III SAB/Gl 121/26Bezczynność wojewody zezwolenie pobyt czasowy 17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga została wniesiona przez B.B.Y. przeciwko Wojewodzie Śląskiemu z powodu bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu świadczenia pracy. Wniosek złożono 27 marca 2024 r., a po braku reakcji organu i ponagleniach, skarżący wniósł skargę do WSA w Gliwicach. Pełnomocnik skarżącego argumentował, że organ naruszył przepisy k.p.a. i ustawy o cudzoziemcach, nie wydając decyzji w ustawowym terminie. Podniesiono również kwestię stosowania przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, wskazując na ich niekonstytucyjność w zakresie ograniczania prawa do sądu. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wskazał na liczne obowiązki związane z napływem cudzoziemców, pandemią COVID-19 oraz nowymi zadaniami, które wpłynęły na wydłużenie czasu procedowania. Podkreślono, że przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców i zawieszają bieg terminów załatwiania spraw. Sąd, powołując się na orzecznictwo NSA, uznał, że przedłużanie okresu zawieszenia terminów po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodne z Konstytucją RP. Jednakże, w niniejszej sprawie, do dnia wydania orzeczenia, bieg terminów był zawieszony. W trakcie postępowania sądowego Wojewoda wydał decyzję o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. W związku z tym, Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku, stwierdził bezczynność organu, ale bez rażącego naruszenia prawa, i oddalił skargę w pozostałym zakresie. Sąd nie przyznał skarżącemu sumy pieniężnej, uznając brak uzasadnienia dla takiego żądania. Zasądzono koszty postępowania od Wojewody na rzecz skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących bezczynności organów administracji w sprawach cudzoziemców, zwłaszcza w kontekście przepisów wprowadzonych w związku z konfliktem na Ukrainie oraz ich zgodności z Konstytucją RP.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, a jego zastosowanie może być ograniczone do spraw o podobnym charakterze i w okresie obowiązywania analogicznych przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli nie wyda decyzji w terminie określonym przepisami szczególnymi, mimo że bieg terminu został zawieszony na mocy przepisów szczególnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bezczynność organu może być stwierdzona, jeśli mimo zawieszenia biegu terminu, organ nie podjął działań w sprawie lub nie zakończył jej w terminie, który nie został objęty zawieszeniem lub po jego ustaniu. W tym przypadku, mimo zawieszenia biegu terminu, organ nie wydał decyzji, co mogło być podstawą do stwierdzenia bezczynności, jednakże sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania decyzji, gdyż decyzja została wydana w trakcie postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Sąd analizuje przepisy dotyczące terminów załatwiania spraw administracyjnych, w tym zawieszenia biegu terminów na mocy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Podkreśla, że nawet w okresie zawieszenia biegu terminu, organ powinien podejmować czynności. W przypadku wydania decyzji w trakcie postępowania sądowego, sąd umarza postępowanie w zakresie zobowiązania do jej wydania.
Czy przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt dla cudzoziemców, są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wielokrotne przedłużanie okresu zawieszenia biegu terminów na mocy przepisów epizodycznych, które ograniczają prawa cudzoziemców i prawo do sądu, może być niezgodne z Konstytucją RP, zwłaszcza po upływie rozsądnego okresu od wprowadzenia tych przepisów. Sąd, powołując się na orzecznictwo NSA, odmówił zastosowania przepisu przedłużającego zawieszenie biegu terminu po 30 czerwca 2024 r. jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Sąd podziela stanowisko NSA, że nadzwyczajne okoliczności nie mogą stanowić podstawy do wielokrotnego przedłużania przepisów ograniczających prawa, co może prowadzić do naruszenia prawa do sądu i zasady pewności prawa. Odmowa zastosowania przepisu ustawy jest możliwa, gdy jego niezgodność z Konstytucją jest oczywista.
Czy bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, spowodowana nadzwyczajnymi okolicznościami (pandemia, konflikt na Ukrainie, napływ migrantów), może być uznana za rażące naruszenie prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność organu w takich okolicznościach nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ zwłoka nie była efektem celowego unikania rozstrzygnięcia czy lekceważenia praw stron, lecz wynikała z obiektywnych trudności i dynamiki zmian prawnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że okoliczności takie jak pandemia, konflikt na Ukrainie i związany z tym napływ migrantów, a także dynamika zmian prawnych, usprawiedliwiają stwierdzenie bezczynności, ale nie jej rażącego charakteru.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (36)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.c. art. 112a § 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 112a § 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 3a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 64 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.c. art. 106 § 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 106 § 2a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.p.o.U. art. 100c § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.p.o.U. art. 100d § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.p.o.U. art. 100d § 3
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.p.o.U. art. 100d § 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 106 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 106 § 2a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 161 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 200
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw art. 1 pkt 44
Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw art. 1
Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa art. 10 pkt 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy. • Niezgodność przepisów przedłużających zawieszenie biegu terminów z Konstytucją RP (po 30.06.2024 r.).
Odrzucone argumenty
Żądanie przyznania sumy pieniężnej w wysokości 6.000 zł z tytułu doznanej krzywdy i uszczerbku. • Argumentacja organu o braku rażącego naruszenia prawa z uwagi na nadzwyczajne okoliczności.
Godne uwagi sformułowania
Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko 'szczególne' – dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. • Rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1 - 4 u.p.o.U., w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z 2024 r., w świetle którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości, bezczynności bądź przewlekłego działania organu, jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu.
Skład orzekający
Krzysztof Wujek
przewodniczący sprawozdawca
Dorota Fleszer
członek
Adam Gołuch
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organów administracji w sprawach cudzoziemców, zwłaszcza w kontekście przepisów wprowadzonych w związku z konfliktem na Ukrainie oraz ich zgodności z Konstytucją RP."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, a jego zastosowanie może być ograniczone do spraw o podobnym charakterze i w okresie obowiązywania analogicznych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zgodności przepisów prawa administracyjnego z Konstytucją RP, w szczególności prawa do sądu, w kontekście długotrwałych procedur administracyjnych dotyczących cudzoziemców. Orzeczenie NSA przywołane w uzasadnieniu ma znaczenie przełomowe.
“Czy przepisy blokujące dostęp do sądu dla cudzoziemców są zgodne z Konstytucją? WSA w Gliwicach odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.