IV KK 326/26Oddalenie kasacji nienależyla obsluga sądu 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego J.W., który został skazany za czyny z art. 244 k.k. i art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Obrońca zarzuciła rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym nienależytą obsadę sądu w obu instancjach, powołując się na art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. oraz naruszenie standardów konstytucyjnych i europejskich dotyczących prawa do sądu. Sąd Najwyższy, działając w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było odwołanie się do uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020), która precyzuje, kiedy nienależyta obsada sądu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sąd Najwyższy podkreślił, że sam fakt powołania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. nie jest wystarczający do stwierdzenia nienależytej obsady. Konieczne jest wykazanie konkretnych okoliczności wskazujących na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności. W odniesieniu do sędziów orzekających w tej sprawie, obrońca nie przedstawiła takich dowodów. Sąd Najwyższy wskazał również na odmienną sytuację asesorów sądowych, którzy nie mieli możliwości wyboru innej ścieżki kariery, co nie prowadzi automatycznie do uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W konsekwencji, kasacja została oddalona, a skazany obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii oceny nienależytej obsady sądu w kontekście zmian w procedurze powoływania sędziów oraz ograniczeń kasacyjnych przy karach wolnościowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą wymiaru sprawiedliwości w Polsce i ograniczeń wnoszenia kasacji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarzut nienależytej obsady sądu (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.) jest zasadny, jeśli opiera się jedynie na fakcie powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z 2017 r., bez wykazania konkretnych okoliczności wskazujących na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut nienależytej obsady sądu nie jest zasadny w takim przypadku. Konieczne jest wykazanie konkretnych okoliczności wskazujących na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na własne orzecznictwo, wyjaśnił, że sam fakt powołania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. nie stanowi automatycznie nienależytej obsady sądu. Wymaga to wykazania konkretnych okoliczności, które prowadzą do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. W przypadku sędziów orzekających w tej sprawie, takie okoliczności nie zostały wykazane przez obrońcę. Podkreślono również odmienną sytuację asesorów sądowych.
Czy zarzuty dotyczące rażącego naruszenia przepisów postępowania, które nie stanowią bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k., mogą być rozpoznane w kasacji, jeśli orzeczono karę typu wolnościowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te nie mogą być rozpoznane w kasacji, zgodnie z art. 523 § 2 i § 4 pkt 1 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przypomniał, że orzeczenie kary wolnościowej zawęża podstawy kasacyjne do bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k. Podniesienie zarzutu wystąpienia uchybienia z art. 439 § 1 k.p.k. nie przełamuje ograniczenia przewidzianego w art. 523 § 2 k.p.k., co oznacza, że inne zarzuty, niemające charakteru bezwzględnych podstaw odwoławczych, są niedopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.W. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (17)
Główne
k.k. art. 244
Kodeks karny
k.k. art. 180a
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt. 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § § 2 i § 4 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 201
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 202 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 366 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest oczywiście bezzasadna. • Zarzut nienależytej obsady sądu wymaga wykazania konkretnych okoliczności naruszających niezawisłość i bezstronność, a nie tylko samego faktu powołania przez wadliwie ukształtowaną KRS. • Zarzuty inne niż bezwzględne przyczyny odwoławcze są niedopuszczalne w kasacji, gdy orzeczono karę wolnościową.
Odrzucone argumenty
Nienależyta obsada sądu w obu instancjach z powodu wadliwej procedury powołania sędziów. • Rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 201, 202, 167, 366, 7, 410, 5 § 2, 424 § 1 pkt 1, 438 pkt 4 k.p.k.).
Godne uwagi sformułowania
kasację obrońcy skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 17 marca 2026 r., VI Ka 1158/25, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 1 października 2025 r., IX K 1202/24 • kasację jako oczywiście bezzasadną • podstawy kasacyjne były zawężone do bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k. • „podniesienie zarzutu wystąpienia uchybienia z art. 439 § 1 k.p.k. nie przełamuje ograniczenia przewidzianego w art. 523 § 2 k.p.k. • Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności
Skład orzekający
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii oceny nienależytej obsady sądu w kontekście zmian w procedurze powoływania sędziów oraz ograniczeń kasacyjnych przy karach wolnościowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą wymiaru sprawiedliwości w Polsce i ograniczeń wnoszenia kasacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii związanych z prawem do sądu i niezawisłością sędziowską, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.
“Czy sędzia powołany po 2017 roku to automatycznie 'wadliwy' sędzia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.