Orzeczenie · 2022-06-07

II OSK 2500/21Zobowiązanie do powrotu członek zarządu bez zezwolenia

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-06-07
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcyzezwolenie na pracęzarząd spółkikodeks spółek handlowychustawa o cudzoziemcachprawo pobytukontrola legalności zatrudnieniaprawo rodzinneprawo prywatne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną V. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Podstawą decyzji było stwierdzenie, że V. M. wykonywał pracę jako członek zarządu spółki M. sp. z o.o. bez wymaganego zezwolenia na pracę, co stanowi przesłankę z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Kluczowym zagadnieniem prawnym była interpretacja art. 202 § 1 Kodeksu spółek handlowych, dotyczącego wygaśnięcia mandatu członka zarządu. Skarżący argumentował, że jego mandat wygasł z dniem zatwierdzenia sprawozdania finansowego za pierwszy rok obrotowy. Naczelny Sąd Administracyjny, odwołując się do wykładni celowościowej oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów administracyjnych, uznał, że mandat mógł zostać odnowiony per facta concludentia, jeśli członek zarządu nadal faktycznie pełnił funkcję z akceptacją wspólników. Sąd stwierdził, że V. M. nadal pełnił funkcję członka zarządu, co potwierdzały wpisy w KRS oraz jego własne oświadczenia. W związku z tym, brak wymaganego zezwolenia na pracę był zasadny, a decyzja o zobowiązaniu do powrotu prawidłowa. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia prawa do życia rodzinnego i prywatnego, wskazując, że relacje z dalszą rodziną nie są objęte ścisłą ochroną Konwencji, a rodzina nuklearna mogłaby zamieszkać w kraju pochodzenia. Sąd odniósł się także do nowej sytuacji faktycznej związanej z wojną na Ukrainie, wskazując na możliwość wszczęcia odrębnego postępowania o udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 202 § 1 k.s.h. w kontekście wygaśnięcia mandatu członka zarządu i jego odnowienia per facta concludentia, a także kwestie związane z obowiązkiem posiadania zezwolenia na pracę przez członków zarządu będących cudzoziemcami oraz ochroną prawa do życia rodzinnego i prywatnego w sprawach o zobowiązanie do powrotu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej członka zarządu będącego cudzoziemcem i jego sytuacji mieszkaniowej w Polsce. Interpretacja art. 202 § 1 k.s.h. ma szersze zastosowanie w prawie spółek handlowych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy mandat członka zarządu spółki wygasa automatycznie z dniem zatwierdzenia sprawozdania finansowego za pierwszy rok obrotowy, zgodnie z art. 202 § 1 k.s.h., czy też może być odnowiony per facta concludentia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Mandat członka zarządu nie wygasa automatycznie, jeśli osoba ta nadal faktycznie pełni funkcję z akceptacją wspólników, co jest równoznaczne z odnowieniem mandatu per facta concludentia.

Uzasadnienie

Sąd przyjął wykładnię celowościową art. 202 § 1 k.s.h., zgodnie z którą brak pisemnej uchwały o odnowieniu mandatu nie wyklucza jego kontynuacji, jeśli wspólnicy akceptują dalsze pełnienie funkcji przez dotychczasowych członków zarządu, co potwierdzają wpisy w KRS i faktyczne działania spółki.

Czy pełnienie funkcji członka zarządu przez cudzoziemca na terytorium RP przez okres przekraczający 6 miesięcy w ciągu 12 miesięcy wymaga zezwolenia na pracę, nawet jeśli nie pobiera on wynagrodzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pełnienie funkcji członka zarządu przez cudzoziemca na terytorium RP przez okres przekraczający 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy wymaga zezwolenia na pracę, niezależnie od pobierania wynagrodzenia.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zezwolenie na pracę jest wymagane w związku z pełnieniem funkcji w zarządzie osoby prawnej, jeśli pobyt przekracza 6 miesięcy w ciągu 12 miesięcy, bez względu na uzyskiwanie dochodu.

Czy zobowiązanie cudzoziemca do powrotu narusza jego prawo do życia rodzinnego i prywatnego, biorąc pod uwagę obecność licznych członków rodziny w Polsce?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w tym przypadku zobowiązanie do powrotu nie narusza prawa do życia rodzinnego i prywatnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że relacje z dalszą rodziną (rodzice, rodzeństwo) nie są objęte ścisłą ochroną Konwencji, a rodzina nuklearna (żona, dziecko) mogłaby zamieszkać w kraju pochodzenia. Cudzoziemiec nie wykazał szczególnej zależności od rodziny ani poważnych trudności adaptacyjnych w kraju pochodzenia.

Czy naruszenie przepisów postępowania (doręczenie decyzji pomimo ustanowienia pełnomocnika) miało istotny wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że doręczenie decyzji bezpośrednio stronie zamiast pełnomocnikowi nie miało wpływu na wynik sprawy i nie spowodowało negatywnych konsekwencji dla cudzoziemca.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną V. M. od wyroku WSA w Warszawie, utrzymującego w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o zobowiązaniu do powrotu.

