Orzeczenie · 2025-06-18

III CZ 79/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-06-18
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
niezgodność z prawemskargapostanowienie referendarzakoszty sądowepełnomocnik z urzędusąd najwyższyzażaleniekpc

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie M.G. na postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 30 września 2024 r., które odrzuciło skargi M.G. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych postanowień referendarza sądowego. Postanowienia referendarza dotyczyły odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oraz odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd Okręgowy odrzucił skargi, uznając, że nie przysługują one od postanowień niekończących postępowania w sprawie. Sąd Najwyższy w składzie SSN Dariusz Pawłyszcze, na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2025 r., odrzucił zażalenie M.G. W uzasadnieniu wskazano, że Sąd Okręgowy prawidłowo odrzucił skargę, ponieważ nie przysługuje ona od postanowień niekończących postępowania. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga podlegała odrzuceniu również ze względu na naruszenie art. 87¹ § 1 k.p.c., który stanowi, że strona nie może wnieść osobiście skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, lecz powinna do tego upoważnić adwokata lub radcę prawnego. To samo dotyczy zażalenia na postanowienie odrzucające skargę. W związku z tym, zażalenie powoda podlegało odrzuceniu na podstawie art. 397 § 1¹ w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c. ze względu na sporządzenie go osobiście, zamiast przez profesjonalnego pełnomocnika.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Wymóg zastępstwa procesowego przy wnoszeniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem oraz niedopuszczalność takiej skargi od postanowień niekończących postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego trybu postępowania jakim jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być wniesiona osobiście przez stronę, czy też wymaga zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, strona nie może wnieść osobiście skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, lecz do wniesienia skargi powinna upoważnić adwokata lub radcę prawnego. To samo dotyczy zażalenia na postanowienie odrzucające skargę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 87¹ § 1 k.p.c., który wprost stanowi o konieczności zastępstwa procesowego przy wnoszeniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz zażalenia na postanowienie odrzucające taką skargę.

Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje od postanowień referendarza sądowego odmawiających zwolnienia od kosztów sądowych lub ustanowienia pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje od postanowień niekończących postępowania w sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy odrzucił skargę, ponieważ postanowienia referendarza sądowego odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie kończą postępowania w sprawie, a zatem skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem od nich nie przysługuje.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie zażalenia
Strona wygrywająca
L. sp. z o.o. w G.

Strony

NazwaTypRola
M.G.osoba_fizycznaskarżący
L. sp. z o.o. w G.spółkapozwany

Przepisy (13)

Główne

k.p.c. art. 87¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona nie może wnieść osobiście skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, lecz do wniesienia skargi powinna upoważnić adwokata lub radcę prawnego. To samo dotyczy zażalenia na postanowienie odrzucające skargę.

k.p.c. art. 424⁶ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Okręgowy prawidłowo odrzucił skargę, która nie przysługuje od postanowień niekończących postępowanie w sprawie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 397 § § 1¹

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie podlega odrzuceniu ze względu na sporządzenie go osobiście, zamiast przez adwokata lub radcę prawnego.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie podlega odrzuceniu ze względu na sporządzenie go osobiście, zamiast przez adwokata lub radcę prawnego.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. przez brak pełnego uzasadnienia.

k.p.c. art. 327¹

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazanie, że uzasadnienie reguluje art. 327¹, a nie art. 328 k.p.c.

k.p.c. art. 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 767

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 384

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 103

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 118

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 48

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 50

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje od postanowień niekończących postępowania. • Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem oraz zażalenie na postanowienie odrzucające skargę muszą być wniesione przez adwokata lub radcę prawnego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. przez brak pełnego uzasadnienia.

Godne uwagi sformułowania

strona nie może wnieść osobiście skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, lecz do wniesienia skargi powinna upoważnić adwokata lub radcę prawnego • skarga nie przysługuje od postanowień niekończących postępowania w sprawie

Skład orzekający

Dariusz Pawłyszcze

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymóg zastępstwa procesowego przy wnoszeniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem oraz niedopuszczalność takiej skargi od postanowień niekończących postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania jakim jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy formalnych aspektów postępowania cywilnego, w szczególności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest tematem interesującym głównie dla prawników procesualistów.

Kiedy nie można samemu skarżyć sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe formalności.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst