II SA/Gd 479/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Wejherowo o ustaleniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący sprzedał działkę nr [...] w dniu 22 września 2020 r. za kwotę 98.000 zł. Plan miejscowy z 2018 r. przeznaczał działkę pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, podczas gdy wcześniej obowiązywał plan dopuszczający mieszkalnictwo zagrodowe, a faktycznie działka była wykorzystywana jako teren rolny. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące wadliwości operatu szacunkowego, braku zapoznania się z jego treścią, naruszenia przepisów KPA, a także zarzucił przekroczenie terminu do ustalenia opłaty planistycznej (art. 37 ust. 5 i 6 u.p.z.p.) oraz utratę ważności operatu szacunkowego (art. 156 ust. 3 u.g.n.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny. Wskazał, że opłata planistyczna jest ustalana na podstawie wzrostu wartości nieruchomości, a nie ceny sprzedaży. Podkreślił, że operat szacunkowy, mimo upływu 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, mógł stanowić podstawę decyzji, ponieważ przepisy szczególne dotyczące opłaty planistycznej (art. 37 u.p.z.p.) wyłączają stosowanie ogólnych przepisów o ważności operatu (art. 156 u.g.n.). Sąd wyjaśnił również, że termin "bezzwłocznego" ustalenia opłaty ma charakter instrukcyjny, a istotny jest 5-letni termin do wszczęcia postępowania od dnia wejścia w życie planu. Organy prawidłowo ustaliły wzrost wartości nieruchomości, porównując wartość według nowego planu, faktycznego sposobu użytkowania i starego planu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 87 ust. 3a u.p.z.p. Sąd uznał, że postępowanie było zgodne z prawem, a decyzje organów nie naruszyły przepisów KPA ani prawa materialnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących opłaty planistycznej, w szczególności kwestii ważności operatu szacunkowego i terminu do ustalenia opłaty.
Dotyczy specyficznej sytuacji wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem planu miejscowego i późniejszym zbyciem.
Zagadnienia prawne (4)
Czy operat szacunkowy sporządzony na potrzeby ustalenia opłaty planistycznej, który przekroczył 12-miesięczny termin ważności, może stanowić podstawę do wydania decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, po upływie 12 miesięcy, jeśli przepisy szczególne (jak art. 37 u.p.z.p. w sprawie opłaty planistycznej) wyłączają stosowanie ogólnych przepisów o ważności operatu (art. 156 u.g.n.).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że specyfika ustalania opłaty planistycznej, która odnosi się do wartości nieruchomości w przeszłości (na dzień sprzedaży), sprawia, że przepisy dotyczące aktualności operatu szacunkowego (art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n.) nie mają zastosowania, a art. 37 u.p.z.p. działa jako lex specialis.
Czy ustalenie opłaty planistycznej po upływie 3 lat od dnia sprzedaży nieruchomości, mimo że przepisy stanowią o "bezzwłocznym" ustaleniu, stanowi naruszenie prawa istotne dla wyniku sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, termin "bezzwłocznego" ustalenia opłaty ma charakter instrukcyjny, a istotny jest 5-letni termin do wszczęcia postępowania od dnia wejścia w życie planu miejscowego.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że termin "bezzwłocznego" ustalenia opłaty planistycznej nie jest terminem prawa materialnego, a jego naruszenie nie wpływa na ważność decyzji. Istotny jest 5-letni termin do wszczęcia postępowania od dnia wejścia w życie planu, który w tej sprawie został dochowany.
Czy cena sprzedaży nieruchomości wskazana w akcie notarialnym jest wiążąca przy ustalaniu opłaty planistycznej, czy też należy opierać się na wartości rynkowej ustalonej w operacie szacunkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Opłata planistyczna jest ustalana w oparciu o wartość rynkową nieruchomości ustaloną w operacie szacunkowym, a nie cenę sprzedaży.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że opłata planistyczna jest ustalana na podstawie wartości rynkowej nieruchomości, a cena sprzedaży ujęta w akcie notarialnym nie stanowi podstawy do jej określenia.
Jak prawidłowo ustalić wzrost wartości nieruchomości dla celów opłaty planistycznej, uwzględniając różne okresy obowiązywania planów zagospodarowania przestrzennego i faktyczne użytkowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wzrost wartości nieruchomości ustala się jako różnicę między wartością według nowego planu a wartością według faktycznego sposobu użytkowania, jeśli ta ostatnia jest wyższa niż wartość według starego planu.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 87 ust. 3a u.p.z.p., wycena powinna uwzględniać wartość według nowego planu, faktycznego sposobu użytkowania oraz starego planu, a wzrost wartości oblicza się na podstawie właściwej różnicy, w zależności od relacji tych wartości.
Przepisy (20)
Główne
u.p.z.p. art. 36 § ust. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa przesłanki pobrania tzw. renty planistycznej, czyli jednorazowej opłaty od wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem lub zmianą planu miejscowego, gdy właściciel zbywa nieruchomość.
u.p.z.p. art. 37 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa sposób ustalania wysokości opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na dzień sprzedaży, jako różnicę między wartością według nowego planu a wartością według faktycznego sposobu użytkowania lub starego planu.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 37 § ust. 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa, że obowiązek poniesienia opłaty planistycznej powstaje w przypadku zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat od dnia wejścia w życie planu miejscowego lub jego zmiany.
u.p.z.p. art. 37 § ust. 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Nakłada na notariusza obowiązek przesłania wypisu aktu notarialnego wójtowi/burmistrzowi/prezydentowi miasta w terminie 7 dni od dnia sporządzenia umowy.
u.p.z.p. art. 37 § ust. 6
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Nakłada na wójta/burmistrza/prezydenta miasta obowiązek ustalenia opłaty planistycznej w drodze decyzji "bezzwłocznie" po otrzymaniu wypisu z aktu notarialnego.
u.p.z.p. art. 87 § ust. 3a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa warunki, kiedy wzrost wartości nieruchomości jest ustalany na podstawie wartości według starego planu, jeśli była ona wyższa niż według faktycznego sposobu użytkowania po utracie mocy tego planu.
u.g.n. art. 156 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa 12-miesięczny termin ważności operatu szacunkowego.
u.g.n. art. 156 § ust. 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa możliwość wykorzystania operatu szacunkowego po upływie terminu ważności po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę.
u.g.n. art. 156 § ust. 5
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Stanowi, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się, o ile przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie stanowią inaczej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów na podstawie przepisów prawa i dążenia do prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny dowodów według własnego przekonania na podstawie zasad logiki i doświadczenia życiowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Tryb uproszczony rozpoznawania spraw przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zgoda stron na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Wadliwość operatu szacunkowego. • Naruszenie przepisów KPA (art. 7, 77, 80, 12). • Zaniechanie przeprowadzenia dowodu z aktu notarialnego. • Przekroczenie terminu do ustalenia opłaty planistycznej (art. 37 ust. 5 i 6 u.p.z.p.). • Utrata ważności operatu szacunkowego (art. 156 ust. 3 u.g.n.). • Błędne zastosowanie art. 156 ust. 3 u.g.n. • Bezkrytyczna ocena dowodu z opinii rzeczoznawcy.
Godne uwagi sformułowania
Opłata planistyczna jest ustalana w oparciu o wartość rynkową nieruchomości, zatem cena sprzedaży ujęta w akcie notarialnym nie stanowi podstawy do określenia wysokości tej opłaty. • Termin "bezzwłocznego" ustalenia opłaty planistycznej nie jest terminem prawa materialnego. Przepis art. 37 ust. 6 u.p.z.p. ma charakter wyłącznie dyscyplinujący, instrukcyjny, a wpływ na wynik sprawy miałby dopiero upływ terminu pięcioletniego. • Operat szacunkowy stanowiący podstawę decyzji, mimo upływu 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, może stanowić podstawę do wydania decyzji, ponieważ przepisy szczególne (art. 37 u.p.z.p.) wyłączają stosowanie ogólnych przepisów o ważności operatu (art. 156 u.g.n.).
Skład orzekający
Diana Trzcińska
przewodniczący
Katarzyna Krzysztofowicz
sprawozdawca
Justyna Dudek-Sienkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłaty planistycznej, w szczególności kwestii ważności operatu szacunkowego i terminu do ustalenia opłaty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem planu miejscowego i późniejszym zbyciem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii opłaty planistycznej i interpretacji przepisów dotyczących operatu szacunkowego, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.
“Czy stary operat szacunkowy może zaważyć na opłacie planistycznej? WSA w Gdańsku wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.