II SAB/Po 20/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D. C. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący złożył liczne wnioski dotyczące m.in. umów zawieranych przez Dyrektora, przystosowania zakładu dla osób niepełnosprawnych, zasad wymiany wyposażenia w celach oraz jadłospisów. Dyrektor Zakładu Karnego odmówił udzielenia odpowiedzi, argumentując, że wnioskodawca nadużywa prawa dostępu do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, stwierdził bezczynność Dyrektora, uznając, że wszystkie wnioskowane informacje stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu. Sąd podkreślił, że zawieranie umów przez podmioty publiczne, informacje o przystosowaniu placówki dla osób z niepełnosprawnościami, organizacja jej funkcjonowania oraz szczegółowe jadłospisy są informacjami publicznymi. Sąd odrzucił argumentację Dyrektora o nadużywaniu prawa, wskazując, że organ nie jest uprawniony do takiej oceny i musi działać na podstawie prawa. W konsekwencji Sąd zobowiązał Dyrektora do rozpoznania wniosków w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego odpisu wyroku. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Dyrektora nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ organ nie działał z rażącą złą wolą, a jedynie błędnie interpretował przepisy dotyczące nadużywania prawa dostępu do informacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie, że organy nie mogą arbitralnie odmawiać udostępnienia informacji publicznej, powołując się na nadużywanie prawa przez wnioskodawcę, oraz że wiele kategorii informacji związanych z funkcjonowaniem jednostek publicznych (w tym więziennych) stanowi informację publiczną.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i funkcjonowania Zakładu Karnego, ale jego zasady są szeroko stosowalne w sprawach o dostęp do informacji publicznej.
Zagadnienia prawne (6)
Czy Dyrektor Zakładu Karnego dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wnioski D. C.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Dyrektor Zakładu Karnego dopuścił się bezczynności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wszystkie wnioskowane przez skarżącego informacje, dotyczące umów, przystosowania zakładu dla osób niepełnosprawnych, organizacji placówki oraz jadłospisów, stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odmowa udzielenia odpowiedzi przez Dyrektora, oparta na zarzucie nadużywania prawa, była nieuzasadniona.
Czy bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego miała charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że chociaż Dyrektor dopuścił się bezczynności, nie nosiła ona cech rażącego naruszenia prawa. Organ błędnie interpretował przepisy dotyczące nadużywania prawa dostępu do informacji, ale nie wykazał rażącej złej woli ani celowego lekceważenia obowiązku prawnego.
Czy Dyrektor Zakładu Karnego jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej dotyczącej umów cywilnoprawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowy cywilnoprawne zawierane przez organy władzy publicznej w zakresie wykonywania zadań publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym stanowią informację publiczną.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na jednolite orzecznictwo, zgodnie z którym umowy cywilnoprawne, zwłaszcza te dotyczące wydatkowania środków publicznych, podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Czy informacje dotyczące przystosowania Zakładu Karnego dla osób z niepełnosprawnościami stanowią informację publiczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stan realizacji zadań publicznych przez podmiot zobowiązany, w tym dostosowanie placówki do potrzeb osadzonych z niepełnosprawnościami, stanowi informację publiczną.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zapewnienie humanitarnych warunków osadzonym, w tym osobom z niepełnosprawnościami, jest obowiązkiem Państwa, a stan realizacji tych zadań podlega kontroli i udostępnieniu.
Czy jadłospisy w Zakładzie Karnym stanowią informację publiczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jadłospisy stanowią informację publiczną, a sposób ich udostępniania (np. przez radiowęzeł) może być niewystarczający.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy wewnętrzne Służby Więziennej dotyczące gospodarki żywieniowej oraz orzecznictwo wskazujące, że jadłospisy, jako dokumenty urzędowe związane z wydatkowaniem środków publicznych, podlegają udostępnieniu na wniosek.
Czy organ może odmówić udostępnienia informacji publicznej z powodu rzekomego nadużywania prawa przez wnioskodawcę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może arbitralnie odmawiać udostępnienia informacji publicznej, powołując się na nadużywanie prawa przez wnioskodawcę.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje uznaniowości w zakresie udostępniania informacji, a organ jest zobowiązany działać na podstawie i w granicach prawa, bez możliwości oceny 'nadużywania' przez wnioskodawcę jego konstytucyjnych praw.
Przepisy (13)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacja publiczna podlega udostępnieniu na wniosek, chyba że została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium.
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Dyrektor Zakładu Karnego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, ponieważ realizuje zadania publiczne.
u.d.i.p. art. 10 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek.
u.d.i.p. art. 14 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Organ ma obowiązek udostępnić informację publiczną w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności, stwierdza bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Konstytucja RP art. 61
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy ma prawo do informacji publicznej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądowa kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu.
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany granicami skargi w zakresie realizowanej kontroli.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
k.k.w. art. 102
Ustawa Kodeks karny wykonawczy
Państwo ma obowiązek zapewnić osadzonym warunki humanitarne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskowane informacje stanowią informację publiczną. • Dyrektor Zakładu Karnego dopuścił się bezczynności. • Organ nie może odmówić udostępnienia informacji publicznej z powodu rzekomego nadużywania prawa przez wnioskodawcę.
Odrzucone argumenty
Dyrektor Zakładu Karnego nie dopuścił się bezczynności, ponieważ wnioskodawca nadużywa prawa dostępu do informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
Reakcją organu na wzmożoną czynność Skarżącego w zakresie korzystania z konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej nie może być arbitralna odmowa realizacji ustawowego obowiązku. • Dyrektor nie był podmiotem uprawnionym do stwierdzenia, a także oceny nadużywania prawa dostępu do informacji publicznej. • Rażącym naruszeniem prawa jest taka wadliwość, którą cechuje szczególnie duży ciężar gatunkowy.
Skład orzekający
Edyta Podrazik
przewodniczący
Wiesława Batorowicz
sprawozdawca
Arkadiusz Skomra
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że organy nie mogą arbitralnie odmawiać udostępnienia informacji publicznej, powołując się na nadużywanie prawa przez wnioskodawcę, oraz że wiele kategorii informacji związanych z funkcjonowaniem jednostek publicznych (w tym więziennych) stanowi informację publiczną."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i funkcjonowania Zakładu Karnego, ale jego zasady są szeroko stosowalne w sprawach o dostęp do informacji publicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak prawo dostępu do informacji publicznej jest egzekwowane wobec instytucji państwowych, w tym w specyficznym kontekście zakładu karnego. Pokazuje też, że organy nie mogą dowolnie odmawiać udzielenia informacji.
“Zakład karny musi ujawnić umowy i jadłospisy? Sąd rozstrzyga spór o dostęp do informacji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.