Orzeczenie · 2013-02-14

I ACa 700/12

Sąd
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Miejsce
Katowice
Data
2013-02-14
SAOSPracyodpowiedzialność pracodawcyWysokaapelacyjny
odszkodowaniepolicjawydalenie ze służbyodpowiedzialność Skarbu Państwazadośćuczynieniedobra osobistepostępowanie dyscyplinarneprawo administracyjneprawo cywilne

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał sprawę z powództwa R.M. przeciwko Skarbowi Państwa – Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w K. o zapłatę, dotyczącą odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne wydalenie ze służby w Policji. Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził na rzecz powoda 134 891,85 zł odszkodowania oraz 10 000 zł zadośćuczynienia. Pozwany wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne ustalenie, że powód pracowałby w Policji przez cały okres objęty pozwem, oraz naruszenie prawa materialnego. Sąd Apelacyjny, częściowo uwzględniając apelację, zmienił zaskarżony wyrok. Kluczową kwestią stało się ustalenie hipotetycznego dochodu powoda, gdyby nie został wydalony ze służby. Powód sam zeznał, że w 2005 roku nabyłby uprawnienia emerytalne i skorzystałby z nich. Sąd Apelacyjny, opierając się na opinii biegłej, ustalił wysokość hipotetycznej emerytury i obliczył szkodę majątkową jako różnicę między hipotetycznym dochodem (emerytura) a faktycznie uzyskanym dochodem po wydaleniu, a także zwróconą kwotę pomocy finansowej. Szkoda majątkowa została ustalona na 32 580 zł. Sąd Apelacyjny uznał, że decyzja o wydaleniu powoda ze służby była wadliwa, uzasadniając wznowienie postępowania dyscyplinarnego, co stanowiło podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie art. 417 kc (w brzmieniu obowiązującym przed 1 września 2004 r.). Kwota zadośćuczynienia w wysokości 10 000 zł za naruszenie dóbr osobistych została utrzymana, uznając, że stwierdzenia o popełnieniu przestępstwa godziły w dobre imię powoda. Sąd Apelacyjny obniżył zasądzoną kwotę odszkodowania, oddalił apelację w pozostałej części i nie obciążył powoda kosztami postępowania apelacyjnego z uwagi na jego trudną sytuację materialną i wagę sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjną, zwłaszcza w kontekście nabycia uprawnień emerytalnych przez poszkodowanego oraz zasądzenie zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej decyzji administracyjnej i jej wpływu na sytuację zawodową i osobistą funkcjonariusza. Wymaga wykazania wadliwości decyzji lub przesłanek do wznowienia postępowania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy Sąd cywilny może oceniać prawidłowość postępowania administracyjnego i decyzji administracyjnych przy orzekaniu o odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd cywilny nie jest uprawniony do samodzielnej oceny wadliwości decyzji administracyjnej, jednakże w szczególnych okolicznościach, gdy wadliwość ta została przesądzona w toku postępowania o wznowienie, można ją uznać za podstawę odpowiedzialności.

Uzasadnienie

Sąd cywilny nie ocenia bezpośrednio decyzji administracyjnych, ale może oprzeć odpowiedzialność Skarbu Państwa na wadliwej decyzji, jeśli jej wadliwość uzasadniająca wznowienie postępowania została wykazana, nawet jeśli formalna decyzja nadzorcza nie zapadła.

Jaki jest zakres odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjną o wydaleniu ze służby, w sytuacji gdy poszkodowany nabyłby uprawnienia emerytalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Szkoda majątkowa powinna być obliczona z uwzględnieniem hipotetycznego dochodu, który poszkodowany uzyskałby, gdyby nie został wydalony, w tym hipotetycznej emerytury, a nie tylko hipotetycznego wynagrodzenia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny obniżył odszkodowanie, ponieważ powód sam wskazał, że skorzystałby z uprawnień emerytalnych, co zmniejszyło wysokość utraconych korzyści w porównaniu do pierwotnych ustaleń Sądu Okręgowego.

Czy wadliwa decyzja administracyjna o wydaleniu ze służby, naruszająca dobra osobiste, uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwa decyzja administracyjna, która narusza dobra osobiste, uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc, nawet jeśli nie stwierdzono winy sprawcy, a jedynie bezprawność działania.

Uzasadnienie

Stwierdzenia zawarte w decyzji o wydaleniu powoda ze służby, wskazujące na popełnienie przez niego przestępstwa, godziły w jego dobre imię, co stanowiło podstawę do zasądzenia zadośćuczynienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
Skarb Państwa-Komendant Wojewódzki Policji w K. (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
R. M.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa-Komendant Wojewódzki Policji w K.organ_państwowypozwany

Przepisy (15)

Główne

k.c. art. 417 § § 1

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności.

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych.

Pomocnicze

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Ochrona dóbr osobistych.

k.c. art. 24

Kodeks cywilny

Środki ochrony dóbr osobistych.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ocena dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zmiana zaskarżonego orzeczenia.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Szczególne zasady orzekania o kosztach.

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Okoliczności uzasadniające nieważność decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 145 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego.

u. Policji art. 135 § ust. 2

Ustawa o Policji

Przesłanki wznowienia postępowania dyscyplinarnego.

u. Policji art. 135r § ust. 5

Ustawa o Policji

Termin na wznowienie postępowania dyscyplinarnego.

Konstytucja RP art. 77 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do wynagrodzenia szkody wyrządzonej przez organy władzy publicznej.

k.k. art. 228 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo przekroczenia uprawnień.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powód nabyłby uprawnienia emerytalne i skorzystałby z nich, co zmniejsza wysokość utraconych zarobków. • Wadliwość decyzji o wydaleniu ze służby uzasadnia odpowiedzialność Skarbu Państwa. • Naruszenie dóbr osobistych powoda przez stwierdzenia o popełnieniu przestępstwa.

Odrzucone argumenty

Sąd cywilny nie może oceniać prawidłowości postępowania administracyjnego. • Brak podstaw do przyznania zadośćuczynienia za ujemne odczucia związane z wadliwą decyzją administracyjną.

Godne uwagi sformułowania

Sąd cywilny nie jest więc uprawniony do ferowania własnej, samodzielnej oceny odnośnie do poprawności przebiegu postępowania administracyjnego i zapadłych w takim postępowaniu decyzji. • Ostateczna decyzja administracyjna o wydaleniu powoda ze służby w Policji była dotknięta uchybieniem, które uzasadniało wznowienie postępowania dyscyplinarnego. • Decyzją tą przyjęto zaś, że powód dopuścił się przewinienia, stanowiącego przestępstwo z art. 228 § 1 kk, mającego polegać na tym, iż pełniąc czynności funkcjonariusza Policji przekroczył on swoje uprawnienia podczas legitymowania obywateli Bułgarii żądając kwoty 500 zł jako mandatu, a następnie przyjmując od nich 50 zł bez wypisywania mandatu i bez odnotowania faktu zatrzymania i legitymowania tych osób.

Skład orzekający

Małgorzata Wołczańska

przewodniczący-sprawozdawca

Ewa Jastrzębska

sędzia

Krystyna Mieszkowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjną, zwłaszcza w kontekście nabycia uprawnień emerytalnych przez poszkodowanego oraz zasądzenie zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej decyzji administracyjnej i jej wpływu na sytuację zawodową i osobistą funkcjonariusza. Wymaga wykazania wadliwości decyzji lub przesłanek do wznowienia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy niesłusznego zwolnienia funkcjonariusza publicznego i jego konsekwencji finansowych oraz osobistych, a także złożonych kwestii proceduralnych związanych z postępowaniem administracyjnym i cywilnym.

Niesłusznie zwolniony policjant wywalczył odszkodowanie, ale sąd uwzględnił jego przyszłą emeryturę.

Dane finansowe

WPS: 134 891,85 PLN

odszkodowanie: 32 580 PLN

zadośćuczynienie: 10 000 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst