II CSKP 671/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
9 stycznia 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Karol Weitz (przewodniczący)
SSN Grzegorz Misiurek
SSN Roman Trzaskowski (sprawozdawca)
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 9 stycznia 2026 r. w Warszawie
skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
z 18 lipca 2023 r., I ACa 273/22,
w sprawie z powództwa J.K. i K.K.
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
o ustalenie i zapłatę,
uchyla zaskarżony wyrok w części oddalającej apelację
pozwanego i rozstrzygającej o kosztach i w tym zakresie:
- znosi postępowanie przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu
począwszy od dnia 26 kwietnia 2023 r.;
- przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania
i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Grzegorz Misiurek Karol Weitz Roman Trzaskowski
(M.M.)
UZASADNIENIE
II CSKP 671/25
2
Wyrokiem z dnia 29 lipca 2021 r., w sprawie z powództwa J.K. i K.K. przeciwko
Bank S.A. w W., Sąd Okręgowy w Poznaniu ustalił, że umowa kredytu
mieszkaniowego nr […] zawarta w dniu 2 lutego 2009 r. przez powodów z
poprzednikiem prawnym pozwanego jest nieważna (punkt 1), zasądził od
pozwanego na rzecz powodów łącznie 482 528,81 zł z bliżej oznaczonymi odsetkami
ustawowymi
za opóźnienie (punkt 2), w pozostałej części powództwo oddalił (punkt 3) oraz orzekł
o kosztach postępowania (punkt 4).
W następstwie apelacji pozwanego, wyrokiem z dnia 18 lipca 2023 r., Sąd
Apelacyjny w Poznaniu uwzględnił podniesiony przez pozwanego zarzut zatrzymania,
w wyniku czego zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 2 (drugim) w ten sposób,
że zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 482 528,81 zł z bliżej
oznaczonymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie, za równoczesną zapłatą albo
zabezpieczeniem przez powodów zapłaty na rzecz pozwanego kwoty 482 528,81 zł,
a w pozostałej części powództwo o zapłatę oddalił (punkt Ia). Ponadto zmienił
zawarte w punkcie 4 (czwartym) zaskarżonego wyroku rozstrzygnięcie o kosztach
postępowania (punkt Ib). W pozostałej części oddalił apelację (punkt II) oraz orzekł
o kosztach postępowania apelacyjnego (punkt III).
W skardze kasacyjnej pozwany zarzucił naruszenie art. 367 § 3 k.p.c.
w związku z art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych
rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem
COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
(tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.; dalej - „ustawa o COVID-19”)
skutkujące nieważnością postępowania przed Sądem drugiej instancji, a ponadto
naruszenie art. 3851 § 1 zd. 2 k.c.; art. 3851 § 1 i 2 k.c.; art. 3851 § 2 k.c. w związku
z 65 k.c.; art. 3851 § 1 i art. 3852 k.c. w związku z art. 4 ust. 2 Dyrektywy Rady
93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach
konsumenckich (Dz. Urz. UE L 1993, Nr 95, s. 29); art. 69 ust. 3 ustawy z 29 sierpnia
1997 r. Prawo bankowe (Dz.U. 1997 Nr 140, poz. 939) oraz art. 65 k.c. i art. 358 § 2
k.c., wszystkich w związku z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13; art. 455 k.c. w związku
II CSKP 671/25
3
z art. 481 k.c. także w związku z art. 496 k.c. i z art. 497 k.c.; art. 189 k.p.c. oraz
art. 496 w związku z art. 497 k.c. Wniósł w pierwszej kolejności o uchylenie
zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i zniesienie postępowania przed Sądem
Apelacyjnym w Poznani w zakresie objętym nieważnością postępowania oraz
o przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w zaskarżonej
części, zgłosił również wnioski ewentualne.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zaskarżony
skargą
kasacyjną
wyrok
został
wydany
w
składzie
jednoosobowym ukształtowanym stosownie do art. 15 zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy
o COVID-19 w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy
- Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090).
Zgodnie z tym przepisem w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego
albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku
od odwołania ostatniego z nich, w sprawach rozpoznawanych według przepisów
ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, w pierwszej
i drugiej instancji sąd rozpoznaje sprawy w składzie jednego sędziego; prezes sądu
może zarządzić rozpoznanie sprawy w składzie trzech sędziów, jeżeli uzna to za
wskazane ze względu na szczególną zawiłość lub precedensowy charakter sprawy.
W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia
2023 r., III PZP 6/22 (OSNP 2023, nr 10, poz. 104), mającej moc zasady prawnej,
przyjęto, że rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie
jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy
o COVID-19 ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1
Konstytucji RP), ponieważ nie jest konieczne dla ochrony zdrowia publicznego (art.
2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i prowadzi do nieważności postępowania (art. 379
pkt 4 k.p.c.). Zastrzeżono jednocześnie, że przyjęta w uchwale wykładnia obowiązuje
od dnia jej podjęcia.
Zaskarżony skargą kasacyjną wyrok został wydany w dniu 18 lipca 2023 r.,
a zatem po podjęciu powyższej uchwały. Wyrażona w niej zasada prawna, którą Sąd
Najwyższy pozostaje związany, znajduje zastosowanie do oceny prawidłowości
ukształtowania składu rozpoznającego apelację pozwanego, a nieprawidłowe
II CSKP 671/25
4
ukształtowanie tego składu skutkuje w okolicznościach sprawy nieważnością
postępowania zgodnie z art. 379 pkt 4 k.p.c.
Zasadność zarzutu nieważności postępowania apelacyjnego czyni zbędnym
odniesienie się przez Sąd Najwyższy do pozostałych zarzutów kasacyjnych.
Z tych względów, na podstawie art. 39815 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak
w sentencji.
Grzegorz Misiurek Karol Weitz Roman Trzaskowski
(K.L.)
[SOP]Pełny tekst orzeczenia
II CSKP 671/25
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.