Orzeczenie · 2026-09-01

III OSK 796/24Tajemnica przedsiębiorcy a dostęp do informacji publicznej 13

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-09-01
NSAAdministracyjneWysokansa
informacja publicznatajemnica przedsiębiorcydostęp do informacjisądy administracyjneustawa o dostępie do informacji publicznejkodeks postępowania cywilnegotajemnica zawodowaorzecznictwo NSApostępowanie administracyjne

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wniosek dotyczył uzasadnienia wyroku sądu powszechnego, które zostało utajnione na podstawie art. 47933 § 1 k.p.c. ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy. Minister Sprawiedliwości, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, uznał, że jest związany zarządzeniem sądu o utajnieniu i nie ma prawa weryfikować tej decyzji. WSA uznał, że art. 47933 § 1 k.p.c. reguluje jawność wewnętrzną postępowania, a nie ogranicza dostępu do informacji publicznej w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Podkreślił, że organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej musi samodzielnie zbadać, czy uzasadnienie wyroku faktycznie zawiera tajemnicę przedsiębiorcy i czy podlega ochronie, a samo powołanie się na zarządzenie sądu nie jest wystarczające. NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra, podzielając argumentację WSA. Sąd podkreślił, że art. 47933 § 1 k.p.c. (dotyczący jawności wewnętrznej) i art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (dotyczący ograniczeń dostępu do informacji publicznej) mają odrębny charakter. Zastosowanie przez sąd powszechny przepisu o ochronie tajemnicy przedsiębiorcy w postępowaniu sądowym nie zwalnia organu administracji z obowiązku oceny przesłanek odmowy udostępnienia informacji publicznej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie konieczności samodzielnej oceny przesłanek odmowy udostępnienia informacji publicznej przez organy administracji, nawet w sytuacji, gdy sąd powszechny utajnił dokument ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o informację publiczną dotyczy dokumentu utajnionego w postępowaniu sądowym ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zarządzenie sądu o utajnieniu uzasadnienia wyroku ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy wyłącza obowiązek organu administracji publicznej do samodzielnej oceny, czy informacja ta podlega ochronie na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarządzenie sądu o utajnieniu uzasadnienia wyroku ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy nie wyłącza obowiązku organu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej do samodzielnej oceny, czy informacja ta podlega ochronie na gruncie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 47933 § 1 k.p.c. reguluje jawność wewnętrzną postępowania sądowego, podczas gdy art. 5 ust. 2 u.d.i.p. określa materialne przesłanki ograniczenia dostępu do informacji publicznej. Zastosowanie pierwszego przepisu przez sąd nie zwalnia organu administracji z obowiązku przeprowadzenia własnej analizy pod kątem tajemnicy przedsiębiorcy zgodnie z u.d.i.p.

Jaka jest relacja między przepisami regulującymi ochronę tajemnicy przedsiębiorcy w postępowaniu sądowym (art. 47933 § 1 k.p.c.) a przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepisy te mają odrębny charakter. Art. 47933 § 1 k.p.c. dotyczy jawności wewnętrznej postępowania sądowego, natomiast art. 5 ust. 2 u.d.i.p. określa materialne przesłanki ograniczenia dostępu do informacji publicznej (jawność zewnętrzna).

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepisy te nie są względem siebie szczególne. Ochrona tajemnicy przedsiębiorcy w postępowaniu sądowym nie jest tożsama z przesłanką odmowy udostępnienia informacji publicznej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, która wymaga odrębnej oceny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Sprawiedliwości od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (17)

Główne

u.d.i.p. art. 5 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

k.p.c. art. 479(33) § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 47933 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 3

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 10 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1 i 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

k.p.c. art. 1805

Kodeks postępowania cywilnego

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.n.k. art. 11 § ust. 2

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samo powołanie się przez sąd na art. 47933 § 1 k.p.c. i utajnienie uzasadnienia wyroku nie zwalnia organu administracji z obowiązku samodzielnej oceny, czy informacja podlega ochronie na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. • Art. 47933 § 1 k.p.c. (jawność wewnętrzna) i art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (ograniczenia dostępu do informacji publicznej) mają odrębny charakter i nie można ich traktować jako tożsamych przesłanek. • Organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej musi rozważyć, czy spełnione zostały przesłanki formalna i materialna tajemnicy przedsiębiorcy zgodnie z u.d.i.p. i u.z.n.k.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Ministra Sprawiedliwości oparta na związaniu decyzją procesową sądu i braku obowiązku samodzielnej oceny przesłanek tajemnicy przedsiębiorcy. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ust 2 u.d.i.p.) dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego i braku samodzielnej analizy przez organ. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i art. 47933 § 1 k.p.c.) dotyczące błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisów w zakresie relacji między tajemnicą przedsiębiorcy w postępowaniu sądowym a dostępem do informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie z zakresu dostępu do informacji publicznej nie daje organowi administracyjnemu uprawnienia do oceny (weryfikacji) decyzji procesowych podejmowanych w toku postępowania sądowego. • Postępowanie to nie może stanowić swoistego obejścia dla reguł wyznaczonych przez stosowne kodeksowe uregulowania procedur sądowych. • Przepis art. 47933 § 1 k.p.c. dotyczy jawności wewnętrznej postępowania, a więc jawności postępowania dla stron, której ograniczenia wprowadzane są z uwagi na potrzebę ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa oraz innych tajemnic podlegających ochronie na podstawie odrębnych przepisów. • Powołanie się przez Sąd Apelacyjny w zarządzeniu na art. 47933 § 1 k.p.c. i wyłączenie jawności uzasadnienia wnioskowanego wyroku ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa, nie wyłącza obowiązku zbadania przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy i w jakim zakresie tajemnica przedsiębiorstwa znajduje się w uzasadnieniu wyroku i podlega ochronie.

Skład orzekający

Hanna Knysiak - Sudyka

sprawozdawca

Rafał Stasikowski

członek

Tamara Dziełakowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności samodzielnej oceny przesłanek odmowy udostępnienia informacji publicznej przez organy administracji, nawet w sytuacji, gdy sąd powszechny utajnił dokument ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o informację publiczną dotyczy dokumentu utajnionego w postępowaniu sądowym ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu między prawem do informacji publicznej a ochroną tajemnicy przedsiębiorcy, z praktycznymi implikacjami dla organów administracji i obywateli.

“Czy sądowe utajnienie dokumentu zwalnia urzędnika z obowiązku sprawdzenia, czy informacja jest jawna?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst