V ACa 103/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód K. G. domagał się od pozwanej (...) sp. z o.o. kwoty 154 080 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, na których posadowione są urządzenia energetyczne pozwanej, za okres 10 lat poprzedzających wniesienie pozwu. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut braku legitymacji powoda do żądania wynagrodzenia za okres przed nabyciem przez niego nieruchomości oraz zarzut zasiedzenia służebności gruntowej przez jej poprzednika prawnego. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 7545,15 zł, oddalając powództwo w pozostałej części. Sąd I instancji ustalił, że powód nabył własność nieruchomości umową darowizny z dnia 7 listopada 2006 r., a wierzytelność za okres wcześniejszy nabył od swojej matki na mocy umowy cesji. Na nieruchomościach posadowione były linie energetyczne pozwanej, wybudowane w latach 60-tych. Sąd Okręgowy uznał, że pozwana nie wykazała tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości i nie mogła powoływać się na zasiedzenie służebności, gdyż nie doszło do skonkretyzowania jej treści, a posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe przed 1989 r. nie mogło być zaliczone do okresu zasiedzenia. Pozwana wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie art. 292 kc, 176 § 1 kc, 7 kc, 10 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r., 352 § 2 kc, 224 i 225 kc oraz naruszenia prawa procesowego. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego. Stwierdził, że pozwana nie sprostała obowiązkowi wykazania przesłanek zasiedzenia służebności przesyłu, w szczególności nie przedstawiła dokumentów potwierdzających podstawę prawną, czas i sposób objęcia nieruchomości w posiadanie przez poprzedników prawnych, ani zgodę ówczesnych właścicieli na budowę urządzeń. Sąd Apelacyjny podkreślił, że brak dokumentów uniemożliwiał ustalenie dobrej wiary posiadacza służebności. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny uznał, że powód miał prawo dochodzić wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości na podstawie art. 224 § 2 kc i art. 225 kc, a zasądzona kwota odpowiadała okresowi 10 lat poprzedzających wniesienie pozwu, uwzględniając cesję wierzytelności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że przedsiębiorstwo energetyczne musi wykazać konkretne dokumenty potwierdzające zasiedzenie służebności przesyłu, a nie tylko ogólne stwierdzenia o budowie urządzeń w przeszłości. Podkreślenie braku możliwości zaliczenia posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe przed 1989 r. do okresu zasiedzenia.
Dotyczy sytuacji, gdy przedsiębiorstwo energetyczne nie posiada dokumentacji potwierdzającej tytuł prawny do korzystania z nieruchomości lub zasiedzenie służebności.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przedsiębiorstwo energetyczne może skutecznie podnieść zarzut zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przedsiębiorstwo energetyczne może podnieść zarzut zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny potwierdził możliwość podniesienia zarzutu zasiedzenia służebności przesyłu przez przedsiębiorstwo energetyczne.
Czy pozwana spółka wykazała przesłanki zasiedzenia służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwana nie wykazała przesłanek zasiedzenia służebności przesyłu.
Uzasadnienie
Pozwana nie przedstawiła dokumentów potwierdzających podstawę prawną, czas i sposób objęcia nieruchomości w posiadanie przez poprzedników prawnych, ani zgodę ówczesnych właścicieli na budowę urządzeń, co uniemożliwiło ustalenie dobrej wiary posiadacza.
Czy właściciel nieruchomości ma prawo do wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorstwo energetyczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel nieruchomości ma prawo do wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, jeśli przedsiębiorstwo nie wykazało tytułu prawnego do korzystania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że skoro pozwana nie wykazała zasiedzenia służebności przesyłu, powód miał prawo dochodzić wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości na podstawie przepisów o posiadaniu rzeczy.
Czy posiadanie służebności przez przedsiębiorstwo państwowe przed 1989 r. może być zaliczone do okresu zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, posiadanie służebności przez przedsiębiorstwo państwowe przed 1 lutego 1989 r. nie może być zaliczone do okresu potrzebnego do nabycia służebności przez zasiedzenie przez następcę prawnego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazał, że przedsiębiorstwa państwowego nie można uznać za samoistnego posiadacza nieruchomości w okresie do 1 lutego 1989 r. w zakresie odpowiadającym treści służebności gruntowej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. G. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Podstawa do dochodzenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez posiadacza w złej wierze.
k.c. art. 224 § § 2
Kodeks cywilny
Podstawa do dochodzenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez posiadacza w złej wierze.
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Możliwość zasiedzenia służebności gruntowej.
Pomocnicze
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o rękojmi przy sprzedaży do stosunków pomiędzy właścicielem a samoistnym posiadaczem, gdy nie ma innego uregulowania.
k.c. art. 352 § § 2
Kodeks cywilny
Definicja posiadania służebności.
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
Termin zasiedzenia nieruchomości (nie dotyczy bezpośrednio służebności, ale kontekstowo związane z zasiedzeniem).
k.c. art. 176 § § 1
Kodeks cywilny
Doliczanie okresu posiadania poprzednika prawnego do okresu zasiedzenia.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów postępowania.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów postępowania.
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 35 § ust. 1
Podstawa prawna objęcia nieruchomości w posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe w celu budowy urządzeń przesyłowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana nie wykazała przesłanek zasiedzenia służebności przesyłu. • Pozwana nie przedstawiła dokumentów potwierdzających podstawę prawną, czas i sposób objęcia nieruchomości w posiadanie przez poprzedników prawnych. • Brak dokumentów uniemożliwił ustalenie dobrej wiary posiadacza służebności. • Powód miał prawo do dochodzenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Pozwana podniosła zarzut zasiedzenia służebności gruntowej przez jej poprzednika prawnego. • Pozwana zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Godne uwagi sformułowania
nie ulega wątpliwości, że przedsiębiorstwo energetyczne [...] może przeciwstawić takiemu żądaniu zarzut zasiedzenia służebności gruntowej • pozwana nie sprostała obowiązkowi wykazania odpowiednimi dokumentami kiedy przedsiębiorstwo energetyczne pozostające w dobrej wierze, objęło poszczególne nieruchomości [...] w posiadanie w celu budowy urządzeń przesyłowych • brak dokumentacji uniemożliwiał ustalenie na jakiej podstawie prawnej, kiedy i kto objął w posiadanie nieruchomości należące obecnie do powoda
Skład orzekający
Maryla Domel-Jasińska
przewodniczący-sprawozdawca
Artur Lesiak
sędzia
Jakub Rusiński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że przedsiębiorstwo energetyczne musi wykazać konkretne dokumenty potwierdzające zasiedzenie służebności przesyłu, a nie tylko ogólne stwierdzenia o budowie urządzeń w przeszłości. Podkreślenie braku możliwości zaliczenia posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe przed 1989 r. do okresu zasiedzenia."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy przedsiębiorstwo energetyczne nie posiada dokumentacji potwierdzającej tytuł prawny do korzystania z nieruchomości lub zasiedzenie służebności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu infrastruktury energetycznej na prywatnych nieruchomościach i kwestii zasiedzenia służebności przesyłu, co jest istotne dla wielu właścicieli gruntów i przedsiębiorstw energetycznych.
“Czy Twoja nieruchomość jest "zajęta" przez linie energetyczne? Sprawdź, czy firma energetyczna ma prawo do zasiedzenia służebności!”
Dane finansowe
WPS: 154 080 PLN
wynagrodzenie za bezumowne korzystanie: 7545,15 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 800 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.