III FSK 1282/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który uchylił postanowienia organów administracji dotyczące odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutu przedawnienia i umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarga kasacyjna organu opierała się na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczących uzasadnienia wyroku, oraz naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 27i § 3 i art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 27i § 3 u.p.e.a., dłużnik rzeczowy (właściciel nieruchomości obciążonej hipoteką przymusową) uczestniczy w postępowaniu egzekucyjnym na prawach zobowiązanego. Oznacza to, że przysługują mu środki ochrony prawnej, które może wykorzystać w celu kwestionowania prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Sąd uznał, że ograniczone podstawy wniesienia sprzeciwu (art. 27j u.p.e.a.) czy skargi na czynność egzekucyjną (art. 54 u.p.e.a.) nie zapewniają dłużnikowi rzeczowemu wystarczającej ochrony, co mogłoby prowadzić do pozbawienia go prawa do kwestionowania bezpodstawnego postępowania egzekucyjnego, np. z powodu przedawnienia należności. W związku z tym, NSA potwierdził, że dłużnik rzeczowy jest uprawniony do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na zarzut przedawnienia. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował przepisy i zakwestionował działania organów, które naruszyły zasadę informowania stron (art. 9 k.p.a.), sugerując stronie sposób postępowania i modyfikując jej wnioski w sposób działający na jej szkodę. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną organu i zasądził od niego na rzecz spółki koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prawa dłużnika rzeczowego do aktywnego udziału w postępowaniu egzekucyjnym i korzystania ze środków ochrony prawnej, w tym wniosku o umorzenie postępowania z powodu przedawnienia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika rzeczowego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów dotyczących hipotek przymusowych i zastawów skarbowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dłużnik rzeczowy, na którego rzecz została ustanowiona hipoteka przymusowa, jest uprawniony do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, w tym z powodu zarzutu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dłużnik rzeczowy uczestniczy w postępowaniu egzekucyjnym na prawach zobowiązanego i jest uprawniony do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, w tym z powodu zarzutu przedawnienia.
Uzasadnienie
Przepis art. 27i § 3 u.p.e.a. stanowi, że dłużnik rzeczowy uczestniczy w egzekucji na prawach zobowiązanego, co oznacza przyznanie mu środków ochrony prawnej. Ograniczone środki zaskarżenia nie zapewniają wystarczającej ochrony, co mogłoby pozbawić dłużnika rzeczowego możliwości kwestionowania bezpodstawnego postępowania egzekucyjnego.
Czy organy administracji mogą odmawiać wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego złożonego przez dłużnika rzeczowego, powołując się na art. 61a § 1 k.p.a., jeśli wnioskodawca jest uprawniony do złożenia takiego wniosku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest niezasadna, jeśli wniosek pochodzi od podmiotu uprawnionego do jego złożenia.
Uzasadnienie
Skoro dłużnik rzeczowy jest uprawniony do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, organ nie może odmówić wszczęcia postępowania w tej sprawie.
Czy działania organów polegające na sugerowaniu stronie sposobu postępowania i modyfikowaniu jej wniosków naruszają zasadę informowania stron?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie działania naruszają zasadę informowania stron (art. 9 k.p.a.) i mogą prowadzić do sytuacji, w której wnioski są składane na szkodę strony.
Uzasadnienie
Realizacja zasady informowania nie może polegać na sugerowaniu stronie trybu postępowania lub formułowaniu żądań za stronę, co może być sprzeczne z jej interesem.
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27i § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dłużnik rzeczowy uczestniczy w postępowaniu egzekucyjnym na prawach zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 59 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 59 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania stron.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dłużnik rzeczowy ma prawo do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia, gdyż uczestniczy w postępowaniu na prawach zobowiązanego. • Organy naruszyły zasadę informowania stron, sugerując stronie sposób postępowania i modyfikując jej wnioski na jej szkodę.
Odrzucone argumenty
Zarzuty organu dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (nieprawidłowość uzasadnienia wyroku WSA). • Zarzuty organu dotyczące naruszenia prawa materialnego, w tym błędnej wykładni art. 27i § 3 u.p.e.a. i przyznania dłużnikowi rzeczowemu uprawnienia do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
dłużnik rzeczowy uczestniczy na prawach zobowiązanego • środki ochrony prawnej przysługują nabywcy prawa własności rzeczy lub innego prawa majątkowego obciążonego zastawem skarbowym lub hipoteką przymusową • ograniczone podstawy wniesienia sprzeciwu nie zapewniają zatem dłużnikowi rzeczowemu odpowiedniej ochrony • zasada informowania ujęta w art. 9 k.p.a.
Skład orzekający
Jolanta Sokołowska
przewodniczący
Jacek Pruszyński
sprawozdawca
Agnieszka Olesińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa dłużnika rzeczowego do aktywnego udziału w postępowaniu egzekucyjnym i korzystania ze środków ochrony prawnej, w tym wniosku o umorzenie postępowania z powodu przedawnienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika rzeczowego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów dotyczących hipotek przymusowych i zastawów skarbowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony praw dłużnika rzeczowego w postępowaniu egzekucyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego. Wyjaśnia granice praw dłużnika rzeczowego i jego możliwość kwestionowania egzekucji.
“Dłużnik rzeczowy może skutecznie walczyć z egzekucją: NSA potwierdza prawo do wniosku o umorzenie z powodu przedawnienia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.