IV KK 326/26

IV KK 326/26 
 
 
  
POSTANOWIENIE 
  
Dnia 19 sierpnia 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek 
  
w sprawie J.W.,  
skazanego za czyn z art. 244 k.k. i art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,  
po rozpoznaniu w Izbie Karnej,  
na posiedzeniu w dniu 19 sierpnia 2026 r.,  
w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,  
kasacji obrońcy skazanego,  
od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach  
z dnia 17 marca 2026 r., VI Ka 1158/25,  
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach  
z dnia 1 października 2025 r., IX K 1202/24,  
  
p o s t a n o w i ł:  
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;  
2. obciążyć skazanego J.W. kosztami sądowymi postępowania 
kasacyjnego.  
  
  
  
UZASADNIENIE 
 
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 1 października 2025 r., IX K 
1202/24, J.W. został uznany za winnego czynu z art. 244 k.k. i art. 180a k.k. w zw. 
z art. 11 § 2 k.k., za który wymierzono mu karę 2 lat ograniczenia wolności 
polegającą na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele 
społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym. Sąd Rejonowy orzekł 

IV KK 326/26              
2 
 
 
również wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich 
pojazdów mechanicznych na okres 10 lat, świadczenie pieniężne na rzecz 
Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 5000 zł, 
a także orzekł o zwrocie dowodu rzeczowego i kosztach procesu. 
 
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, zainicjowanego apelacją 
obrońcy oskarżonego, Sąd Okręgowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 17 marca 2026 
r., VI Ka 1158/25, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. 
 
Kasację od tego wyroku wniosła obrońca skazanego, która zaskarżyła ten 
wyrok w całości i zarzuciła rażące naruszenie przepisów postępowania, mające 
istotny wpływ na treść orzeczenia – w punkcie pierwszym „art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. 
oraz art. 6 ust. 1 EKPC i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, do którego doszło poprzez 
wydanie zarówno w pierwszej, jak w drugiej instancji wyroku przez sąd, w którego 
składzie orzekali sędziowie powołani w procedurze niespełniającej standardu „sądu 
ustanowionego ustawą”, co skutkowało brakiem gwarancji niezależnego i 
bezstronnego sądu”. Następnie w punktach od 2 do 7 obrońca zarzuciła rażące 
naruszenie przepisów postępowania w postaci: art. 201 k.p.k., art. 202 § 1 i 2 k.p.k., 
art. 167 k.p.k. oraz art. 366 § 1 k.p.k.; art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k. oraz art. 5 § 2 
k.p.k.; art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz art. 5 § 2 k.p.k.; art. 
7 k.p.k., art. 410 k.pk. oraz art. 5 § 2 k.p.k.; art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k.; art. 438 pkt 
4 k.p.k. Obrońca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy 
do ponownego rozpoznania, alternatywnie o uniewinnienie oskarżonego. Kasacja 
zawierała także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego nią wyroku. 
 
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako 
oczywiście bezzasadnej oraz o nieuwzględnienie wniosku o wstrzymanie 
wykonania prawomocnego wyroku. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
 
Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna, co umożliwiło jej oddalenie w 
trybie art. 535 § 3 k.p.k. 

IV KK 326/26              
3 
 
 
Z uwagi na fakt, że w tej sprawie wobec J.W. została prawomocnie 
orzeczona kara wolnościowa – kara ograniczenia wolności, podstawy kasacyjne 
były zawężone do bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k. (art. 
523 § 2 i § 4 pkt 1 k.p.k.). Należy bowiem przypomnieć Autorce kasacji, że 
„podniesienie zarzutu wystąpienia uchybienia z art. 439 § 1 k.p.k. nie przełamuje 
ograniczenia przewidzianego w art. 523 § 2 k.p.k., a tym samym wymierzenie 
oskarżonemu kary typu wolnościowego nie uprawnia jego obrońcy do podnoszenia 
w kasacji innych zarzutów, niemających charakteru bezwzględnych podstaw 
odwoławczych” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2023 r., II KK 
504/23; por. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2021 r., V KK 
47/21). Wobec jednoznacznej treści art. 523 § 2 i 4 k.p.k., zarzuty z punktów od 2 
do 7 kasacji, które wskazywały na rażące naruszenia prawa niestanowiące 
bezwzględnych przyczyn odwoławczych, są niedopuszczalne i jako takie nie mogły 
być rozpoznane przez Sąd Najwyższy. Dopuszczalny był wyłącznie pierwszy z 
zarzutów, wskazujący na zaistnienie w tej sprawie uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 
k.p.k.  
Uzasadnienie kasacji co do pierwszego zarzutu jest bardzo zwięzłe. Obrońca 
ograniczyła się do wskazania, że postępowanie zarówno przed Sądem I instancji, 
jak i Sądem odwoławczym, było prowadzone przez składy orzekające, w których 
uczestniczyły osoby powołane na urząd sędziego w procedurze budzącej 
zasadnicze wątpliwości co do spełnienia standardu „sądu ustanowionego ustawą”, 
wielokrotnie podnoszone w orzecznictwie krajowym i europejskim. 
Zasadnicze znaczenie w tej sprawie ma uchwała połączonych Izb Sądu 
Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 
7). Zgodnie z tezą tej uchwały: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 
pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba 
powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek 
Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy 
z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych 
ustaw, 
jeżeli 
wadliwość 
procesu 
powoływania 
prowadzi, 
w 
konkretnych 
okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w 

IV KK 326/26              
4 
 
 
rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw 
Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw 
człowieka i podstawowych wolności”. Oznacza to konieczność wykazania istnienia 
„okoliczności” wskazujących na szczególnie bliski związek konkretnego sędziego z 
organami władzy wykonawczej, prowadzący do wniosku, że sąd z udziałem takiego 
sędziego nie spełnia wymaganych standardów bezstronności i niezależności (w ten 
sposób także m.in. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 
czerwca 2022 r., I KZP 2/22, OSNK 2022, z. 6, poz. 22; a w kontekście standardu 
międzynarodowego wyroki ETPCz: z dnia 22 lipca 2021 r., Reczkowicz przeciwko 
Polsce, skarga 43447/19; z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek 
przeciwko Polsce, skargi nr 49868/19 i 57511/19; z dnia 3 lutego 2022 r., Advance 
Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga nr 1469/20; wyrok pilotażowy z dnia 23 
listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21; wyrok TSUE z 
dnia 24 marca 2026 r., C-521/21, ECLI:EU:C:2026:242). 
Tymczasem w kasacji obrońca nie wskazała żadnych okoliczności 
odnoszących się do konkretnych osób orzekających w tej sprawie. Zarówno w 
odniesieniu do orzekającej w Sądzie odwoławczym SSO X. Y., jak również 
orzekającej w Sądzie I instancji ASR X.1 Y.1 obrońca ograniczyła się do wskazania 
na powołanie tych osób do pełnienia urzędu na wniosek Krajowej Rady 
Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 
grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych 
innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3; dalej: ustawa nowelizująca KRS).  
W zakresie orzekania przez SSO X. Y. Sąd Najwyższy nie jest w posiadaniu 
z urzędu żadnych informacji, które wskazywałyby, że Sąd z jej udziałem był sądem 
nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Nie wynikają one z 
uchwały KRS nr [...] dotyczącej rekomendacji Pani X. Y. do pełnienia urzędu na 
stanowisku sędziego Sądu Okręgowego w Gliwicach, jak również nie dotarto do 
żadnych innych informacji dostępnych w domenach publicznych sugerujących 
ścisłe powiązania SSO X. Y. z przedstawicielami ówczesnej władzy wykonawczej. 
W szczególności, sędzia nie podpisywała list poparcia kandydatów do wadliwie 
ukształtowanej KRS. Ponadto, Sąd Najwyższy badał już spełnienie standardu 

IV KK 326/26              
5 
 
 
instytucjonalnej niezależności i bezstronności w przypadku orzekania przez Sąd z 
udziałem Pani X. Y. i nie stwierdził uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (por. 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2025 r., IV KK 326/25; 
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2026 r., IV KK 334/25). 
Co się zaś tyczy orzekania w pierwszej instancji przez ASR X.1 Y.1, wyjść 
należy od wskazania, że już w uzasadnieniu uchwały połączonych Izb Sąd 
Najwyższy zróżnicował pozycję ustrojową różnych osób stających przed wadliwie 
ukształtowaną Krajową Radą Sądownictwa (zob. pkt 48 uzasadnienia). Co 
kluczowe, w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że nie należy 
utożsamiać sytuacji sędziów starających się o awans w procedurze konkursowej 
przed KRS ukształtowaną przepisami ustawy nowelizującej oraz asesorów 
sądowych. Trafnie podkreślono, że w przypadku sędziów jednym z kryteriów 
branych pod uwagę przy ocenie, czy dane orzeczenie dotknięte jest uchybieniem z 
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., jest dobrowolność udziału w procedurze konkursowej. 
Sytuacja jest fundamentalnie inna w odniesieniu do absolwentów Krajowej Szkoły 
Sądownictwa i Prokuratury (KSSiP), takich jak asesor sądowy orzekająca w tej 
sprawie. Osoby te nie miały możliwości wyboru innej ścieżki powołania na 
stanowisko asesora sądowego, gdyż ewentualna odmowa poddania się ustawowo 
zdefiniowanej procedurze 
(kończącej wieloletni okres 
edukacyjny) 
byłaby 
równoznaczna z rezygnacją z objęcia stanowiska, co pozbawiłoby je możliwości 
wykonywania zawodu. Sam fakt przejścia procedury opisanej w ustawie, by zostać 
asesorem sądowym, nie powoduje uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (por. 
postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 sierpnia 2025 r., IV KK 259/25; z dnia 
23 lipca 2025 r., II KK 236/25). Ma to szczególne znaczenie przy braku 
dodatkowych okoliczności mogących obrazować powiązania Pani X.1 Y.1 z 
ówczesną władzą wykonawczą. W uzasadnieniu kasacji żadnych takich 
okoliczności nie przedstawiono, nie dostarcza ich też lektura uchwały KRS nr [...], 
nie wynikają one także z informacji dostępnych w domenach publicznych. 
Mając na uwadze powyższą argumentację, kasację obrońcy skazanego 
należało oddalić jako oczywiście bezzasadną.  

IV KK 326/26              
6 
 
 
Na skutek zapadłego rozstrzygnięcia rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie 
wykonania zaskarżonego wyroku było bezprzedmiotowe. 
Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 
k.p.k. 
Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej 
postanowienia.  
 
[WB] 
[r.g.]