II KA 351/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał apelacje prokuratora oraz pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 19 lutego 2024 r. (sygn. akt II K 415/23), którym M. G., D. G. i K. G. zostali uniewinnieni od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 193 kk (naruszenie miru domowego). Apelujący zarzucali Sądowi Rejonowemu m.in. obrazę przepisów postępowania (art. 4, 7, 410, 424 k.p.k.) poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, wybiórcze traktowanie zeznań oraz błędną wykładnię art. 193 kk. Podnosili, że zachowanie oskarżonych, polegające na przebywaniu na cudzej posesji mimo żądań jej opuszczenia, wyczerpuje znamiona tego przestępstwa, niezależnie od braku ogrodzenia. Sąd Okręgowy, połączając argumentację obu apelacji ze względu na ich tożsamość merytoryczną, uznał je za bezzasadne. Podkreślono, że Sąd Rejonowy prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i wszechstronnie ocenił zebrany materiał, a jego rozumowanie zostało przekonująco umotywowane. Sąd odwoławczy przypomniał o zasadzie domniemania niewinności i ciężarze dowodu spoczywającym na oskarżycielu. Stwierdzono, że ani prokurator, ani oskarżyciel posiłkowy nie wykazali skutecznie wypełnienia wszystkich znamion czynu z art. 193 kk. Kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia była wykładnia pojęcia "ogrodzonego terenu" w art. 193 § 1 k.k. Sąd Okręgowy przyjął, za Sądem Rejonowym i doktryną, że dla bytu tego przestępstwa niezbędne jest fizyczne ogrodzenie terenu (płot, mur itp.), które wyraża wolę dysponenta terenu co do ograniczenia dostępu osób trzecich. Słowne żądania opuszczenia posesji, bez jej ogrodzenia, nie stanowią podstawy do przypisania przestępstwa naruszenia miru domowego, gdyż byłoby to niedozwoloną analogią na niekorzyść oskarżonych. W niniejszej sprawie ustalono, że posesja nie była ogrodzona, a samochód oskarżonych stał w części bliżej drogi, nie zaś za bramą prowadzącą do dalszej części posesji. Oskarżeni nie wdarli się do domu. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok uniewinniający, uznając, że nie doszło do wypełnienia znamion art. 193 kk. Odniesiono się również do zarzutu naruszenia art. 157 § 1 k.w., wskazując, że przepis ten nie ma zastosowania do sytuacji faktycznej sprawy. Na podstawie art. 636 § 2 k.p.k. w zw. z art. 633 k.p.k., Sąd zwolnił oskarżyciela posiłkowego S. K. od opłaty za postępowanie odwoławcze, a koszty sądowe za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia art. 193 § 1 k.k. w kontekście braku ogrodzenia posesji oraz zastosowanie art. 157 § 1 k.w.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku ogrodzenia i nie narusza bezpośrednio przepisów o ochronie innych rodzajów gruntów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wtargnięcie na cudzą posesję, która nie jest ogrodzona, stanowi przestępstwo naruszenia miru domowego z art. 193 § 1 k.k., mimo że właściciel żądał jej opuszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wtargnięcie na cudzą posesję, która nie jest ogrodzona, nie stanowi przestępstwa naruszenia miru domowego z art. 193 § 1 k.k., nawet jeśli właściciel żądał jej opuszczenia. Kluczowym warunkiem karalności jest ogrodzenie terenu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, opierając się na wykładni art. 193 § 1 k.k., stwierdził, że dla bytu przestępstwa naruszenia miru domowego niezbędne jest fizyczne ogrodzenie terenu (płot, mur itp.), które wyraża wolę dysponenta terenu co do ograniczenia dostępu osób trzecich. Słowne żądania opuszczenia posesji, bez jej ogrodzenia, nie wypełniają znamion tego przestępstwa, gdyż byłoby to niedozwoloną analogią na niekorzyść oskarżonych. W analizowanej sprawie posesja nie była ogrodzona.
Czy zachowanie polegające na przebywaniu na nieogrodzonej posesji, mimo żądań jej opuszczenia, może być kwalifikowane jako wykroczenie z art. 157 § 1 k.w.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 157 § 1 k.w. nie ma zastosowania do sytuacji faktycznej sprawy, ponieważ jego przedmiotem ochrony są ściśle określone rodzaje gruntów (las, pole, ogród, pastwisko, łąka lub grobla), a nie ogólna posesja.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że przepis art. 157 § 1 k.w. chroni prawo swobodnego korzystania z enumeratywnie wymienionych rodzajów gruntów. Ponieważ przedmiotowa posesja nie należy do tych kategorii, przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, co czyni nieuzasadnionym argument o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu na wykroczenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| D. G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| K. G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Barbara Szczepanik | organ_państwowy | prokurator |
| S. K. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
Przepisy (13)
Główne
k.k. art. 193 § 1
Kodeks karny
Dla bytu przestępstwa naruszenia miru domowego niezbędne jest fizyczne ogrodzenie terenu (płot, mur itp.), które wyraża wolę dysponenta terenu co do ograniczenia dostępu osób trzecich. Słowne żądania opuszczenia posesji, bez jej ogrodzenia, nie wypełniają znamion tego przestępstwa.
Pomocnicze
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 399
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 633
Kodeks postępowania karnego
k.w. art. 157 § 1
Kodeks wykroczeń
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak ogrodzenia posesji jako warunek konieczny do uznania przestępstwa naruszenia miru domowego z art. 193 kk. • Niewypełnienie znamion czynu z art. 193 kk z powodu braku ogrodzenia. • Niewłaściwość zastosowania art. 157 § 1 k.w. do stanu faktycznego sprawy.
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów postępowania (art. 4, 7, 410, 424 k.p.k.) przez dowolną ocenę materiału dowodowego. • Błędna wykładnia art. 193 kk przez Sąd Rejonowy. • Naruszenie przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu.
Godne uwagi sformułowania
Dla bytu przestępstwa naruszenia miru domowego nie ma znaczenia, czy sprawca znalazł się w tym miejscu legalnie (np. został zaproszony), czy też nielegalnie (tzn. uprzednio wdarł się do niego), gdyż zachowanie staje się bezprawne od momentu powzięcia woli (żądania) osoby uprawnionej co do opuszczenia danego miejsca. • Tymczasem w przedmiotowej sprawie ani prokurator, ani oskarżyciel posiłkowy wypełnienia wszystkich znamion czynu z art. 193 kk przez M. G., D. G. oraz K. G. skutecznie nie wykazali. • Jest to kwestia prawidłowej wykładni przepisu art. 193 kk. • Tym samym, wobec niewypełnienia kompletu znamion występku z art. 193 kk M. G., D. G. oraz K. G. słusznie zostali uniewinnieni od popełnienia zarzucanych im aktem oskarżenia czynów. • Przedmiotem ochrony tego przepisu jest prawo swobodnego, niezakłóconego korzystania przez osoby uprawnione, ale tylko na enumeratywnie wymienionych w tym przepisie rodzajach gruntów, a więc lesie, polu, ogrodzie, pastwisku, łące lub grobli. Przepis ten nie ma zatem zastosowania w niniejszej sprawie.
Skład orzekający
Agata Kowalska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 193 § 1 k.k. w kontekście braku ogrodzenia posesji oraz zastosowanie art. 157 § 1 k.w."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku ogrodzenia i nie narusza bezpośrednio przepisów o ochronie innych rodzajów gruntów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu naruszenia miru domowego, ale rozstrzygnięcie opiera się na kluczowej, choć może nieoczywistej dla wszystkich, interpretacji przepisu dotyczącej wymogu ogrodzenia.
“Czy wejście na nieogrodzoną posesję to przestępstwo? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczowy warunek z art. 193 kk.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.