Orzeczenie · 2026-07-27

III APa 53/25Zwolnienie dyscyplinarne odszkodowanie brak dowodow

Sąd
Sąd Apelacyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2026-07-27
SAOSPrawo pracyrozwiązanie umowy o pracęWysokaapelacyjny
zwolnienie dyscyplinarneodszkodowaniezadośćuczynienieodpowiedzialność deliktowakodeks pracykodeks cywilnypostępowanie dowodoweciężar dowoduABW

Powód S. G. (1) dochodził od Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego odszkodowania i zadośćuczynienia w związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Jako podstawę roszczeń wskazał art. 415 k.c. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że pracownik nie zakwestionował rozwiązania umowy w trybie przewidzianym przez Kodeks pracy, a także nie wykazał przesłanek odpowiedzialności deliktowej pracodawcy. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko. Podkreślono, że nawet przy dopuszczalności dochodzenia roszczeń uzupełniających na podstawie Kodeksu cywilnego, ciężar udowodnienia wszystkich przesłanek odpowiedzialności deliktowej spoczywa na pracowniku. W niniejszej sprawie powód nie wykazał bezprawności działania pracodawcy, jego winy umyślnej, szkody ani normalnego związku przyczynowego. Rozwiązanie umowy nastąpiło po postępowaniu wyjaśniającym, a późniejsze umorzenie postępowania karnego nie przesądza o bezprawności decyzji pracodawcy. Ponadto, powód nie wykazał szkody majątkowej ani niemajątkowej, a jego roszczenia opierały się na hipotetycznych założeniach. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda, zasądzając od niego na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska, że pracownik musi wykazać wszystkie przesłanki odpowiedzialności deliktowej pracodawcy, w tym winę umyślną, aby uzyskać odszkodowanie uzupełniające po zwolnieniu dyscyplinarnym, nawet jeśli postępowanie karne zostało umorzone. Podkreślenie znaczenia formalnego zakwestionowania zwolnienia w sądzie pracy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy pracownik nie odwołał się od zwolnienia w trybie Kodeksu pracy lub jego odwołanie zostało oddalone z przyczyn formalnych, a chce dochodzić roszczeń na podstawie Kodeksu cywilnego. Wymaga udowodnienia umyślności działania pracodawcy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia, przysługują roszczenia odszkodowawcze na podstawie Kodeksu cywilnego (art. 415 k.c.) w sytuacji, gdy nie odwołał się od rozwiązania umowy w trybie przewidzianym przez Kodeks pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pracownik nie może dochodzić roszczeń uzupełniających na podstawie Kodeksu cywilnego, jeśli nie zakwestionował zasadności lub trybu rozwiązania umowy o pracę w postępowaniu przed sądem pracy, chyba że pracodawca rażąco naruszył przepisy prawa pracy w sposób umyślny, co musi być udowodnione.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podkreślił, że podstawową drogą do zakwestionowania rozwiązania umowy o pracę jest postępowanie przed sądem pracy. Brak takiego odwołania lub oddalenie powództwa z przyczyn formalnych (np. przekroczenie terminu) uniemożliwia późniejsze dochodzenie roszczeń deliktowych na podstawie Kodeksu cywilnego, chyba że pracownik udowodni szczególnie naganne, umyślne działanie pracodawcy. W tej sprawie powód nie wykazał ani bezprawności działania pracodawcy, ani jego winy umyślnej, ani szkody, ani związku przyczynowego.

Czy umorzenie postępowania karnego wobec pracownika zwalnia pracodawcę z odpowiedzialności za ewentualne bezprawne rozwiązanie umowy o pracę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umorzenie postępowania karnego nie jest wiążące dla sądu cywilnego w zakresie oceny zasadności rozwiązania umowy o pracę, a ocena działania pracodawcy musi być dokonana na podstawie stanu wiedzy istniejącego w chwili podejmowania decyzji kadrowej.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że jedynie prawomocny wyrok skazujący w postępowaniu karnym ma moc wiążącą w postępowaniu cywilnym (art. 11 k.p.c.). Postanowienie o umorzeniu postępowania karnego nie przesądza o bezprawności działania pracodawcy, a ocena jego decyzji musi opierać się na dowodach i stanie wiedzy dostępnym w momencie rozwiązania stosunku pracy, a nie na późniejszych ustaleniach organów ścigania.

Czy pracownik musi wykazać wszystkie przesłanki odpowiedzialności deliktowej pracodawcy (bezprawność, wina, szkoda, związek przyczynowy), aby uzyskać odszkodowanie uzupełniające na podstawie art. 415 k.c. po zwolnieniu dyscyplinarnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pracownik musi wykazać wszystkie przesłanki odpowiedzialności deliktowej, w tym szczególnie winę umyślną pracodawcy, a także szkodę i związek przyczynowy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podkreślił, że nawet jeśli dopuszczalne jest dochodzenie roszczeń uzupełniających na podstawie art. 415 k.c., to na powodzie spoczywa ciężar udowodnienia wszystkich przesłanek odpowiedzialności deliktowej. W tej sprawie powód nie wykazał bezprawności działania pracodawcy, jego winy umyślnej, szkody (zarówno majątkowej, jak i niemajątkowej) ani związku przyczynowego między zwolnieniem a pogorszeniem stanu zdrowia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego

Strony

NazwaTypRola
S. G. (1)osoba_fizycznapowód
Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznegoinstytucjapozwany

Przepisy (15)

Główne

k.p. art. 264 § § 2

Kodeks pracy

Określa termin do wniesienia odwołania od rozwiązania umowy o pracę.

k.p. art. 58

Kodeks pracy

Określa wysokość odszkodowania za wadliwe rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia.

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności deliktowej (za czyn niedozwolony).

k.p. art. 52 § § 2

Kodeks pracy

Termin do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Pomocnicze

k.p. art. 300

Kodeks pracy

Pozwala na stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach nieuregulowanych przez prawo pracy.

k.c. art. 361 § § 2

Kodeks cywilny

Określa zakres odszkodowania obejmujący straty i utracone korzyści.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 327 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu (koszty).

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

Kradzież.

k.k. art. 12

Kodeks karny

Czyn ciągły.

k.p. art. 11

Kodeks pracy

Moc wiążąca prawomocnego wyroku skazującego.

k.p.c. art. 11

Kodeks postępowania cywilnego

Moc wiążąca prawomocnego wyroku skazującego.

k.p. art. 281 § pkt 3

Kodeks pracy

Odpowiedzialność za rażące naruszenie przepisów prawa pracy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pracownik nie wykazał bezprawności działania pracodawcy. • Pracownik nie wykazał winy umyślnej pracodawcy. • Pracownik nie wykazał szkody (majątkowej ani niemajątkowej). • Pracownik nie wykazał normalnego związku przyczynowego między zwolnieniem a szkodą. • Umorzenie postępowania karnego nie jest wiążące dla oceny zasadności zwolnienia pracowniczego. • Ocena działania pracodawcy musi być dokonana na podstawie stanu wiedzy z chwili podejmowania decyzji.

Odrzucone argumenty

Zwolnienie dyscyplinarne było bezprawne. • Pracodawca ponosi odpowiedzialność deliktową na podstawie art. 415 k.c. • Umorzenie postępowania karnego dowodzi braku winy pracownika i bezprawności działania pracodawcy. • Pracownik poniósł szkodę majątkową i niemajątkową w związku ze zwolnieniem.

Godne uwagi sformułowania

Ocena zgodności z prawem rozwiązania stosunku pracy musi być dokonywana według stanu wiedzy istniejącego w chwili składania oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę, a nie z perspektywy późniejszych ustaleń organów ścigania. • Odpowiedzialność deliktowa pracodawcy wynika ze szczególnie nagannego zachowania pracodawcy, polegającego na rozmyślnym naruszeniu przez niego norm określających przesłanki rozwiązania umowy o pracę. • Roszczenie zostało więc oparte wyłącznie na hipotetycznym przebiegu przyszłych zdarzeń.

Skład orzekający

Monika Rosłan-Karasińska

przewodniczący-sprawozdawca

Magdalena Kostro-Wesołowska

sędzia

Marcin Rowicki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że pracownik musi wykazać wszystkie przesłanki odpowiedzialności deliktowej pracodawcy, w tym winę umyślną, aby uzyskać odszkodowanie uzupełniające po zwolnieniu dyscyplinarnym, nawet jeśli postępowanie karne zostało umorzone. Podkreślenie znaczenia formalnego zakwestionowania zwolnienia w sądzie pracy."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracownik nie odwołał się od zwolnienia w trybie Kodeksu pracy lub jego odwołanie zostało oddalone z przyczyn formalnych, a chce dochodzić roszczeń na podstawie Kodeksu cywilnego. Wymaga udowodnienia umyślności działania pracodawcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności pracodawcy po zwolnieniu dyscyplinarnym i wpływu postępowań karnych na sprawy pracownicze. Pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur formalnych w prawie pracy.

“Zwolniony dyscyplinarnie pracownik ABW przegrywa sprawę o odszkodowanie – kluczowe znaczenie ma formalne odwołanie do sądu pracy.”

Dane finansowe

WPS: 135 835,66 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst