III SA/Wa 977/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wrzesień 2016 r. i styczeń 2017 r. Organy podatkowe uznały, że faktury dokumentujące wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów (WDT) na rzecz K. i M. nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu transakcji, ponieważ spółka nie przedstawiła wystarczających dowodów na faktyczną sprzedaż towarów i ich przemieszczenie do nabywców w UE. W związku z tym, transakcje te zostały opodatkowane stawką 23% jako sprzedaż krajowa. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących doręczeń decyzji, wskazując na uchwałę NSA z 7 marca 2022 r. (sygn. I FPS 4/21), która stanowi, że doręczenie decyzji pełnomocnikowi będącemu radcą prawnym za pomocą środków komunikacji elektronicznej jest obowiązkowe, a brak takiego doręczenia skutkuje brakiem wejścia decyzji do obrotu prawnego. Ponadto, spółka podniosła zarzut instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że decyzja została doręczona prawidłowo, jednakże zwrócił uwagę na potrzebę zbadania, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie było instrumentalne. Sąd podkreślił, że organy naruszyły przepisy ustawy o VAT, błędnie odmawiając zastosowania stawki 0% dla WDT, powołując się na wyrok TSUE C-653/18 (Unitel), który wskazuje, że w przypadku braku dostawy towarów na terytorium kraju i transakcji zwolnionej, nie istnieje transakcja podlegająca opodatkowaniu ani prawo do odliczenia. Sąd stwierdził, że organy naruszyły art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak przedstawienia czynności podjętych w postępowaniu karnym, co uniemożliwia ocenę, czy nie było ono instrumentalne. W ponownym postępowaniu organ ma przedstawić czynności podjęte w postępowaniu karnym. Sąd nakazał również organowi jednoznaczne wskazanie przyczyn odmowy wiarygodności dowodom przedstawionym przez skarżącą.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących doręczeń decyzji w postępowaniu podatkowym, ocena instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz zasady opodatkowania wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów w kontekście braku dowodów na tożsamość nabywcy.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych, w tym uchwały NSA i wyroków TSUE.
Zagadnienia prawne (3)
Czy doręczenie decyzji organu odwoławczego pełnomocnikowi będącemu radcą prawnym za pomocą środków komunikacji elektronicznej jest obligatoryjne, a brak takiego doręczenia skutkuje brakiem wejścia decyzji do obrotu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że decyzja została doręczona prawidłowo, ponieważ w momencie jej wydania spółka nie ustanowiła pełnomocnika, a ponowne doręczenie w formie papierowej było uzasadnione wcześniejszym odrzuceniem skargi z powodu wadliwego doręczenia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wcześniejsze postanowienie o odrzuceniu skargi z powodu wadliwego doręczenia i uznał, że organ odwoławczy musiał powtórzyć czynność materialnotechniczną doręczenia. Forma papierowa decyzji z lipca 2023 r. była prawidłowa, gdyż spółka nie ustanowiła wówczas pełnomocnika.
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe zostało wykorzystane jedynie w celu nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd stwierdził, że organ naruszył art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak przedstawienia czynności podjętych w postępowaniu karnym, co uniemożliwia ocenę, czy nie było ono instrumentalne. W ponownym postępowaniu organ ma przedstawić te czynności.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę NSA I FPS 1/21, która dopuszcza badanie instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Brak aktywności organów postępowania przygotowawczego po jego wszczęciu może świadczyć o sztucznym wykorzystaniu instrumentu do przedłużenia terminu przedawnienia. Organ nie przedstawił w decyzji żadnej aktywności organu dochodzenia.
Czy sprzedaż udokumentowana spornymi fakturami stanowiła wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (WDT) podlegającą opodatkowaniu stawką 0% VAT, czy też powinna być opodatkowana jako dostawa krajowa stawką 23%?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że organy naruszyły art. 42 ust. 1, 3 i 11 ustawy o VAT, błędnie odmawiając zastosowania stawki 0% dla WDT. Brak zakwestionowania wywozu towaru do krajów UE, a jedynie kwestionowanie strony podmiotowej transakcji, skutkuje tym, że nie istnieje transakcja podlegająca opodatkowaniu ani prawo do odliczenia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wyrok TSUE C-653/18 (Unitel) i wyrok NSA I FSK 1323/20, wskazując, że w przypadku, gdy towar opuścił granice kraju, a kwestionowana jest jedynie strona podmiotowa transakcji, nie dochodzi do dostawy krajowej. Opodatkowanie takiej transakcji stawką 23% prowadziłoby do przyjęcia fikcji, że konsumpcja nastąpiła w kraju, gdy ustalenia faktyczne temu przeczą.
Przepisy (30)
Główne
t.j.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. art. 42 § ust. 1, ust. 3 oraz ust. 11
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
O.p. art. 144 § § 1b, 1c i 5
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. art. 112b § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 42 § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 23%
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 112b § ust. 1 pkt. 1 lit. b
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 112b § ust. 1 pkt. 1 lit. b
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 144 § § Ic pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 212
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 144 § § 5
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 145 § § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 122
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 125 § § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 191
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 193 § § 2 i § 4
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2 i § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 61 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów dotyczących doręczeń decyzji (art. 144 § 1c pkt 1 O.p. w zw. z art. 212 O.p. oraz art. 144 § 5 w zw. z art. 145 § 2 w zw. z art. 212 O.p.). • Brak należytego uzasadnienia decyzji w zakresie wszczęcia postępowania karnego skarbowego (art. 210 § 4 O.p. w zw. z art. 121 § 1 O.p.). • Naruszenie art. 42 ust. 1, 3 oraz 11 ustawy o VAT poprzez odmowę prawa do zastosowania stawki VAT 0% dla transakcji wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów.
Godne uwagi sformułowania
nie doszło do faktycznej sprzedaży towarów na rzecz podmiotu, który na przedmiotowych fakturach widnieje jako nabywca • nie zostały spełnione warunki określone w art. 42 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.t.u. • nie kwestionowano istnienia towaru jak również jego przemieszczania ale fakt, że Spółka nie dysponowała jednoznacznymi dowodami, że towar został dostarczony do nabywców w UE w ramach transakcji WDT • nie doszło do prawidłowego doręczenia skarżonej decyzji • instrumentalne wykorzystanie okoliczności wszczęcia postępowania przygotowawczego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego • brak zakwestionowania wywozu towaru do krajów członkowskich Unii Europejskiej, a kwestionowanie jedynie strony podmiotowej tej transakcji skutkuje tym, że nie istnieje w ogóle transakcja podlegająca opodatkowaniu ani prawo do odliczenia.
Skład orzekający
Piotr Dębkowski
przewodniczący
Radosław Teresiak
sprawozdawca
Agnieszka Sułkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń decyzji w postępowaniu podatkowym, ocena instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz zasady opodatkowania wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów w kontekście braku dowodów na tożsamość nabywcy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych, w tym uchwały NSA i wyroków TSUE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym (doręczenia, przedawnienie) oraz fundamentalnych zasad opodatkowania VAT w transakcjach międzynarodowych, co czyni ją interesującą dla szerokiego grona prawników i przedsiębiorców.
“VAT: Czy błąd w doręczeniu decyzji i instrumentalne postępowanie karne mogą uratować spółkę przed zapłatą podatku?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.