Orzeczenie · 2026-02-05

II OSK 1989/25Oddalenie skargi kasacyjnej cudzoziemca powrot 8

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-05
NSAAdministracyjneŚredniansa
cudzoziemcydecyzja o powrociezakaz wjazduskarga kasacyjnaprawo administracyjnepobytochrona międzynarodowaprawa człowiekaFederacja RosyjskaCzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną I.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i orzeczeniu zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat. Skarżący zarzucał Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (pozornie wyczerpujące uzasadnienie), art. 134 § 1 i 135 p.p.s.a. (nierozpoznanie całokształtu sprawy), art. 10 § 1 k.p.a. (pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia się) oraz art. 7 § 1 k.p.a. (brak dopuszczenia strony do udziału w postępowaniu). Podnosił również naruszenie Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz przepisów ustawy o cudzoziemcach dotyczących pobytu humanitarnego lub tolerowanego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za bezzasadne. Sąd stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA nie zawierało wad, a zarzuty dotyczące nierozpoznania sprawy i braku możliwości wypowiedzenia się przez stronę nie znalazły potwierdzenia. NSA podkreślił, że przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służy do kwestionowania ustaleń faktycznych, a sąd nie jest związany zarzutami skargi w zakresie rozstrzygania sprawy. Sąd nie podzielił również zarzutów dotyczących naruszenia przepisów k.p.a. w zakresie zbierania materiału dowodowego i oceny sytuacji w kraju pochodzenia skarżącego, wskazując na brak dowodów potwierdzających obawę prześladowania lub naruszenia praw człowieka. NSA zaznaczył, że ustalenia organów opierały się na opracowaniach specjalistycznych, a nie na wybiórczych doniesieniach medialnych. Sąd wskazał również na brak dowodów potwierdzających biegłą znajomość języka polskiego, stabilną sytuację zawodową czy legalny pobyt skarżącego w Polsce.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących oceny ryzyka prześladowania w kraju pochodzenia, w szczególności w kontekście mobilizacji wojskowej i poboru, a także oceny przesłanek udzielenia pobytu humanitarnego lub tolerowanego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej skarżącego, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych przypadków cudzoziemców z Federacji Rosyjskiej, zwłaszcza z regionów takich jak Czeczenia.

Zagadnienia prawne (6)

Czy uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez jego pozorność i błędy w logicznym rozumowaniu?

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA jest wystarczające i pozwala prześledzić tok rozumowania sądu, a zarzuty o błędach w rozumowaniu nie zostały wyjaśnione.

Uzasadnienie

Sąd I instancji przedstawił wystarczające uzasadnienie, z którego wynika, dlaczego uznał zaskarżony akt za zgodny z prawem. Zarzuty o błędach w logicznym rozumowaniu nie zostały przez skarżącego wykazane.

Czy Sąd I instancji naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie całokształtu sprawy i nieodniesienie się do wszystkich zarzutów, w szczególności w zakresie braku rozważenia podstaw do udzielenia zgody na pobyt humanitarny lub tolerowany?

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd I instancji rozpoznał sprawę w granicach skargi i dokonał wnikliwej analizy materii, nie ograniczając się jedynie do treści skargi.

Uzasadnienie

Granice rozpoznania sprawy wyznacza przedmiot skargi. Sąd I instancji nie wykroczył poza te granice, a jego analiza była wnikliwa i nie ograniczała się do zarzutów skargi.

Czy skarżący został pozbawiony możliwości wypowiedzenia się co do ustaleń będących podstawą decyzji z uwagi na brak wezwania na przesłuchanie lub doręczania dokumentów, naruszając art. 10 § 1 k.p.a.?

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący został prawidłowo zawiadomiony o możliwości wypowiedzenia się, a zawiadomienie zostało mu skutecznie doręczone.

Uzasadnienie

Skarżącemu doręczono zawiadomienie o możliwości wglądu w akta i wypowiedzenia się, które zostało zwrócone ze skutkiem doręczenia. Brak wezwania do złożenia wyjaśnień wynikał z nieprzeprowadzania przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego.

Czy Sąd I instancji naruszył przepisy k.p.a. (art. 7, 77, 78, 80) poprzez brak dopuszczenia strony do udziału w postępowaniu i nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego, w tym informacji z kraju pochodzenia dotyczących zagrożeń związanych z wojną na Ukrainie?

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd I instancji zasadnie nie dopatrzył się uchybień w zakresie zebrania i oceny materiału dowodowego przez organy.

Uzasadnienie

Organy w wystarczający sposób wyjaśniły kwestie rzutujące na rozstrzygnięcie, w tym analizując zasady rekrutacji do sił zbrojnych FR w kontekście wojny w Ukrainie. Ustalenia oparto na opracowaniach specjalistycznych, a nie na subiektywnej ocenie skarżącego czy wybiórczych doniesieniach medialnych.

Czy deportacja do Federacji Rosyjskiej stanowi zagrożenie dla praw skarżącego z uwagi na jej totalitarny charakter i przymusowe wcielanie do wojska, naruszając EKPC?

Odpowiedź sądu

Nie, brak jest podstaw do uznania, że deportacja stanowi zagrożenie dla praw skarżącego.

Uzasadnienie

Ustalenia dotyczące sytuacji w kraju pochodzenia nie potwierdzają systemowego charakteru przymusowej wysyłki Czeczenów na wojnę w Ukrainie. Mobilizacja nie objęła wszystkich żołnierzy rezerwy, a skarżący nie spełniał kryteriów wiekowych do poboru.

Czy w stosunku do skarżącego zaistniały podstawy do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub pobyt tolerowany (art. 348, 349, 351 u.c.)?

Odpowiedź sądu

Nie, brak jest podstaw do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub pobyt tolerowany.

Uzasadnienie

Ustalenia faktyczne poczynione przez organy i zaakceptowane przez Sąd I instancji nie potwierdzają okoliczności uzasadniających udzielenie zgody na pobyt humanitarny lub tolerowany, w tym brak jest dowodów na biegłą znajomość języka polskiego, stabilną sytuację zawodową czy legalny pobyt w Polsce.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną I.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 2770/24.

Przepisy (21)

Główne

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.c. art. 302 § ust. 1 pkt 10 i 16 lit. a

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.c. art. 315 § ust. 2 pkt 1 i 4

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.c. art. 318 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.c. art. 319 § pkt 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.c. art. 321

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.c. art. 348

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.c. art. 349

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.c. art. 351

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.c. art. 356 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw art. 10 § ust. 1

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pozornie wyczerpujące uzasadnienie. • Naruszenie art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie całokształtu sprawy. • Naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia się. • Naruszenie art. 7 § 1 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak dopuszczenia strony do udziału w postępowaniu i nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego. • Naruszenie przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. • Naruszenie art. 348, art. 349 i art. 351 u.c. poprzez błędne przyjęcie braku podstaw do udzielenia zgody na pobyt humanitarny lub tolerowany.

Godne uwagi sformułowania

Uzasadnienie wyroku z 11 lutego 2025 r., oddalającego wniesioną przez skarżącego skargę na decyzję SUdSC, pozbawione jest tego rodzaju wadliwości, ponieważ wprost wynika z niego, dlaczego Sąd I instancji uznał tenże akt za odpowiadający prawu. • Nie ma racji skarżący, wskazując na "pozornie wyczerpujące uzasadnienie". • Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może służyć do kwestionowania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza, ani do ponownego ustalania stanu faktycznego sprawy przed sądem administracyjnym. • Ustalenia faktyczne poczynione przez organy i zaakceptowane przez Sąd I instancji nie potwierdzają okoliczności uzasadniających udzielenie zgody na pobyt humanitarny lub tolerowany. • Nie pozwala to na włączenie w poczet miarodajnego materiału dowodowego ogólnodostępnych przekazów medialnych, do których odwołują się liczne uwagi skarżącego kasacyjnie. • Nieotrzymanie "wezwania do złożenia wyjaśnień" było wynikiem nieprzeprowadzania przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego.

Skład orzekający

Grzegorz Antas

sprawozdawca

Jacek Chlebny

przewodniczący

Jerzy Stankowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny ryzyka prześladowania w kraju pochodzenia, w szczególności w kontekście mobilizacji wojskowej i poboru, a także oceny przesłanek udzielenia pobytu humanitarnego lub tolerowanego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej skarżącego, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych przypadków cudzoziemców z Federacji Rosyjskiej, zwłaszcza z regionów takich jak Czeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z prawami cudzoziemców, ryzykiem prześladowania w kraju pochodzenia i możliwością uzyskania pobytu ze względów humanitarnych. Analiza argumentów dotyczących mobilizacji wojskowej i sytuacji w Czeczenii jest istotna.

“Czy obawa przed mobilizacją na wojnę w Ukrainie chroni przed deportacją? NSA rozstrzyga.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst