II OSK 506/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez S. S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił sprzeciw spółki od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO). SKO uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Ł. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stacjonarnego zakładu przeróbki kopaliny. Jako główny powód uchylenia wskazano wadliwe wyznaczenie przez organ pierwszej instancji obszaru oddziaływania planowanej inwestycji oraz nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania. SKO podkreśliło, że nie można rozpoznawać fragmentu inwestycji w oderwaniu od jej całości, a oddziaływanie zakładu przeróbczego kumuluje się z działalnością kopalni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zgodził się z tym stanowiskiem, uznając wątpliwości SKO za uzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, oddalił ją, uznając zarzuty naruszenia prawa procesowego za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że WSA prawidłowo ocenił zasadność zastosowania przez SKO art. 138 § 2 K.p.a., gdyż organ pierwszej instancji nie dokonał wystarczających ustaleń w kluczowych kwestiach, takich jak obszar oddziaływania inwestycji i krąg stron postępowania. NSA zwrócił uwagę na specyfikę inwestycji mogącej oddziaływać na środowisko i sąsiednie nieruchomości, podkreślając, że samo naniesienie granic terenu inwestycji nie przesądza o braku oddziaływania poza te granice. Sąd wskazał również, że kwestia ustalenia stron postępowania wymaga pogłębionej analizy zasięgu oddziaływania i stopnia uciążliwości dla sąsiednich nieruchomości, co nie zostało wystarczająco przeprowadzone przez organ pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie kręgu stron w postępowaniu o warunki zabudowy, znaczenie obszaru oddziaływania inwestycji, stosowanie art. 138 § 2 K.p.a. w przypadku istotnych braków postępowania wyjaśniającego.
Sprawa dotyczy specyficznej inwestycji (zakład przeróbki kopaliny) i jej oddziaływania, ale zasady dotyczące ustalania stron i stosowania art. 138 § 2 K.p.a. mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania) w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji nie dokonał wystarczających ustaleń w kluczowych kwestiach dotyczących obszaru oddziaływania inwestycji i kręgu stron postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., a sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zasadność tego zastosowania.
Uzasadnienie
Organ pierwszej instancji nie dokonał wystarczających ustaleń w kluczowych kwestiach, takich jak obszar oddziaływania planowanej inwestycji i prawidłowe wyznaczenie kręgu stron postępowania. Te uchybienia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i uniemożliwiały merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Czy właściciele nieruchomości sąsiednich, które nie są bezpośrednio graniczące z terenem inwestycji, mogą być uznani za strony postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jeśli wykażą swój interes prawny wynikający z potencjalnego oddziaływania inwestycji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciele działek sąsiednich, nawet niesąsiadujących bezpośrednio, mogą być stronami postępowania, jeśli wykażą swój interes prawny na podstawie art. 28 K.p.a., który zależy od zasięgu oddziaływania i uciążliwości inwestycji.
Uzasadnienie
Przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy przysługuje inwestorowi, podmiotom posiadającym tytuł prawny do nieruchomości objętej wnioskiem, a także właścicielom lub użytkownikom wieczystym działek sąsiednich. Inne podmioty mogą być stronami, jeśli wykażą interes prawny, który jest determinowany przez zasięg oddziaływania inwestycji i jej uciążliwość dla ich nieruchomości. W przypadku inwestycji o potencjalnie znacznym oddziaływaniu na środowisko, jak zakład przeróbki kopaliny, samo zawężenie terenu inwestycji nie wyklucza oddziaływania na sąsiednie nieruchomości.
Czy pojęcie 'granic terenu objętego wnioskiem' w rozumieniu art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. wyklucza ustalenie warunków zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej?
Odpowiedź sądu
Nie, pojęcia działki ewidencyjnej i terenu na użytek ustalenia warunków zabudowy nie są tożsame, a przepisy te nie wykluczają ustalenia warunków zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej.
Uzasadnienie
Sąd I instancji nie kwestionował prawnego podziału działki, lecz sposób objęcia granicami terenu inwestycji tylko części działki, podczas gdy decyzja środowiskowa dotyczyła całości działki. Orzecznictwo NSA dopuszcza ustalenie warunków zabudowy dla części działki ewidencyjnej, jednakże o oddziaływaniu inwestycji decyduje jej charakter, a nie sposób określenia granic terenu wniosku.
Przepisy (13)
Główne
K.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy uchyla decyzję organu I instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Pomocnicze
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
K.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny mocy dowodowej poszczególnych środków dowodowych.
u.p.z.p. art. 52 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określenie "granic terenu objętego wnioskiem".
u.p.z.p. art. 64 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wniosek o ustalenie warunków zabudowy ma określać obszar, na który inwestycja będzie oddziaływać.
u.p.z.p. art. 6 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób.
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko art. 72 § 6
Obowiązek podania informacji do publicznej wiadomości.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej przez NSA.
p.p.s.a. art. 136 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy.
p.p.s.a. art. 151a § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena przez sąd pierwszej instancji istnienia przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznawanie sprzeciwu od decyzji przez sąd administracyjny.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Ochrona praw właściciela.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ pierwszej instancji nie dokonał wystarczających ustaleń w kluczowych kwestiach (obszar oddziaływania, krąg stron), co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. przez SKO. • Właściwa ocena sądu pierwszej instancji co do zasadności zastosowania art. 138 § 2 K.p.a.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 64e p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a., art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 136 § 1 K.p.a., art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 77 i art. 80 K.p.a.). • Twierdzenie, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji był spójny, kompletny i wyczerpujący. • Argumentacja, że wątpliwości organu odwoławczego mogły zostać rozstrzygnięte na etapie postępowania II instancji bez naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Godne uwagi sformułowania
nie wolno rozpoznawać fragmentu inwestycji w oderwaniu od jej całości • oddziaływanie tych dwóch inwestycji będzie się kumulowało • nie dokonał pogłębionej analizy w zakresie prawidłowego ustalenia stron postępowania • nie można nie zauważyć, że nieruchomości R. C. znajdują się około 52 metrów od granicy działki nr [...] i około 102 m od granicy terenu inwestycji • nie ma przesądzającego znaczenia, to czy oddziaływanie będzie ponadnormatywne. Wystarczające dla ustalenia obszaru oddziaływania jest sam fakt oddziaływania konkretnej inwestycji na tereny sąsiednie
Skład orzekający
Paweł Miładowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniu o warunki zabudowy, znaczenie obszaru oddziaływania inwestycji, stosowanie art. 138 § 2 K.p.a. w przypadku istotnych braków postępowania wyjaśniającego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej inwestycji (zakład przeróbki kopaliny) i jej oddziaływania, ale zasady dotyczące ustalania stron i stosowania art. 138 § 2 K.p.a. mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego dotyczące ustalania stron i obszaru oddziaływania inwestycji, co jest istotne dla wielu postępowań planistycznych. Pokazuje, jak ważne jest kompleksowe podejście organów.
“Kiedy granice inwestycji decydują o prawach sąsiadów? NSA wyjaśnia kluczowe zasady ustalania stron w postępowaniu o warunki zabudowy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.