II AKA 207/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny rozpoznał apelację wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jego wniosek o zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie. Wnioskodawca twierdził, że został zatrzymany i pozbawiony wolności w sposób niesłuszny, doznając krzywdy. Sąd Okręgowy rozpoznał sprawę w trybie karnym, opierając się na przepisach dotyczących zatrzymania procesowego. Sąd Apelacyjny, działając z urzędu, dostrzegł rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na zastosowaniu niewłaściwego trybu postępowania. Stwierdzono, że zatrzymanie wnioskodawcy miało charakter penitencjarny (w celu doprowadzenia do odbycia kary pozbawienia wolności), a nie procesowy. W związku z tym, roszczenie o zadośćuczynienie powinno być dochodzone w drodze postępowania cywilnego, a nie karnego. Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, tym razem w postępowaniu cywilnym, wskazując, że sąd ten będzie musiał rozważyć zasadność roszczenia wnioskodawcy zgodnie z procedurą cywilną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwego trybu postępowania dla dochodzenia roszczeń o zadośćuczynienie za zatrzymanie penitencjarne.
Dotyczy specyficznej sytuacji zatrzymania w celu odbycia kary pozbawienia wolności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o zadośćuczynienie za zatrzymanie w celu doprowadzenia do odbycia kary pozbawienia wolności powinien być rozpoznany w postępowaniu karnym czy cywilnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wniosek o zadośćuczynienie za zatrzymanie o charakterze penitencjarnym (w celu odbycia kary) powinien być rozpoznany w postępowaniu cywilnym, a nie karnym.
Uzasadnienie
Przepisy rozdziału 58 Kodeksu postępowania karnego dotyczące zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie dotyczą wyłącznie zatrzymania procesowego, a nie penitencjarnego. Roszczenia wynikające z zatrzymania penitencjarnego mogą być dochodzone w drodze postępowania cywilnego.
Czy naruszenie przepisów postępowania, polegające na rozpoznaniu sprawy w niewłaściwym trybie, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego uzasadniające uchylenie wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozpoznanie sprawy w niewłaściwym trybie (karnym zamiast cywilnym) stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, skutkujące uchyleniem wyroku.
Uzasadnienie
Rozpoznanie wniosku o zadośćuczynienie w postępowaniu karnym, podczas gdy właściwe jest postępowanie cywilne, jest rażącym naruszeniem prawa procesowego, które czyni zaskarżony wyrok niesprawiedliwym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | odpowiedzialny |
Przepisy (33)
Główne
k.p.k. art. 552 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 552 § 4
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 366 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 168
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 436
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 244
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 247
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 553a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 607 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 607 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 607e § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 607e § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 554 § 2a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 554 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § 11
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 552b
Kodeks postępowania karnego
k.k.w. art. 79
Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 1 § 2
Kodeks karny wykonawczy
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
k.c. art. 445
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 17 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
u.w.t.p.a. art. 40 § 1
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
u.w.t.p.a. art. 40 § 2
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zatrzymanie miało charakter penitencjarny, a nie procesowy, co wyklucza stosowanie przepisów k.p.k. o zadośćuczynieniu za niesłuszne zatrzymanie. • Roszczenie o zadośćuczynienie za zatrzymanie penitencjarne powinno być dochodzone w postępowaniu cywilnym. • Rozpoznanie sprawy w niewłaściwym trybie stanowi rażące naruszenie prawa procesowego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji dotyczące obrazy przepisów postępowania i błędów w ustaleniach faktycznych (rozpoznawane w trybie karnym).
Godne uwagi sformułowania
Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy okazała się o tyle celowa, że doprowadziła do kontroli instancyjnej i wydania orzeczenia kasatoryjnego w trybie art. 440 k.p.k. • Działając bowiem z urzędu, Sąd Apelacyjny dostrzegł uchybienie natury procesowej, którego ranga czyniła zaskarżony wyroku niesprawiedliwym w stopniu rażącym. • Zatrzymanie penitencjarne wnioskodawcy stanowiło formę zatrzymania rozpatrywaną w aspekcie regulacji art. 552 k.p.k. • Jakkolwiek brak było podstaw do rozpoznania tego rodzaju roszczenia na podstawie przepisów rozdziału 58 Kodeksu postępowania karnego, to jednak może być ono dochodzone w procesie cywilnym.
Skład orzekający
M. K.
przewodniczący
K. L.
sprawozdawca
P. G.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwego trybu postępowania dla dochodzenia roszczeń o zadośćuczynienie za zatrzymanie penitencjarne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zatrzymania w celu odbycia kary pozbawienia wolności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest właściwe określenie trybu postępowania, nawet w sprawach dotyczących ochrony praw jednostki przed państwem. Pokazuje też, że błąd proceduralny może prowadzić do uchylenia wyroku.
“Błąd proceduralny przekreślił wyrok: Czy zatrzymanie w celu odbycia kary to sprawa karna czy cywilna?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.