Orzeczenie · 2026-09-03

III SA/Łd 410/26Uchylenie decyzji wojskowych wszczęcie postępowania

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2026-09-03
NSAAdministracyjneŚredniawsa
żołnierz zawodowyuposażeniewyrównaniezwolnienie ze służbynależności pieniężnepostępowanie administracyjneKPAwłaściwość sądudecyzja administracyjna

Sprawa dotyczyła skargi A. J. na decyzję Dowódcy 25 Brygady Kawalerii Powietrznej utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą wyrównania uposażenia zasadniczego za styczeń 2023 r. oraz odmowy zmiany ostatecznej decyzji ustalającej należności po zwolnieniu ze służby wojskowej. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył pismo zatytułowane "Wezwanie do zapłaty", w którym domagał się wyrównania uposażenia i zmiany decyzji. Organy wojskowe potraktowały to pismo jako wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydały decyzje merytoryczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił obie decyzje, uznając, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte z naruszeniem art. 61 § 1 KPA, ponieważ strona nie złożyła wniosku o wszczęcie postępowania, a organ nie uzyskał jej zgody na wszczęcie z urzędu. Sąd podkreślił, że organ jest związany żądaniem strony i nie może swobodnie interpretować jej wniosków. W związku z tym, że postępowanie zostało wszczęte wadliwie, sąd nie badał meritum sprawy, uchylając decyzje organów obu instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ważne orzeczenie dotyczące prawidłowego wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek strony oraz obowiązków organu w przypadku niejednoznacznych pism procesowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierza zawodowego, ale zasady proceduralne są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pismo zatytułowane "Wezwanie do zapłaty", zawierające żądanie wyrównania uposażenia i zmiany decyzji administracyjnej, może być traktowane jako wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie pismo nie może być automatycznie traktowane jako wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, zwłaszcza jeśli strona nie domaga się wyraźnie wszczęcia takiego postępowania. Organ powinien wezwać stronę do sprecyzowania żądania lub uzyskać zgodę na wszczęcie postępowania z urzędu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ administracji jest związany żądaniem strony i nie może swobodnie interpretować jej wniosków. W przypadku wątpliwości co do treści żądania, organ powinien wezwać stronę do jego sprecyzowania lub uzyskać zgodę na wszczęcie postępowania z urzędu. Traktowanie wezwania przedsądowego jako wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego stanowi naruszenie przepisów KPA.

Czy organ administracji może wszcząć postępowanie administracyjne z urzędu w sprawie dotyczącej uprawnień strony, bez jej wyraźnego wniosku i zgody?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie administracyjne co do zasady wszczyna się na żądanie strony. Wszczęcie z urzędu jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy przepis prawa wymaga wniosku strony, a organ musi uzyskać na to zgodę strony. W tej sprawie taka zgoda nie została uzyskana.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że KPA przewiduje dwa sposoby wszczęcia postępowania: na żądanie strony lub z urzędu. W sprawach dotyczących uprawnień strony, postępowanie powinno być wszczęte na jej wniosek. Wszczęcie z urzędu wymaga zgody strony, która nie została uzyskana, co skutkuje wadliwością postępowania.

Czy żołnierz zwolniony ze służby wojskowej przed 1 marca 2023 r. ma prawo do wyrównania uposażenia według kwoty bazowej obowiązującej od 1 marca 2023 r. lub do waloryzacji świadczeń?

Odpowiedź sądu

Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, skupiając się na wadliwości proceduralnej wszczęcia postępowania. Organy wojskowe argumentowały, że przepisy nie przewidują wstecznego stosowania kwoty bazowej ani waloryzacji dla osób zwolnionych przed tą datą.

Uzasadnienie

Kwestia prawa materialnego dotycząca wyrównania uposażenia nie została rozstrzygnięta, ponieważ sąd uchylił decyzje z przyczyn proceduralnych. Organy wojskowe wskazały na przepisy ustawy okołobudżetowej i ustawy o obronie Ojczyzny, które miały ograniczać możliwość wyrównania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania (wszczęcie postępowania bez wniosku strony).

Przepisy (30)

Główne

u.o.o. art. 430 § ust. 2

Ustawa o obronie Ojczyzny

u.o.o. art. 435 § ust. 4

Ustawa o obronie Ojczyzny

u.o.o. art. 470 § ust. 1

Ustawa o obronie Ojczyzny

u.o.b. art. 41 § ust. 1-3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023

k.p.a. art. 61 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.k.w. art. 6 § ust. 1

Ustawa o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw

u.k.w. art. 8 § ust. 1

Ustawa o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw

Ustawa budżetowa na 2023 rok art. 9 § ust. 1 pkt 2 lit. d

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Konst. art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konst. art. 8

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konst. art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konst. art. 60

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie administracyjne zostało wszczęte bez wniosku strony, co stanowi naruszenie art. 61 § 1 KPA. • Organ nie uzyskał zgody strony na wszczęcie postępowania z urzędu. • Organ nie wezwał strony do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie. • Organ nie mógł swobodnie interpretować żądania strony. • Wadliwe wszczęcie postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Organ jest związany żądaniem strony. • Organ nie jest uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony. • Postępowanie mogło być wszczęte wyłącznie na wniosek strony. • Niedopuszczalne jest mieszanie form wszczęcia postępowania.

Skład orzekający

Katarzyna Ceglarska-Piłat

przewodniczący

Małgorzata Kowalska

członek

Monika Krzyżaniak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważne orzeczenie dotyczące prawidłowego wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek strony oraz obowiązków organu w przypadku niejednoznacznych pism procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierza zawodowego, ale zasady proceduralne są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur administracyjnych, nawet w sprawach dotyczących finansów żołnierzy. Pokazuje, że błędy formalne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, niezależnie od meritum.

“Błąd formalny w wojsku: Sąd uchyla decyzje o uposażeniu żołnierza z powodu wadliwego wszczęcia postępowania.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst