I PKN 250/97Zmiana umowy o pracę forma pisemna 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód Piotr P. dochodził zapłaty wynagrodzenia za pracę oraz wyrównania jego obniżonej wysokości. Sąd pierwszej instancji zasądził część wynagrodzenia za 1992 r., oddalając roszczenia dotyczące wyrównania za lata 1993-1994. Sąd Apelacyjny oddalił powództwo w całości. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powoda, uchylił zaskarżony wyrok. Kluczowe dla Sądu Najwyższego było ustalenie, że strony zawarły dwie odrębne umowy: umowę o pracę i umowę zlecenia, z różnymi podmiotami prawnymi. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 76 KC w zw. z art. 300 KP oraz § 8 umowy o pracę, wszelkie zmiany lub uzupełnienia umowy wymagające formy pisemnej dla swej skuteczności, nie mogły być dokonane dorozumianie. Sąd Apelacyjny błędnie uznał, że dorozumiana zgoda powoda na obniżenie wynagrodzenia była wystarczająca, ignorując wymóg formy pisemnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie wymogu formy pisemnej dla zmian w umowie o pracę, gdy strony tak postanowiły, oraz zasady dotyczące odrębności umów i podmiotów prawnych.
Dotyczy sytuacji, gdy strony wyraźnie zastrzegły formę pisemną dla zmian w umowie o pracę.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zmiana lub uzupełnienie umowy o pracę, dla której strony zastrzegły formę pisemną, może być skutecznie dokonana w innej formie, np. dorozumianej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana lub uzupełnienie umowy o pracę, dla której strony zastrzegły formę pisemną, jest skuteczne tylko przy zachowaniu tej formy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do art. 76 KC w związku z art. 300 KP, zgodnie z którym, jeśli strony zastrzegły formę pisemną dla czynności prawnej, czynność ta dochodzi do skutku tylko przy zachowaniu tej formy. Podkreślono, że takie zastrzeżenie jest wiążące dla stron i nie można go zastąpić dorozumianym zachowaniem.
Czy umowa zlecenia zawarta z innym podmiotem prawnym może wpływać na treść umowy o pracę zawartej z innym podmiotem, nawet jeśli strony są powiązane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa zawarta przez jeden podmiot nie może zmieniać treści umowy zawartej przez podmioty, które nie są tożsame.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na rozbieżności w ustaleniach sądów niższych instancji co do stron umów, wskazując, że powód zawarł umowy z różnymi podmiotami prawnymi. Podkreślono, że zmiana treści umowy o pracę może być dokonana tylko przez strony, które ją zawarły.
Czy można określić termin nawiązania stosunku pracy w umowie o pracę inaczej niż przez wskazanie terminu rozpoczęcia pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Kodeks pracy nie przewiduje możliwości określenia terminu nawiązania stosunku pracy w umowie inaczej niż przez wskazanie terminu rozpoczęcia pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do art. 26 KP, wskazując, że stosunek pracy nawiązuje się w terminie określonym jako dzień rozpoczęcia pracy, a w braku takiego określenia – w dniu zawarcia umowy. Nie ma możliwości określenia terminu nawiązania stosunku pracy w drodze odrębnego porozumienia.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Piotr P. | osoba_fizyczna | powód |
| "R.R." Sp. z o.o. w W.-Oddział w Ł. | spółka | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
KC art. 76
Kodeks cywilny
Jeżeli strony zastrzegły w umowie, że określona czynność prawna między nimi powinna być dokonana w szczególnej formie, czynność ta dochodzi do skutku tylko przy zachowaniu zastrzeżonej formy.
KP art. 300
Kodeks pracy
Do stosunków prawnych na podstawie umowy o pracę stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli przepisy prawa pracy nie stanowią inaczej.
KP art. 26
Kodeks pracy
Stosunek pracy nawiązuje się w terminie określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy, a jeżeli terminu tego nie określono - w dniu zawarcia umowy.
KPC art. 393 § 13 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
KP art. 18
Kodeks pracy
Postanowienia umów o pracę mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy są nieważne; ich miejsce zajmują odpowiednie przepisy prawa pracy.
KPC art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
KP art. 80
Kodeks pracy
KP art. 81
Kodeks pracy
KP art. 87
Kodeks pracy
u.o.f.u.s. art. 33 § ust. 1
Ustawa o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych
k.k.s. art. 48 § § 1
Ustawa kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 50
Ustawa kodeks karny skarbowy
KP art. 29 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
KC art. 77
Kodeks cywilny
KC art. 73 § § 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 76 KC w zw. z art. 300 KP poprzez uznanie skuteczności dorozumianej zmiany umowy o pracę, mimo zastrzeżenia formy pisemnej. • Naruszenie art. 26 KP poprzez błędne ustalenie momentu nawiązania stosunku pracy i wpływu umowy zlecenia na umowę o pracę. • Błędne ustalenie stron umów, co skutkowało uznaniem, że umowa zlecenia zawarta z innym podmiotem mogła wpływać na umowę o pracę.
Odrzucone argumenty
Argumenty Sądu Apelacyjnego dotyczące dorozumianej zgody powoda na obniżenie wynagrodzenia. • Argumenty Sądu Apelacyjnego dotyczące wpływu umowy zlecenia na umowę o pracę. • Argumenty Sądu Apelacyjnego dotyczące braku prowadzenia działalności przez spółkę w okresie objętym umową o pracę.
Godne uwagi sformułowania
zmiana lub uzupełnienie umowy wymagają dla swej skuteczności formy pisemnej • polskie prawo pracy nie zna instytucji zawieszenia umowy o pracę • zmiana treści zawartej umowy o pracę może... zostać dokonana tylko przez strony, które ją zawarły • nie może także stanowić przedmiotu kontrowersji uprawnienie stron umowy o pracę do wprowadzenia do niej zastrzeżenia, że jej zmiana może nastąpić tylko w formie pisemnej
Skład orzekający
Walerian Sanetra
przewodniczący-sprawozdawca
Roman Kuczyński
sędzia
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu formy pisemnej dla zmian w umowie o pracę, gdy strony tak postanowiły, oraz zasady dotyczące odrębności umów i podmiotów prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy strony wyraźnie zastrzegły formę pisemną dla zmian w umowie o pracę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN jasno rozstrzyga ważną kwestię formalnych wymogów zmian w umowach o pracę, co jest kluczowe dla wielu pracowników i pracodawców. Podkreśla prymat formy pisemnej nad dorozumianymi zachowaniami.
“Czy Twoja umowa o pracę może być zmieniona "na gębę"? Sąd Najwyższy odpowiada: tylko pisemnie!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.