Orzeczenie · 2019-11-29

VI KA 946/19Uchylenie wyroku naruszenie prawa do obrony

Sąd
Sąd Okręgowy w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2019-11-29
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokaokręgowy
prawo karnegroźby karalneprawo do obronypostępowanie karneuchylenie wyrokunaruszenie procedurysąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego J. K. w sprawie o groźby karalne, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Głównym powodem takiej decyzji była stwierdzona z urzędu obraza przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących prawa do obrony (art. 117 § 1 i 2 kpk w zw. z art. 374 § 1 kpk oraz art. 6 kpk). Sąd Okręgowy ustalił, że oskarżony został pozbawiony możliwości realnego uczestniczenia w jedynym terminie rozprawy głównej przed Sądem I instancji, ponieważ zawiadomienie o terminie zostało wysłane na nieaktualny adres. Mimo że przesyłka została zwrócona jako niepodjęta, sąd I instancji uznał ją za doręczoną, nie uwzględniając faktu, że oskarżony wcześniej zgłosił zmianę miejsca zamieszkania. Sąd Okręgowy podkreślił, że prawo do obrony materialnej jest fundamentalne i jego naruszenie, nawet przy udziale obrońcy z urzędu, mogło mieć wpływ na treść wyroku. W związku z tym, uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było konieczne, aby zapewnić oskarżonemu możliwość realizacji jego prawa do obrony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenie prawa do obrony w postępowaniu karnym, prawidłowość doręczania korespondencji procesowej, obowiązki sądu w zakresie weryfikacji aktualności danych adresowych stron.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia prawa do obrony w kontekście nieprawidłowego doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy naruszenie prawa do obrony oskarżonego, polegające na nieprawidłowym doręczeniu zawiadomienia o terminie rozprawy, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu I instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie prawa do obrony, w tym brak prawidłowego powiadomienia o terminie rozprawy, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, jest podstawą do uchylenia wyroku sądu I instancji.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że wysłanie zawiadomienia o terminie rozprawy na nieaktualny adres, mimo zgłoszenia przez oskarżonego zmiany miejsca zamieszkania, stanowiło naruszenie jego prawa do obrony. Brak możliwości osobistego udziału w rozprawie mógł wpłynąć na możliwość obrony materialnej oskarżonego, co uzasadnia uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Czy sąd odwoławczy może uchylić wyrok sądu I instancji z powodu uchybienia, które nie zostało podniesione w apelacji, ale zostało dostrzeżone z urzędu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy może uchylić zaskarżony wyrok z powodu uchybienia, które zostało dostrzeżone z urzędu, nawet jeśli nie zostało podniesione w apelacji, jeśli miało ono wpływ na treść orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 438 kpk, dostrzegł z urzędu obrazę przepisów prawa procesowego dotyczącą naruszenia prawa do obrony, która mogła mieć wpływ na treść wyroku. W związku z tym, uchylił wyrok, mimo że zarzut ten nie był podniesiony w apelacji obrońcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznaoskarżony
U. K.osoba_fizycznapokrzywdzona
P. K.osoba_fizycznapokrzywdzony
Donata JanickainneProkurator Prokuratury Rejonowej
A. P. (1)inneobrońca z urzędu (Sąd Rejonowy)
A. P. (2)inneobrońca (Sąd Okręgowy)

Przepisy (23)

Główne

k.p.k. art. 437

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 190 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.p.k. art. 117 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 117 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 133 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 75 § 1

Kodeks postępowania karnego

Konst. RP art. 42 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

MPPOiP art. 14 § 3

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych

EKPC art. 6 § 3

Europejska Konwencja Praw Człowieka

k.p.k. art. 374 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 91 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 63 § 1

Kodeks karny

u.p.a. art. 29 § 1

Ustawa - Prawo o adwokaturze

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 378a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 117 § 3a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 79 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 616

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa do obrony oskarżonego poprzez wysłanie zawiadomienia o terminie rozprawy na nieaktualny adres, mimo zgłoszenia zmiany miejsca zamieszkania.

Godne uwagi sformułowania

zapadł on bowiem z dostrzeżoną poza granicami zaskarżenia i podniesionego zarzutu obrazą art. 117 § 1 i 2 kpk w zw. z art. 374 § 1 kpk oraz art. 6 kpk • oskarżony w toku rozpoznania sprawy przed Sądem I instancji został realnie pozbawiony możliwości uczestniczenia w rozprawie głównej na jej jedynym terminie • Tymczasem tego rodzaju uprawnienie należy do istoty zasady prawa do obrony, mającej również oparcie w przepisach Konstytucji RP ( art. 42 ust. 2 ) oraz w zobowiązaniach prawnomiędzynarodowych ( art. 14 ust. 3 MPPOiP i art. 6 ust. 3 lit. c EKPC) • nie sposób uznać tego postąpienia za prawidłowe, kiedy przesyłka ta wyekspediowana została na nieaktualny na owy czas adres zamieszkania adresata • Sąd Rejonowy natomiast wynikznej z tego zmiany danych adresowych oskarżonego nie dostrzegł, jak i nie uwzględnił w kierowanej do niego korespondencji, skutkiem czego zawiadomienia o terminie rozprawy wyekspediowanego na nieaktualny adres nie sposób uznać za doręczone prawidłowo. • w tych warunkach utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy co do winy, nawet jeśli w apelacji nie była kwestionowaną, zapewne w związku ze stanowiskiem oskarżonego z postępowania przygotowawczego względem zarzutów aktu oskarżenia oraz późniejszym brakiem z nim kontaktu obrońcy z urzędu, w opisanym układzie procesowym byłoby rażąco niesprawiedliwe.

Skład orzekający

Marcin Schoenborn

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie prawa do obrony w postępowaniu karnym, prawidłowość doręczania korespondencji procesowej, obowiązki sądu w zakresie weryfikacji aktualności danych adresowych stron."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia prawa do obrony w kontekście nieprawidłowego doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje fundamentalne znaczenie prawa do obrony i pokazuje, jak rutynowe błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku, co jest istotne dla zrozumienia mechanizmów wymiaru sprawiedliwości.

Błąd w adresie zniweczył wyrok: Jak nieprawidłowe doręczenie pisma może uratować oskarżonego?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst