IV KA 265/15Uchylenie wyroku naruszenie prawa do obrony
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając apelacje oskarżonego K. G. i jego obrońcy od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w P. z dnia 17 listopada 2014 r. (sygn. akt III K 678/14), uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego z powodu popełnienia występku z art. 275 § 1 kk (posłużenie się dokumentem stwierdzającym tożsamość innej osoby). Apelacje podniesione przez oskarżonego i jego obrońcę dotyczyły głównie naruszenia przepisów postępowania, w tym przeprowadzenia rozprawy pod nieobecność oskarżonego, której obecność była obowiązkowa. Obrońca zarzucił m.in. obrazę art. 439 § 1 pkt 11 kpk, art. 377 § 3 kpk w zw. z art. 117 § 2 i 2a kpk (uznanie nieobecności za nieusprawiedliwioną mimo choroby oskarżonego), art. 7 kpk (błędna ocena dowodów z dokumentacji medycznej), art. 6 kpk (ograniczenie prawa do obrony) oraz zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Sąd Okręgowy uznał apelacje za zasadne, stwierdzając bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 kpk. Podkreślono, że oskarżony nie stawił się na rozprawie z powodu choroby, co zostało uprawdopodobnione dokumentacją medyczną i oświadczeniami obrońcy. Sąd Rejonowy nieprawidłowo przeprowadził rozprawę pod nieobecność oskarżonego, mimo że jego obecność była obowiązkowa. Uchybienie to, stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą, obligowało Sąd Okręgowy do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, bez względu na wpływ uchybienia na treść wyroku. Sąd Okręgowy zaznaczył, że w ponownym postępowaniu Sąd Rejonowy musi zadbać o realizację prawa do obrony przez oskarżonego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących prawa do obrony, obowiązku obecności oskarżonego na rozprawie, usprawiedliwiania nieobecności z przyczyn zdrowotnych oraz bezwzględnych przesłanek odwoławczych.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i procedury karnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przeprowadzenie rozprawy głównej pod nieobecność oskarżonego, który nie stawił się z powodu choroby, stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przeprowadzenie rozprawy głównej pod nieobecność oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa i nie było podstaw do jej odstąpienia, stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 kpk.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że oskarżony nie mógł usprawiedliwić swojej nieobecności na rozprawie z powodu choroby, a Sąd Rejonowy nieprawidłowo przeprowadził rozprawę pod jego nieobecność, naruszając tym samym prawo do obrony.
Czy dokumentacja medyczna i oświadczenia obrońcy o stanie zdrowia oskarżonego są wystarczające do usprawiedliwienia nieobecności na rozprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w sytuacji gdy oskarżony przebywał w szpitalu z powodu choroby, dokumentacja medyczna i oświadczenia obrońcy mogą stanowić wystarczającą podstawę do uznania nieobecności za usprawiedliwioną z przyczyn obiektywnych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że przedstawiona przez obrońcę dokumentacja medyczna i informacje o pobycie oskarżonego w szpitalu z powodu zapalenia żołądka i dwunastnicy oraz wrzodu żołądka, były wystarczające do uznania jego nieobecności za usprawiedliwioną z przyczyn obiektywnych, co powinno skutkować odroczeniem rozprawy.
Czy zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów przez sąd pierwszej instancji, w tym przesłuchania świadków, stanowi naruszenie przepisów postępowania?
Odpowiedź sądu
Tak, zaniechanie podjęcia decyzji co do wniosków dowodowych obrony, w tym przesłuchania świadków, skutkuje naruszeniem art. 366 § 1 kpk oraz 368 kpk i może prowadzić do sytuacji tożsamej z oddaleniem wniosku dowodowego, co wymaga postanowienia sądu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy zauważył, że Sąd Rejonowy odstąpił od przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wniosków obrony, uznając je za bezprzedmiotowe, co stanowi uchybienie proceduralne.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokuratura Okręgowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (23)
Główne
k.p.k. art. 439 § 1 pkt 11
Kodeks postępowania karnego
Przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego, którego obecność jest obowiązkowa, stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą.
k.k. art. 275 § 1
Kodeks karny
Posłużenie się dokumentem stwierdzającym tożsamość innej osoby.
Pomocnicze
k.p.k. art. 377 § 3
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący prowadzenia rozprawy pod nieobecność oskarżonego, który nie stawił się bez usprawiedliwienia.
k.p.k. art. 117 § 2
Kodeks postępowania karnego
Czynności procesowej nie przeprowadza się, jeżeli osoba uprawniona nie stawiła się, a zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że niestawiennictwo wynikło z powodu wyjątkowych przyczyn.
k.p.k. art. 117 § 2a
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy sposobu usprawiedliwiania nieobecności.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
Gwarantuje prawo do obrony.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zasady obiektywizmu.
k.p.k. art. 170 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 5
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy odmowy przeprowadzenia dowodu.
k.p.k. art. 333 § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy bezpośredniego przesłuchania świadków.
k.k. art. 66 § 1 i 2
Kodeks karny
Warunkowe umorzenie postępowania.
k.k. art. 67 § 1
Kodeks karny
Warunkowe umorzenie postępowania.
k.k. art. 67 § 3
Kodeks karny
Orzeczenie środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego.
k.k. art. 39 § pkt 7
Kodeks karny
Środki karne.
k.k. art. 49 § 1
Kodeks karny
Orzeczenie świadczenia pieniężnego.
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zwolnienie od kosztów sądowych.
u.o.w.s.k. art. 17 § 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Zwolnienie od opłaty.
u.l.s. art. 12 § 4
Ustawa z dnia 15 czerwca 2007 r. o lekarzu sądowym
Dotyczy wystawiania zaświadczeń przez lekarza sądowego.
k.p.k. art. 374 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązkowa obecność oskarżonego na rozprawie głównej.
k.p.k. art. 419 § 1
Kodeks postępowania karnego
Ogłoszenie wyroku w razie niestawiennictwa oskarżonego.
k.p.k. art. 436
Kodeks postępowania karnego
Ograniczenie rozpoznania apelacji.
k.p.k. art. 366 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu do przeprowadzenia postępowania dowodowego.
k.p.k. art. 368
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy postanowień dowodowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa do obrony poprzez przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa. • Nieprawidłowe uznanie nieobecności oskarżonego za nieusprawiedliwioną mimo przedstawienia dokumentacji medycznej i oświadczeń obrońcy o chorobie. • Zaniechanie przeprowadzenia przez Sąd Rejonowy wnioskowanych dowodów, które mogły mieć istotne znaczenie dla sprawy.
Godne uwagi sformułowania
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania • rozpoznanie sprawy pod nieobecność oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa • zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że niestawiennictwo wynikło z powodu wyjątkowych przyczyn • Sąd niższej instancji dopuścił się uchybienia wskazanego w art. 439 § 1 pkt 11 kpk • zadbać o to, by oskarżony mógł w sposób swobodny i rzeczywisty realizować swe prawo do obrony
Skład orzekający
Sławomir Jęksa
przewodniczący
Bożena Ziółkowska
sędzia
Hanna Bartkowiak
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do obrony, obowiązku obecności oskarżonego na rozprawie, usprawiedliwiania nieobecności z przyczyn zdrowotnych oraz bezwzględnych przesłanek odwoławczych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i procedury karnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie prawa do obrony i jak istotne mogą być nawet drobne uchybienia proceduralne, które prowadzą do uchylenia wyroku. Podkreśla znaczenie usprawiedliwiania nieobecności z przyczyn zdrowotnych.
“Nawet choroba może uratować przed wyrokiem – Sąd Okręgowy uchyla wyrok z powodu naruszenia prawa do obrony.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.