V Pa 36/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń pracownika (M. O.) o zapłatę zaległego wynagrodzenia za styczeń i luty 2020 roku oraz ekwiwalentu za urlop, skierowanych przeciwko spadkobiercom zmarłego pracodawcy (A. K., I. K. (1), D. K. (1)). Sąd Rejonowy w Radomsku zasądził na rzecz powoda dochodzone kwoty, uznając, że pracodawca nie wypłacił mu należnego wynagrodzenia i ekwiwalentu, a dokumenty dotyczące urlopu były podpisywane przez pracownika 'in blanco'. Pozwani w apelacji zarzucili m.in. naruszenie przepisów Kodeksu pracy dotyczących wypłaty wynagrodzenia, ustawy o czasie pracy kierowców, a także naruszenie przepisów postępowania cywilnego, w tym niezastosowanie art. 319 kpc dotyczącego ograniczenia odpowiedzialności spadkobierców. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, rozpoznając apelację, częściowo zmienił zaskarżony wyrok. Uwzględnił zarzut naruszenia art. 319 kpc, zastrzegając na rzecz pozwanych prawo do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie ich odpowiedzialności do wartości stanu czynnego spadku. Uchylił również wyrok w części dotyczącej zasądzenia dodatkowej kwoty ekwiwalentu za urlop (1350 zł), uznając, że wykraczała ona ponad żądanie pozwu, i w tym zakresie umorzył postępowanie. Apelację oddalono w pozostałej części, podzielając ustalenia i rozważania prawne Sądu Rejonowego co do zasadności roszczeń o wynagrodzenie i ekwiwalent za urlop. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił dowody, w tym zeznania świadków i dokumenty, i nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Podkreślono, że okresy odpoczynku kierowcy po trasie nie są tożsame z urlopem wypoczynkowym. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na rzecz powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wypłaty wynagrodzenia, odpowiedzialności spadkobierców, zasad rozliczania czasu pracy kierowców oraz stosowania art. 319 kpc i art. 321 kpc.
Szczegółowe ustalenia faktyczne dotyczące konkretnej sprawy, np. podpisywania dokumentów 'in blanco' czy charakteru okresów odpoczynku kierowców.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pracodawca, wypłacając pracownikowi wynagrodzenie do ręki mimo ustawowego obowiązku wypłaty na rachunek bankowy, musi liczyć się z obowiązkiem ponownego uregulowania tego wynagrodzenia w przypadku kwestionowania przez pracownika faktu jego otrzymania, mimo pokwitowania odbioru?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli pracownik kwestionuje otrzymanie wynagrodzenia, a pracodawca nie udowodni prawidłowej wypłaty, może być zobowiązany do ponownego uregulowania należności. Pokwitowanie odbioru nie zawsze jest wystarczające, zwłaszcza gdy dokumenty były podpisywane 'in blanco' lub w innych wątpliwych okolicznościach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pracodawca ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie w terminie i miejscu określonym przepisami, domyślnie na rachunek bankowy pracownika, chyba że pracownik złożył wniosek o wypłatę do rąk. W sytuacji, gdy pracownik kwestionuje otrzymanie wynagrodzenia, a dowody (np. zeznania świadków, podpisywanie dokumentów 'in blanco') wskazują na wątpliwości co do faktycznej wypłaty, sąd może zasądzić należność ponownie. Podkreślono, że okresy odpoczynku kierowców po trasie nie są tożsame z urlopem wypoczynkowym.
Czy spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkodawcy ponad wartość odziedziczonego spadku, jeśli przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spadkobiercy, którzy przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza, ponoszą odpowiedzialność za długi spadkodawcy tylko do wysokości wartości ustalonego stanu czynnego spadku.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy zmienił wyrok sądu rejonowego, uwzględniając zarzut naruszenia art. 319 kpc. Zgodnie z tym przepisem, sąd powinien zastrzec w wyroku prawo pozwanego do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności, jeśli ponosi ją do określonej wartości majątku (np. w przypadku spadku przyjętego z dobrodziejstwem inwentarza).
Czy sąd może zasądzić kwotę przekraczającą żądanie pozwu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd jest związany granicami żądania pozwu i nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uchylił wyrok sądu rejonowego w części dotyczącej zasądzenia dodatkowej kwoty ekwiwalentu za urlop (1350 zł), uznając, że ta kwota wykraczała ponad żądanie pozwu i naruszała przepis art. 321 § 1 kpc (zasada ne eat iudex ultra petita partium).
Czy okresy odpoczynku kierowcy po długiej trasie zagranicznej można traktować jako urlop wypoczynkowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okresy odpoczynku tygodniowego kierowcy, wynikające z przepisów o czasie pracy, nie są tożsame z urlopem wypoczynkowym i nie można ich zaliczać do urlopu.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy, a następnie Sąd Okręgowy, uznały, że pracownik pracujący w systemie 3 tygodnie w trasie i 1 tydzień odpoczynku w Polsce nie wykorzystywał urlopu wypoczynkowego w tym tygodniu odpoczynku. Podkreślono, że prawo do odpoczynku tygodniowego i prawo do urlopu to odrębne tytuły prawne, a zaliczanie odpoczynku tygodniowego do urlopu byłoby niedopuszczalnym różnicowaniem sytuacji prawnej pracowników.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. O. | osoba_fizyczna | powód |
| A. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| I. K. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| D. K. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (19)
Główne
k.p. art. 94 § pkt 5
Kodeks pracy
Podstawowym obowiązkiem pracodawcy jest wypłata pracownikowi wynagrodzenia w miejscu, terminie i czasie określonych w regulaminie pracy lub innych przepisach prawa pracy.
k.p. art. 86 § § 1
Kodeks pracy
Wynagrodzenie powinno być wypłacane w miejscu, terminie i czasie określonych w regulaminie pracy lub innych przepisach prawa pracy. W przypadku pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników, powinien on jednostronnie określić termin, miejsce i czas wypłaty.
k.p. art. 86 § § 3
Kodeks pracy
Wypłata wynagrodzenia jest dokonywana na wskazany przez pracownika rachunek płatniczy, chyba że pracownik złożył w postaci papierowej lub elektronicznej wniosek o wypłatę wynagrodzenia do rąk własnych.
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli pozwany ponosi odpowiedzialność z określonych przedmiotów majątkowych albo do wysokości ich wartości, sąd może, nie wymieniając tych przedmiotów ani ich wartości, uwzględnić powództwo zastrzegając pozwanemu prawo do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie.
Pomocnicze
k.p. art. 84
Kodeks pracy
Pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia ani przenieść tego prawa na inną osobę.
k.p. art. 85 § § 2
Kodeks pracy
Wynagrodzenie za pracę wypłacane jest co najmniej raz w miesiącu, w stałym i ustalonym z góry terminie.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji, na skutek apelacji, może zmienić wyrok sądu pierwszej instancji przez jego reformatoryjne orzeczenie.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena wiarygodności i mocy dowodów przeprowadzonych w sprawie wyraża istotę sądzenia w części dotyczącej ustalenia faktów.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Dz. U. z 2018 r. poz. 300 art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
k.p. art. 133
Kodeks pracy
Prawo do odpoczynku tygodniowego.
Dz.U. 2004 nr 92 poz. 879 art. 29
Ustawa o czasie pracy kierowców
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014
Rozporządzenie Rady (WE) nr 561/2006
Dz.U. 2004 nr 92 poz. 879 art. 11-14
Ustawa o czasie pracy kierowców
Dz.U. 2004 nr 92 poz. 879 art. 25 § ust. 1a
Ustawa o czasie pracy kierowców
k.p. art. 183a § § 1
Kodeks pracy
Zasada równego traktowania w zatrudnieniu.
k.p. art. 281 § pkt 5
Kodeks pracy
Wykroczenie polegające na pozbawianiu pracownika prawa do odpoczynku tygodniowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewypłacenie pracownikowi należnego wynagrodzenia i ekwiwalentu za urlop. • Podpisywanie dokumentów pracowniczych (w tym wniosków urlopowych) przez pracownika 'in blanco'. • Okresy odpoczynku kierowcy po trasie nie są tożsame z urlopem wypoczynkowym. • Naruszenie przez sąd pierwszej instancji art. 319 kpc poprzez niezamieszczenie w wyroku zastrzeżenia o ograniczeniu odpowiedzialności spadkobierców. • Zasądzenie przez sąd pierwszej instancji kwoty przekraczającej żądanie pozwu.
Odrzucone argumenty
Pracownikowi wypłacono wynagrodzenie za styczeń i luty 2020 r., co potwierdzają pokwitowania. • Pracownik wykorzystał cały przysługujący mu urlop wypoczynkowy w 2019 r., a okresy odpoczynku po trasach były traktowane jako urlop. • Naruszenie przepisów ustawy o czasie pracy kierowców i rozporządzeń dotyczących tachografów. • Naruszenie art. 233 kpc poprzez dowolną ocenę dowodów przez sąd pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa. • Sąd Rejonowy zważył, że przedmiotowe roszczenie jest zasadne. • Pracodawca jest obowiązany wypłacać wynagrodzenie w miejscu, terminie i czasie określonych w regulaminie pracy lub w innych przepisach prawa pracy. • Pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia ani przenieść tego prawa na inną osobę. • Wynagrodzenie za pracę wypłacane jest co najmniej raz w miesiącu, w stałym i ustalonym z góry terminie. • Od 2019 roku wynagrodzenie powinno być domyślnie wypłacane w formie bezgotówkowej, na rachunek bankowy pracownika. • Powód nie wyraził zgody na wypłatę wynagrodzenia do rąk. • Pracodawca zostawiał dla pracowników pliki dokumentów do podpisania. • Powód zaprzeczył aby podpisywał wnioski o urlop w 2020 roku. • Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego grafologa mając na uwadze powyższe okoliczności. • Tygodniowy okres odpoczynku nie jest okresem urlopowym i nie można zaliczać go do urlopu. • Pozbawianie pracownika wypoczynku tygodniowego prowadziłoby w efekcie do niedopuszczalnego różnicowania sytuacji prawnej pracowników. • Apelacja pozwanych okazała się zasadna tylko w nieznacznej części. • Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie. • Ocena wiarygodności i mocy dowodów przeprowadzonych w konkretnej sprawie wyraża istotę sądzenia w części dotyczącej ustalenia faktów. […]
Skład orzekający
Beata Łapińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypłaty wynagrodzenia, odpowiedzialności spadkobierców, zasad rozliczania czasu pracy kierowców oraz stosowania art. 319 kpc i art. 321 kpc."
Ograniczenia: Szczegółowe ustalenia faktyczne dotyczące konkretnej sprawy, np. podpisywania dokumentów 'in blanco' czy charakteru okresów odpoczynku kierowców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnych problemów pracowniczych (zaległe wynagrodzenie, ekwiwalent za urlop) oraz kwestii proceduralnych związanych z odpowiedzialnością spadkobierców. Interpretacja przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i rozliczania urlopów jest również istotna.
“Czy pracodawca musi zapłacić dwukrotnie? Spadek, urlop i 'puste' dokumenty - co orzekł sąd.”
Dane finansowe
WPS: 8530,72 PLN
wynagrodzenie: 2650 PLN
wynagrodzenie: 2650 PLN
ekwiwalent za urlop: 3330,72 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.