Orzeczenie · 2024-03-27

IV SA/Po 66/24

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu

Miejsce

Poznań

Data

2024-03-27

NSAnieruchomościWysokawsa

opłaty rocznewyłączenie gruntów rolnychrekultywacjanadpłataochrona gruntów rolnychwęgiel brunatnydecyzja administracyjnaprawo ochrony środowiska

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Spółka P. SA wniosła o stwierdzenie nadpłaty opłat rocznych z tytułu czasowego wyłączenia gruntów rolnych z produkcji na cele związane z wydobyciem węgla brunatnego. Spółka argumentowała, że po zakończeniu rekultywacji gruntów, potwierdzonej decyzją, obowiązek uiszczania opłat rocznych ustał, a dalsze ich pobieranie stanowi nadpłatę. Organy administracji, począwszy od Marszałka Województwa, a skończywszy na Samorządowym Kolegium Odwoławczym, odmawiały stwierdzenia nadpłaty, wskazując na konieczność uzyskania przez spółkę decyzji stwierdzającej wygaśnięcie lub zmianę pierwotnej decyzji Starosty zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Zdaniem organów, dopóki ta decyzja obowiązuje, obowiązek uiszczania opłat rocznych trwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę spółki za zasadną i uchylił zaskarżone decyzje. Sąd podkreślił, że obowiązek uiszczania opłat rocznych jest związany z faktem wyłączenia gruntu z produkcji rolnej i trwa przez określony w ustawie czas (nie dłużej niż 20 lat) lub do momentu zakończenia rekultywacji. Zakończenie rekultywacji, potwierdzone decyzją, oznacza ustanie wyłączenia gruntu z produkcji rolnej i tym samym ustanie obowiązku opłat. Sąd uznał, że organy administracji nie miały podstaw do uzależniania stwierdzenia nadpłaty od uzyskania przez spółkę dodatkowej decyzji zmieniającej lub wygaszającej decyzję wyłączeniową. Marszałek Województwa, jako wierzyciel, powinien samodzielnie zbadać okoliczności faktyczne i prawne, w tym upływ terminu lub zakończenie rekultywacji, aby ustalić, czy powstała nadpłata. Sąd wskazał również na naruszenie przepisów postępowania przez organy, które nie zebrały i nie rozpatrzyły materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a także nie uzasadniły swoich decyzji w sposób zgodny z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących opłat rocznych za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji, znaczenie decyzji o zakończeniu rekultywacji oraz obowiązki organów administracji w sprawach stwierdzenia nadpłaty.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia gruntów rolnych z produkcji na cele nierolnicze i późniejszej rekultywacji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zakończenie rekultywacji gruntów rolnych, potwierdzone decyzją, skutkuje ustaniem obowiązku uiszczania opłat rocznych z tytułu ich wyłączenia z produkcji, bez konieczności uzyskania dodatkowej decyzji zmieniającej lub wygaszającej decyzję zezwalającą na wyłączenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zakończenie rekultywacji lub upływ 20 lat od wyłączenia gruntu z produkcji rolnej skutkuje ustaniem obowiązku uiszczania opłat rocznych. Organy administracji powinny samodzielnie zbadać te okoliczności, a nie uzależniać stwierdzenia nadpłaty od uzyskania przez stronę dodatkowej decyzji zmieniającej lub wygaszającej pierwotne zezwolenie.

Uzasadnienie

Obowiązek uiszczania opłat rocznych jest związany z faktem wyłączenia gruntu z produkcji rolnej i trwa przez określony w ustawie czas lub do momentu zakończenia rekultywacji. Zakończenie rekultywacji, potwierdzone decyzją, oznacza ustanie wyłączenia gruntu z produkcji rolnej i tym samym ustanie obowiązku opłat. Organy administracji mają obowiązek zbadać te okoliczności samodzielnie, bez konieczności uzyskiwania przez stronę dodatkowych decyzji administracyjnych.

Czy organ administracji (Marszałek Województwa) jest właściwy do stwierdzenia nadpłaty opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów rolnych, nawet jeśli pierwotna decyzja zezwalająca na wyłączenie została wydana przez Starostę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Marszałek Województwa, jako wierzyciel należności z tytułu opłat rocznych, jest właściwy do wydawania decyzji w przedmiocie nadpłaty, mimo że pierwotne zezwolenie na wyłączenie gruntów wydał Starosta.

Uzasadnienie

Zgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, Marszałek Województwa jest wierzycielem i organem egzekucyjnym uprawnionym do egzekucji należności z tytułu opłat rocznych, a także sprawuje kontrolę stosowania przepisów ustawy. Z tego względu jest właściwy do rozpatrywania wniosków o stwierdzenie nadpłaty.

Czy organ administracji, odmawiając stwierdzenia nadpłaty, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz wymogi uzasadnienia decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy administracji naruszyły przepisy postępowania, ponieważ nie zbadały istoty sprawy, nie zgromadziły i nie rozpatrzyły materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a także nie uzasadniły swoich decyzji zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Organy nie ustaliły stanu faktycznego pozwalającego na rozstrzygnięcie sprawy, opierając się na błędnym założeniu o konieczności uzyskania przez stronę dodatkowej decyzji. Uzasadnienia decyzji były niepełne i nie odnosiły się do wszystkich argumentów strony, naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa W. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty opłat rocznych.

Przepisy (27)

Pomocnicze

u.o.g.r.l. art. 4 § pkt 13

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Definicja opłaty rocznej jako opłaty z tytułu użytkowania na cele nierolnicze lub nieleśne gruntów wyłączonych z produkcji, w wysokości 10% należności, uiszczanej przez okres wyłączenia, nie dłużej niż przez 20 lat.

u.o.g.r.l. art. 11

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta, który wydaje decyzję o wyłączeniu z produkcji rolnej.

u.o.g.r.l. art. 12

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne.

u.o.g.r.l. art. 12 § ust. 2

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Dotyczy zwrotu należności w przypadku rezygnacji z uzyskanego prawa do wyłączenia gruntów z produkcji, odnosi się do jednorazowej opłaty z tytułu trwałego wyłączenia.

u.o.g.r.l. art. 22b

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Dochody z tytułu opłat rocznych są niepodatkowymi należnościami budżetowymi; Marszałek województwa jest wierzycielem i organem egzekucyjnym.

u.f.p. art. 61

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 64

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 67

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 67

Ustawa o finansach publicznych

W sprawach niepodatkowych należności budżetowych stosuje się KPA i przepisy działu III Ordynacji podatkowej.

o.p. art. 72

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 74a

Ordynacja podatkowa

Wysokość nadpłaty określa organ podatkowy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena materiału dowodowego.

k.p.a. art. 97

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawieszenie postępowania w przypadku zagadnienia wstępnego.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej za zgodą strony i gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

k.p.a. art. 162

Kodeks postępowania administracyjnego

Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji.

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 133