Przepisy (15)

Główne

u.c. art. 302 § 1 pkt 4

Ustawa o cudzoziemcach

Wydanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, gdy wykonuje lub wykonywał pracę bez odpowiedniego zezwolenia.

u.p.z.i.r.p. art. 88 § 1 pkt 2

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Wymóg posiadania zezwolenia na pracę przez cudzoziemca w związku z pełnieniem funkcji w zarządzie osoby prawnej, gdy pobyt przekracza 6 miesięcy w ciągu 12 miesięcy.

k.s.h. art. 202 § 1

Kodeks spółek handlowych

Wygasanie mandatu członka zarządu z dniem zatwierdzenia sprawozdania finansowego za pierwszy pełny rok obrotowy, o ile umowa spółki nie stanowi inaczej.

Pomocnicze

u.c. art. 303

Ustawa o cudzoziemcach

Okoliczności uzasadniające odstąpienie od wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 40 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczanie pism pełnomocnikowi.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznawanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.

u.c. art. 302 § 4a

Ustawa o cudzoziemcach

Możliwość odstąpienia od wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu z uwagi na szczególnie ważny interes cudzoziemca.

u.c. art. 348

Ustawa o cudzoziemcach

Przesłanki udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych (zagrożenie życia, wolności, bezpieczeństwa).

u.c. art. 351

Ustawa o cudzoziemcach

Przesłanki udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

u.c. art. 319 § 2

Ustawa o cudzoziemcach

Minimalny termin dobrowolnego powrotu.

u.c. art. 356 § 2 pkt 1

Ustawa o cudzoziemcach

Obowiązek organu do wszczęcia z urzędu postępowania o udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych w przypadku ujawnienia się nowych okoliczności.

u.o.c.o.n.t.RP art. 17 § 1

Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Możliwość ubiegania się o ochronę międzynarodową.

u.o.c.o.n.t.RP art. 38 § 2 pkt 3

Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Możliwość ubiegania się o ochronę międzynarodową po opuszczeniu kraju pochodzenia lub po odmowie ochrony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnienie funkcji członka zarządu spółki bez wymaganego zezwolenia na pracę stanowi podstawę do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu. • Mandat członka zarządu może być odnowiony per facta concludentia, nawet bez formalnej uchwały, jeśli osoba nadal faktycznie pełni funkcję z akceptacją wspólników. • Zobowiązanie do powrotu nie narusza prawa do życia rodzinnego i prywatnego, jeśli nie istnieją szczególne okoliczności uzasadniające ochronę lub rodzina może zamieszkać w kraju pochodzenia.

Odrzucone argumenty

Mandat członka zarządu wygasł z dniem zatwierdzenia sprawozdania finansowego za pierwszy rok obrotowy. • Pełnienie funkcji członka zarządu bez wynagrodzenia nie wymaga zezwolenia na pracę. • Zobowiązanie do powrotu narusza prawo do życia rodzinnego i prywatnego z uwagi na obecność licznych członków rodziny w Polsce. • Naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. (doręczenie decyzji pomimo pełnomocnika) powinno skutkować uchyleniem wyroku.

Godne uwagi sformułowania

mandat członka zarządu wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe • możliwość swoistego "odnowienia" mandatu, pomimo zatwierdzenia sprawozdania finansowego za kolejny rok obrachunkowy, jeżeli osoba taka w dalszym ciągu faktycznie pełni takie funkcje • powoływani w formie uchwał podejmowanych per facta concludentia • życie rodzinne w rozumieniu Konwencji to relacje w ramach tzw. rodziny nuklearnej • nie można przyjąć, że osoba uprawniona nie może skutecznie domagać się wszczęcia postępowania w tym trybie [o zgodę na pobyt ze względów humanitarnych]

Skład orzekający

Zdzisław Kostka

przewodniczący

Małgorzata Miron

sprawozdawca

Renata Detka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 202 § 1 k.s.h. w kontekście wygaśnięcia mandatu członka zarządu i jego odnowienia per facta concludentia, a także kwestie związane z obowiązkiem posiadania zezwolenia na pracę przez członków zarządu będących cudzoziemcami oraz ochroną prawa do życia rodzinnego i prywatnego w sprawach o zobowiązanie do powrotu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej członka zarządu będącego cudzoziemcem i jego sytuacji mieszkaniowej w Polsce. Interpretacja art. 202 § 1 k.s.h. ma szersze zastosowanie w prawie spółek handlowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów Kodeksu spółek handlowych w kontekście prawa imigracyjnego, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców. Dodatkowo porusza temat ochrony praw cudzoziemców i ich życia rodzinnego.

“Czy mandat członka zarządu wygasł? Kluczowa interpretacja k.s.h. w sprawie cudzoziemca.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst