Orzeczenie · 2025-07-10

II OSK 1966/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-10
NSAbudowlaneŚredniansa
warunki zabudowyprawo budowlaneplanowanie przestrzenneanaliza urbanistycznanadbudowaNSAskarga kasacyjnaład przestrzennydecyzja WZ

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wspólnota zarzucała Sądowi I instancji naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (brak rozważenia zarzutów), art. 170 p.p.s.a. (niewłaściwe zastosowanie, związanie oceną prawną WSA z innej sprawy), art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. (oddalenie skargi zamiast uchylenia decyzji) oraz naruszenia przepisów k.p.a. i rozporządzenia ws. warunków zabudowy dotyczące analizy urbanistycznej, jednoznaczności decyzji, parametrów zabudowy i geometrii dachu. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że WSA prawidłowo zastosował art. 153 p.p.s.a. i był związany oceną prawną sądu niższej instancji. Kontrola analizy urbanistycznej została uznana za prawidłową, a zarzuty dotyczące niejednoznaczności decyzji i parametrów zabudowy za bezzasadne. NSA podkreślił, że decyzja została uzgodniona z konserwatorem zabytków i nawiązuje do istniejącej zabudowy. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 138 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 132 k.p.a. (weryfikacja postanowienia konserwatora) również uznano za niezasadne, wskazując na niezależność postępowania incydentalnego. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. uznano za bezzasadny, a uzasadnienie wyroku WSA za wyczerpujące. Zarzut naruszenia art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (stwierdzenie nieważności) uznano za chybiony, gdyż nie stwierdzono przesłanek nieważności. Zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. (udział strony) uznano za niezasadny, gdyż spółka M. nie wniosła skargi kasacyjnej od części wyroku WSA dotyczącej jej skargi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących związania oceną prawną sądu niższej instancji (art. 153 p.p.s.a.), zasady prowadzenia analizy urbanistycznej dla ustalenia warunków zabudowy, a także zasady współdziałania organów w postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznych kwestii związanych z nadbudową budynku i analizą urbanistyczną w konkretnym kontekście urbanistycznym. Ocena związania sądu oceną prawną jest standardowa.

Zagadnienia prawne (5)

Czy Sąd pierwszej instancji, rozpoznając skargę kasacyjną, jest związany oceną prawną dokonaną przez WSA w wyroku wydanym na skutek wniesienia sprzeciwu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Wojewódzki był związany oceną prawną zawartą w wyroku WSA z dnia 20 stycznia 2020 r. sygn. IV SA/Wa 2834/19, zgodnie z art. 153 p.p.s.a.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zasadnie stwierdził, że organ odwoławczy rozpoznając sprawę ponownie był związany oceną prawną zawartą w wyroku WSA z dnia 20 stycznia 2020 r. sygn. IV SA/Wa 2834/19, co przesądziło o zanegowaniu rozstrzygnięcia SKO wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Czy analiza urbanistyczna przeprowadzona dla ustalenia warunków zabudowy była prawidłowa, uwzględniając parametry zabudowy i geometrię dachu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, analiza urbanistyczna została uznana za prawidłową, a zarzuty dotyczące jej wadliwości i niejednoznaczności decyzji były bezzasadne.

Uzasadnienie

NSA uznał, że Sąd Wojewódzki trafnie wywiódł, że prawidłowe było przeprowadzenie analizy architektoniczno-urbanistycznej w odniesieniu do gabarytów istniejących kamienic, w celu niezakłócenia zwartej pierzei ulicy. Wskazano, że dla nadbudowy części frontowej i oficyny właściwym punktem odniesienia jest zabudowa wzdłuż ulicy. Zarzuty dotyczące niejednoznaczności decyzji i parametrów zabudowy uznano za niezasadne, a warunki zabudowy za wystarczające do określenia gabarytów.

Czy organ odwoławczy w postępowaniu administracyjnym może weryfikować postanowienie organu współdziałającego (np. konserwatora zabytków)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie jest uprawniony do weryfikacji postanowienia wydanego przez organ współdziałający w trybie uzgodnienia.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że działanie organu współdziałającego jest niezależnym postępowaniem incydentalnym, a organ administracji publicznej wydający rozstrzygnięcie w postępowaniu głównym nie może sprawdzać ani weryfikować postanowień podejmowanych przez inne organy na podstawie art. 106 § 5 k.p.a. Nawet wadliwe postanowienie organu współdziałającego wiąże organ rozstrzygający do czasu jego wyeliminowania z obrotu prawnego.

Czy Sąd pierwszej instancji ma obowiązek badać przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, jeśli strona podnosi zarzuty dotyczące wad kwalifikowanych?

Odpowiedź sądu

Sąd powinien badać przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, jednak w tej sprawie nie stwierdzono ich wystąpienia.

Uzasadnienie

NSA przyznał rację skarżącej, że Sąd Wojewódzki wyraził błędny pogląd, iż organ odwoławczy nie bada wad kwalifikowanych. Niemniej jednak, NSA uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała podstawa do stwierdzenia nieważności kontrolowanych decyzji, gdyż nie stwierdzono tożsamości spraw zakończonych wskazanymi decyzjami.

Czy strona, która nie wniosła skargi kasacyjnej od części wyroku WSA, może formułować zarzuty dotyczące prawomocnego rozstrzygnięcia w skardze kasacyjnej innej strony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, strona skarżąca nie jest uprawniona do formułowania w skardze kasacyjnej zarzutów odnoszących się do prawomocnego rozstrzygnięcia podjętego wobec innej strony.

Uzasadnienie

NSA uznał za całkowicie chybiony zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. oraz art. 10 i 15 k.p.a. przez niezapewnienie spółce M. udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, wskazując, że spółka M. nie wniosła skargi kasacyjnej od części wyroku WSA dotyczącej jej skargi, która stała się prawomocna.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Wspólnoty Mieszkaniowej M. w W. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (42)

Główne

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie oceną prawną dokonaną przez WSA w poprzednim wyroku.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 64e

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku.

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. art. 1 § § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. art. 3 § § 1-2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § ust. 5a

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 78 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dowodzenie.

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi decyzji.

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

u.p.z.p. art. 4 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. art. 7 § ust. 2 i 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. art. 8

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. art. 9 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

Konstytucja art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada praworządności.

u.p.z.p. art. 60 § ust. 4

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony.

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Strona postępowania.

k.p.a. art. 132

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Weryfikacja postanowienia organu współdziałającego.

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 60 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcia organu odwoławczego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek uchylenia decyzji.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa wyroku.

p.p.s.a. art. 145 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.

p.p.s.a. art. 193 § zd. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez NSA.

k.p.a. art. 106 § § 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Współdziałanie organów.

k.p.a. art. 138

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcia organu odwoławczego.

k.p.a. art. 156 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki nieważności decyzji.

k.p.a. art. 50 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Interes prawny strony.

k.p.a. art. 204

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Koszty postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowa ocena analizy urbanistycznej przez Sąd pierwszej instancji. • Związanie Sądu pierwszej instancji oceną prawną sądu niższej instancji (art. 153 p.p.s.a.). • Brak naruszenia przepisów proceduralnych przez Sąd pierwszej instancji. • Organ odwoławczy nie jest uprawniony do weryfikacji postanowień organów współdziałających. • Brak przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. (brak rozważenia zarzutów). • Naruszenie art. 170 p.p.s.a. (niewłaściwe zastosowanie, związanie oceną prawną). • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. (oddalenie skargi zamiast uchylenia decyzji). • Naruszenie przepisów k.p.a. i rozporządzenia ws. warunków zabudowy (analiza urbanistyczna, jednoznaczność decyzji, parametry zabudowy, geometria dachu). • Naruszenie art. 138 § 1 i 2 k.p.a. (utrzymanie w mocy decyzji z naruszeniem prawa). • Naruszenie art. 132 k.p.a. (weryfikacja postanowienia konserwatora). • Naruszenie art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (stwierdzenie nieważności). • Naruszenie art. 28 k.p.a. (udział strony).

Godne uwagi sformułowania

Sąd Wojewódzki był związany na mocy art. 153 p.p.s.a. oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2020 r. sygn. IV SA/Wa 2834/19. • Działanie organu współdziałającego jest niezależnym postępowaniem incydentalnym w stosunku do postępowania głównego. • Organ administracji publicznej wydający rozstrzygnięcie w indywidualnej sprawie z zakresu prawa materialnego (...) nie może sprawdzać czy weryfikować postanowień podejmowanych przez inne organy na podstawie art. 106 § 5 k.p.a.

Skład orzekający

Anna Szymańska

sędzia del. WSA

Jerzy Stankowski

sędzia NSA

Marzenna Linska - Wawrzon

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących związania oceną prawną sądu niższej instancji (art. 153 p.p.s.a.), zasady prowadzenia analizy urbanistycznej dla ustalenia warunków zabudowy, a także zasady współdziałania organów w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych kwestii związanych z nadbudową budynku i analizą urbanistyczną w konkretnym kontekście urbanistycznym. Ocena związania sądu oceną prawną jest standardowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnych w prawie budowlanym i administracyjnym, takich jak związanie sądu oceną prawną oraz prawidłowość analizy urbanistycznej. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

NSA rozstrzyga: Czy sąd musi powtarzać analizę urbanistyczną?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst