Orzeczenie · 2026-07-02

II SA/Po 626/25Nieważność decyzji wobec osoby zmarłej 4

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2026-07-02
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowybudownictwo mieszkaniowenieruchomościprawo administracyjnepostępowanie administracyjneśmierć stronynieważność decyzjizdolność prawna

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 5 budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Wnioskodawcami byli B. H. i J. H. W trakcie postępowania sądowego wyszło na jaw, że B. H. zmarła przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji. Sąd uznał, że wydanie decyzji wobec osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa i jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że zdolność prawna ustaje z chwilą śmierci, a decyzje administracyjne skierowane do osób zmarłych są bezwzględnie nieważne. W związku z tym, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy będą musiały ustalić następców prawnych zmarłej B. H. i zawiesić postępowanie do czasu ich ustalenia, zgodnie z art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady, że decyzje administracyjne wydane wobec osób zmarłych są nieważne z mocy prawa, a sąd administracyjny ma obowiązek badać takie wady z urzędu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, w których adresatem decyzji administracyjnej jest osoba fizyczna, która zmarła przed wydaniem decyzji lub w trakcie postępowania, a jej następcy prawni nie zostali prawidłowo ustaleni i wezwani.

Zagadnienia prawne (3)

Czy decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej jest ważna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej jest nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Zdolność prawna osoby fizycznej ustaje z chwilą śmierci. Decyzja administracyjna skierowana do osoby zmarłej jest bezwzględnie nieważna, ponieważ nie można jej skierować do podmiotu, który nie posiada zdolności prawnej.

Czy sąd administracyjny może stwierdzić nieważność decyzji z urzędu z powodu wad formalnych, nawet jeśli nie były one podniesione w skardze?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny jest zobowiązany do badania wszelkich naruszeń prawa z urzędu, nie będąc związanym zarzutami skargi.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że bierze pod uwagę wszystkie naruszenia prawa.

Jakie są konsekwencje wydania decyzji administracyjnej wobec osoby zmarłej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wydanie decyzji wobec osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa i jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.

Uzasadnienie

Decyzja skierowana do osoby zmarłej jest wadliwa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa) lub pkt 4 (skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie), co skutkuje jej nieważnością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...], z uwagi na fakt, że decyzje te zostały wydane wobec osoby zmarłej (B. H.).

Przepisy (31)

Główne

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 8 § § 1

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 30 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 30 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 5 i 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze art. 3 § ust. 1

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 6 lit. b

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 1 i 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 2 § pkt 1 i 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 56

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 101 § § 2

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 40 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 32

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzje administracyjne zostały wydane wobec osoby zmarłej, co stanowi rażące naruszenie prawa i podstawę do stwierdzenia ich nieważności.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące lakonicznego uzasadnienia decyzji, bezpodstawnego przyjęcia braku możliwości wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy, nieodniesienia się do zarzutów odwołania oraz niewłaściwego niezastosowania przepisów u.p.z.p. nie były przedmiotem rozważań sądu ze względu na stwierdzenie nieważności decyzji z innych przyczyn.

Godne uwagi sformułowania

rażącym naruszeniem prawa jest skierowania decyzji do osoby zmarłej • zmarły przestaje być podmiotem nie tylko wszelkich praw i obowiązków cywilnoprawnych, ale także wszelkich praw i obowiązków administracyjnoprawnych • sąd zobowiązany był z urzędu dostrzec wyżej omówioną, istotną wadę prawną decyzji

Skład orzekający

Arkadiusz Skomra

przewodniczący

Jacek Rejman

sprawozdawca

Robert Talaga

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że decyzje administracyjne wydane wobec osób zmarłych są nieważne z mocy prawa, a sąd administracyjny ma obowiązek badać takie wady z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których adresatem decyzji administracyjnej jest osoba fizyczna, która zmarła przed wydaniem decyzji lub w trakcie postępowania, a jej następcy prawni nie zostali prawidłowo ustaleni i wezwani.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak fundamentalne błędy proceduralne, takie jak wydanie decyzji wobec osoby zmarłej, mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności postępowania, nawet jeśli pierwotne zarzuty skargi dotyczyły innych kwestii.

“Decyzja administracyjna wydana dla zmarłego? Sąd stwierdza nieważność!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst