Orzeczenie · 2026-01-09

II CSKP 671/25Uchylenie wyroku sądu apelacyjnego i przekazanie do ponownego rozpoznania

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-01-09
SNCywilneprawo umówWysokanajwyższy
kredyt hipotecznynieważność umowyzarzut zatrzymaniaskarga kasacyjnaskład sądunieważność postępowaniaCOVID-19prawo konsumenckieSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną Banku S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, który częściowo uwzględnił apelację banku w sprawie z powództwa J.K. i K.K. o ustalenie nieważności umowy kredytu mieszkaniowego i zapłatę. Sąd Okręgowy w Poznaniu pierwotnie ustalił nieważność umowy i zasądził na rzecz powodów kwotę 482 528,81 zł. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, uwzględniając zarzut zatrzymania, ale w pozostałej części oddalił apelację. Sąd Najwyższy, analizując skargę kasacyjną banku, skupił się na zarzucie naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 367 § 3 k.p.c. w związku z art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy o COVID-19, który pozwalał na rozpoznawanie spraw w składzie jednego sędziego w okresie stanu zagrożenia epidemicznego. Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego (III PZP 6/22), która uznała, że rozpoznawanie spraw cywilnych przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie ukształtowanym na podstawie tego przepisu ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prowadzi do nieważności postępowania. Ponieważ zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego został wydany po podjęciu tej uchwały, Sąd Najwyższy stwierdził nieważność postępowania apelacyjnego. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej apelację pozwanego i rozstrzygającej o kosztach, zniósł postępowanie przed Sądem Apelacyjnym od dnia 26 kwietnia 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Nieważność postępowania sądowego w przypadku rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym, gdy skład ten został ukształtowany na podstawie przepisów wprowadzonych w związku z COVID-19, a orzeczenie zapadło po uchwale Sądu Najwyższego III PZP 6/22.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie ma zastosowanie do spraw rozpoznawanych po dacie uchwały III PZP 6/22 (26 kwietnia 2023 r.).

Zagadnienia prawne (1)

Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy o COVID-19, prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy o COVID-19 ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prowadzi do nieważności postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów (III PZP 6/22), która uznała, że jednoosobowy skład sądu drugiej instancji w okresie stanu zagrożenia epidemicznego, ukształtowany na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy o COVID-19, narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ nie jest konieczny dla ochrony zdrowia publicznego i prowadzi do nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c. Wykładnia ta obowiązuje od dnia podjęcia uchwały.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Bank spółki akcyjnej w W. (w zakresie uwzględnienia skargi kasacyjnej)

Strony

NazwaTypRola
Bank spółki akcyjnej w W.spółkapozwany
J.K.osoba_fizycznapowód
K.K.osoba_fizycznapowód

Przepisy (19)

Główne

ustawa o COVID-19 art. 15zzs1 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Pozwalał na rozpoznawanie spraw w pierwszej i drugiej instancji w składzie jednego sędziego w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich.

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki prowadzące do nieważności postępowania, w tym rozpoznanie sprawy przez sąd w składzie nieuprawnionym.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do sprawiedliwego i bezstronnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy sąd.

k.p.c. art. 398¹⁵

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 367 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.c. art. 385¹ § § 1 zd. 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 385¹ § § 1 i 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 385¹ § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

k.c. art. 385²

Kodeks cywilny

k.c. art. 358 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

k.c. art. 496

Kodeks cywilny

k.c. art. 497

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Prawo bankowe art. 69 § ust. 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy o COVID-19 skutkujące nieważnością postępowania przed Sądem drugiej instancji z powodu rozpoznania sprawy w składzie jednoosobowym, wbrew zasadzie prawnej wyrażonej w uchwale III PZP 6/22 SN.

Godne uwagi sformułowania

ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy • nie jest konieczne dla ochrony zdrowia publicznego • prowadzi do nieważności postępowania

Skład orzekający

Karol Weitz

przewodniczący

Grzegorz Misiurek

członek

Roman Trzaskowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Nieważność postępowania sądowego w przypadku rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym, gdy skład ten został ukształtowany na podstawie przepisów wprowadzonych w związku z COVID-19, a orzeczenie zapadło po uchwale Sądu Najwyższego III PZP 6/22."

Ograniczenia: Orzeczenie ma zastosowanie do spraw rozpoznawanych po dacie uchwały III PZP 6/22 (26 kwietnia 2023 r.).

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wpływem przepisów covidowych na funkcjonowanie sądów i prawo do sprawiedliwego procesu, co jest istotne dla prawników i osób śledzących orzecznictwo.

“Nieważność postępowania: Sąd Najwyższy koryguje skład sądu apelacyjnego po pandemii.”

Dane finansowe

WPS: 482 528,81 PLN

zapłata: 482 528,81 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst