosowanie nieuczciwych warunków.

Czy bank, jako przedsiębiorca, może żądać sądowej waloryzacji świadczenia wypłaconego kapitału w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po wypłaceniu kapitału, gdy umowa kredytu została uznana za nieważną z powodu abuzywnych klauzul?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie może żądać sądowej waloryzacji świadczenia, ponieważ przepis art. 358(1) § 4 k.c. wyklucza możliwość żądania waloryzacji przez przedsiębiorcę, gdy świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a udzielanie kredytów jest podstawową działalnością bankową.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że żądanie waloryzacji przez bank jest niedopuszczalne na podstawie art. 358(1) § 4 k.c., ponieważ świadczenie (zwrot kapitału kredytu) pozostaje w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej przez bank. Ponadto, dopuszczenie waloryzacji sądowej byłoby sprzeczne z celami dyrektywy 93/13, prowadząc do 'reanimacji' zakwestionowanych klauzul umownych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwani

Strony

NazwaTypRola
(...) S.A.spółkapowód
T. K. (2)osoba_fizycznapozwany
T. K. (1)osoba_fizycznapozwany

Przepisy (19)

Główne

k.c. art. 385(1)

Kodeks cywilny

Definicja niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych) w umowach z konsumentami.

Pomocnicze

k.c. art. 353(1)

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów, której treść lub cel nie mogą sprzeciwiać się naturze stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

k.c. art. 385(2)

Kodeks cywilny

Kryteria oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami.

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.

k.c. art. 58 § § 2

Kodeks cywilny

Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Bezpodstawne wzbogacenie.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Obowiązek zwrotu nienależnego świadczenia.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Termin spełnienia świadczenia.

k.c. art. 98

Kodeks cywilny

Zasady orzekania o kosztach postępowania.

k.c. art. 358(1) § § 3

Kodeks cywilny

Możliwość zmiany wysokości lub sposobu spełnienia świadczenia pieniężnego w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza.

k.c. art. 358(1) § § 4

Kodeks cywilny

Ograniczenie możliwości żądania waloryzacji przez przedsiębiorcę.

k.p.c. art. 235(2) § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pominięcie dowodu, gdy okoliczności zostały wystarczająco wykazane.

k.p.c. art. 235(2) § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Pominięcie dowodu, gdy strona mogła sama przedłożyć dokumenty.

Prawo bankowe art. 69 § ust. 1

Ustawa - Prawo bankowe

Definicja umowy kredytu.

Prawo bankowe art. 2

Ustawa - Prawo bankowe

Definicja banku i czynności bankowych.

Prawo bankowe art. 5 § ust. 1 pkt 3

Ustawa - Prawo bankowe

Czynności bankowe obejmujące udzielanie kredytów.

ustawa antyspreadowa

Ustawa z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw

Przepisy dotyczące kredytów walutowych, wprowadzające m.in. możliwość spłaty w walucie obcej.

k.c. art. 22(1)

Kodeks cywilny

Definicja konsumenta.

k.c. art. 65 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Wykładnia oświadczeń woli.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieważność umowy kredytu z powodu abuzywności klauzul waloryzacyjnych i przeliczeniowych. • Brak należytego poinformowania konsumentów o ryzyku kursowym. • Rozliczenie stron na zasadzie teorii salda. • Brak prawa banku do żądania rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału i odsetek. • Niedopuszczalność sądowej waloryzacji świadczenia przez bank.

Odrzucone argumenty

Roszczenie banku o zwrot kapitału kredytu. • Roszczenie banku o urealnienie wartości kapitału (waloryzacja). • Roszczenie banku o zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie. • Argumentacja banku o ważności umowy i braku abuzywności klauzul.

Godne uwagi sformułowania

klauzule przeliczeniowe i waloryzacyjne określają świadczenie główne stron • ciężar udowodnienia, że konsument otrzymał niezbędne informacje spoczywa na przedsiębiorcy • nie można pogodzić z podstawowymi normami moralnymi sytuacji, w której zobowiązanie kredytobiorcy nie tylko nie ulega zmniejszeniu, ale wręcz znacznie się zwiększa • ochrona konsumentów zagwarantowana dyrektywą 93/13 nie kończy się wraz z unieważnieniem umowy • bank nie ma prawa żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału i ustawowych odsetek za zwłokę

Skład orzekający

T. O.

przewodniczący

Dominika Wszołek – Lech

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów frankowych z powodu abuzywności klauzul, zasady rozliczeń po stwierdzeniu nieważności, ochrona konsumentów w umowach kredytowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i klauzul umownych, ale jego argumentacja ma szerokie zastosowanie w sprawach o podobnym charakterze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i ich nieważności z powodu abuzywnych klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników. Szczegółowe uzasadnienie sądu dotyczące interpretacji przepisów unijnych i krajowych stanowi cenne źródło wiedzy.

“Bank przegrał sprawę o zwrot kredytu frankowego – umowa uznana za nieważną z powodu abuzywnych klauzul!”

Dane finansowe

WPS: 260 000 PLN

zwrot kosztów postępowania: 19 100 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst