VI KA 946/19Uchylenie wyroku naruszenie prawa do obrony
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego J. K. w sprawie o groźby karalne, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Głównym powodem takiej decyzji była stwierdzona z urzędu obraza przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących prawa do obrony (art. 117 § 1 i 2 kpk w zw. z art. 374 § 1 kpk oraz art. 6 kpk). Sąd Okręgowy ustalił, że oskarżony został pozbawiony możliwości realnego uczestniczenia w jedynym terminie rozprawy głównej przed Sądem I instancji, ponieważ zawiadomienie o terminie zostało wysłane na nieaktualny adres. Mimo że przesyłka została zwrócona jako niepodjęta, sąd I instancji uznał ją za doręczoną, nie uwzględniając faktu, że oskarżony wcześniej zgłosił zmianę miejsca zamieszkania. Sąd Okręgowy podkreślił, że prawo do obrony materialnej jest fundamentalne i jego naruszenie, nawet przy udziale obrońcy z urzędu, mogło mieć wpływ na treść wyroku. W związku z tym, uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było konieczne, aby zapewnić oskarżonemu możliwość realizacji jego prawa do obrony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie prawa do obrony w postępowaniu karnym, prawidłowość doręczania korespondencji procesowej, obowiązki sądu w zakresie weryfikacji aktualności danych adresowych stron.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia prawa do obrony w kontekście nieprawidłowego doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy naruszenie prawa do obrony oskarżonego, polegające na nieprawidłowym doręczeniu zawiadomienia o terminie rozprawy, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu I instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie prawa do obrony, w tym brak prawidłowego powiadomienia o terminie rozprawy, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, jest podstawą do uchylenia wyroku sądu I instancji.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że wysłanie zawiadomienia o terminie rozprawy na nieaktualny adres, mimo zgłoszenia przez oskarżonego zmiany miejsca zamieszkania, stanowiło naruszenie jego prawa do obrony. Brak możliwości osobistego udziału w rozprawie mógł wpłynąć na możliwość obrony materialnej oskarżonego, co uzasadnia uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Czy sąd odwoławczy może uchylić wyrok sądu I instancji z powodu uchybienia, które nie zostało podniesione w apelacji, ale zostało dostrzeżone z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy może uchylić zaskarżony wyrok z powodu uchybienia, które zostało dostrzeżone z urzędu, nawet jeśli nie zostało podniesione w apelacji, jeśli miało ono wpływ na treść orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 438 kpk, dostrzegł z urzędu obrazę przepisów prawa procesowego dotyczącą naruszenia prawa do obrony, która mogła mieć wpływ na treść wyroku. W związku z tym, uchylił wyrok, mimo że zarzut ten nie był podniesiony w apelacji obrońcy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| U. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| P. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Donata Janicka | inne | Prokurator Prokuratury Rejonowej |
| A. P. (1) | inne | obrońca z urzędu (Sąd Rejonowy) |
| A. P. (2) | inne | obrońca (Sąd Okręgowy) |
Przepisy (23)
Główne
k.p.k. art. 437
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 190 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.p.k. art. 117 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 117 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 133 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 75 § 1
Kodeks postępowania karnego
Konst. RP art. 42 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
MPPOiP art. 14 § 3
Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych
EKPC art. 6 § 3
Europejska Konwencja Praw Człowieka
k.p.k. art. 374 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 91 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 63 § 1
Kodeks karny
u.p.a. art. 29 § 1
Ustawa - Prawo o adwokaturze
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 378a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 117 § 3a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 79 § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 436
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 616
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa do obrony oskarżonego poprzez wysłanie zawiadomienia o terminie rozprawy na nieaktualny adres, mimo zgłoszenia zmiany miejsca zamieszkania.
Godne uwagi sformułowania
zapadł on bowiem z dostrzeżoną poza granicami zaskarżenia i podniesionego zarzutu obrazą art. 117 § 1 i 2 kpk w zw. z art. 374 § 1 kpk oraz art. 6 kpk • oskarżony w toku rozpoznania sprawy przed Sądem I instancji został realnie pozbawiony możliwości uczestniczenia w rozprawie głównej na jej jedynym terminie • Tymczasem tego rodzaju uprawnienie należy do istoty zasady prawa do obrony, mającej również oparcie w przepisach Konstytucji RP ( art. 42 ust. 2 ) oraz w zobowiązaniach prawnomiędzynarodowych ( art. 14 ust. 3 MPPOiP i art. 6 ust. 3 lit. c EKPC) • nie sposób uznać tego postąpienia za prawidłowe, kiedy przesyłka ta wyekspediowana została na nieaktualny na owy czas adres zamieszkania adresata • Sąd Rejonowy natomiast wynikznej z tego zmiany danych adresowych oskarżonego nie dostrzegł, jak i nie uwzględnił w kierowanej do niego korespondencji, skutkiem czego zawiadomienia o terminie rozprawy wyekspediowanego na nieaktualny adres nie sposób uznać za doręczone prawidłowo. • w tych warunkach utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy co do winy, nawet jeśli w apelacji nie była kwestionowaną, zapewne w związku ze stanowiskiem oskarżonego z postępowania przygotowawczego względem zarzutów aktu oskarżenia oraz późniejszym brakiem z nim kontaktu obrońcy z urzędu, w opisanym układzie procesowym byłoby rażąco niesprawiedliwe.
Skład orzekający
Marcin Schoenborn
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie prawa do obrony w postępowaniu karnym, prawidłowość doręczania korespondencji procesowej, obowiązki sądu w zakresie weryfikacji aktualności danych adresowych stron."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia prawa do obrony w kontekście nieprawidłowego doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje fundamentalne znaczenie prawa do obrony i pokazuje, jak rutynowe błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku, co jest istotne dla zrozumienia mechanizmów wymiaru sprawiedliwości.
“Błąd w adresie zniweczył wyrok: Jak nieprawidłowe doręczenie pisma może uratować oskarżonego?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.