Orzeczenie · 2026-05-13

II OSK 365/24Odmowa wszczęcia postępowania wykluczenie działki spod egzekucji

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
egzekucja administracyjnapostępowanie egzekucyjnewyłączenie spod egzekucjinieruchomośćdziałkaobowiązek niepieniężnyrozbiórkaprawo budowlanesądy administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę R.S. na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wyłączenia spod egzekucji części działki nr [...]. R.S. była zobowiązana do rozbiórki budynku mieszkalnego na tej działce na mocy ostatecznej decyzji. Wniosła o wyłączenie części działki spod egzekucji, twierdząc, że na podstawie aktu notarialnego nie dysponuje tą częścią. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że R.S. jako zobowiązana nie jest podmiotem uprawnionym do żądania wyłączenia spod egzekucji na podstawie art. 38 i 39 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podkreślił, że instytucja ta służy ochronie osób trzecich, a nie zobowiązanego. Ponadto, egzekucja dotyczyła obowiązku rozbiórki, a nie zajęcia nieruchomości, co czyniło żądanie wyłączenia części działki bezprzedmiotowym. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. i P.p.s.a., uznając, że WSA prawidłowo ocenił sprawę i że uzasadnienie wyroku było wystarczające.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia spod egzekucji administracyjnej, w szczególności rozróżnienie między zobowiązanym a osobą trzecią oraz charakteru egzekwowanych obowiązków (niepieniężnych).

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zobowiązany próbuje wyłączyć spod egzekucji część nieruchomości, podczas gdy egzekwowany jest obowiązek rozbiórki, a nie egzekucja z samej nieruchomości.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zobowiązany do wykonania obowiązku niepieniężnego (rozbiórki) może żądać wyłączenia spod egzekucji części nieruchomości, na której znajduje się obiekt objęty obowiązkiem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zobowiązany nie może żądać wyłączenia spod egzekucji części nieruchomości, gdyż instytucja wyłączenia spod egzekucji (art. 38 i 39 u.p.e.a.) służy ochronie osób trzecich, a nie zobowiązanego.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że R.S. jako zobowiązana do rozbiórki nie jest osobą trzecią w rozumieniu art. 38 u.p.e.a. i nie może korzystać z instytucji wyłączenia spod egzekucji. Ponadto, egzekucja dotyczyła obowiązku rozbiórki, a nie zajęcia nieruchomości, co czyniło żądanie wyłączenia części działki bezprzedmiotowym.

Czy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wyłączenia spod egzekucji może być wydane, jeśli organ egzekucyjny nie przeprowadził pełnego postępowania wyjaśniającego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a K.p.a., organ bada przede wszystkim dopuszczalność wszczęcia postępowania i nie prowadzi postępowania dowodowego, jeśli istnieją oczywiste przeszkody.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a K.p.a. następuje, gdy istnieją oczywiste przeszkody podmiotowe lub przedmiotowe. W takiej sytuacji nie jest wymagane pełne postępowanie wyjaśniające.

Czy postanowienie organu egzekucyjnego wydane w trakcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego, dotyczące odmowy wszczęcia odrębnego postępowania, jest wadliwe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli dotyczy odmowy wszczęcia odrębnego postępowania, a nie czynności w ramach zawieszonego postępowania egzekucyjnego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zarzut naruszenia art. 58 u.p.e.a. jest niezasadny, ponieważ przepis ten dotyczy skutków zawieszenia postępowania egzekucyjnego dla dokonanych czynności, a nie dopuszczalności wydania postanowienia o odmowie wszczęcia odrębnego postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną R.S.

Przepisy (17)

Główne

u.p.e.a. art. 39

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 38

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 58

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 61a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

K.p.a. art. 61a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że postanowienie Wojewódzkiego Inspektora poprzedzało rzetelne i prawidłowe postępowanie organów administracji oraz że wszystkie istotne dla sprawy okoliczności zostały wyjaśnione. • Naruszenie art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego, a w konsekwencji oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na błędnych ustaleniach faktycznych w sytuacji, gdy zachodzą podstawy do wyłączenia spod egzekucji części prawa majątkowego, to jest działki nr [...]. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 6 oraz art. 8 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony w postępowaniu administracyjnym i naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa polegające na nierozpoznaniu istoty sprawy oraz tym samym poparcie działania organu naruszającego prawo. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia wyroku, co uniemożliwia stronie skuteczne i czytelne zrozumienie toku uzasadnienia, dokonanej subsumpcji stanu faktycznego do przepisów oraz odniesienie się do argumentacji sądu. • Naruszenie art. 145 § 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. […]

Godne uwagi sformułowania

Organ nie rozstrzygał bowiem o zasadności żądania po przeprowadzeniu pełnego postępowania wyjaśniającego, lecz oceniał, czy w ogóle istnieją prawne warunki do wszczęcia postępowania w sprawie żądania zgłoszonego przez R.S. • Przepis ten nie tworzy samodzielnej podstawy pozwalającej zobowiązanemu żądać wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji. • Konstrukcja tego przepisu zakłada więc wcześniejsze istnienie dopuszczalnego żądania wyłączenia. Nie ustanawia natomiast odrębnego uprawnienia zobowiązanego do domagania się wyłączenia spod egzekucji części nieruchomości. • R.S. jest zobowiązaną w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w celu wykonania obowiązku rozbiórki budynku. Nie jest więc osobą trzecią w rozumieniu art. 38 § 1 u.p.e.a. • Skarżąca nie może przez żądanie wyłączenia spod egzekucji podważać zakresu obowiązku wynikającego z ostatecznej i prawomocnej decyzji nakazującej rozbiórkę. • Prowadzona egzekucja nie polegała na zajęciu działki nr [...] ani na prowadzeniu egzekucji z prawa do tej nieruchomości. Egzekwowany był obowiązek rozbiórki budynku. • Obowiązek rozbiórki budynku nie oznacza obowiązku wydania nieruchomości i nie wiąże się z zajęciem nieruchomości, na której budynek jest posadowiony. • Ewentualna nieścisłość redakcyjna w oznaczeniu aktu prawnego przez Powiatowego Inspektora nie oznaczała braku podstawy prawnej rozstrzygnięcia. • Uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwala odtworzyć zasadnicze motywy rozstrzygnięcia.

Skład orzekający

Jan Szuma

sprawozdawca

Mirosław Gdesz

przewodniczący

Tomasz Bąkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia spod egzekucji administracyjnej, w szczególności rozróżnienie między zobowiązanym a osobą trzecią oraz charakteru egzekwowanych obowiązków (niepieniężnych)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zobowiązany próbuje wyłączyć spod egzekucji część nieruchomości, podczas gdy egzekwowany jest obowiązek rozbiórki, a nie egzekucja z samej nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego ze względu na precyzyjną analizę przepisów o wyłączeniu spod egzekucji i rozróżnienie podmiotów.

Czy można wyłączyć część działki spod egzekucji, gdy zobowiązano Cię do rozbiórki budynku na niej stojącego? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst