I PKN 123/97
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła roszczeń pracownicy, Lucyny G., przeciwko "M.M." Spółce z o.o. o zapłatę odprawy pieniężnej, wynagrodzenia za dwa dni pracy oraz odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia. Sąd Rejonowy wydał wyrok zaoczny zasądzający wszystkie żądane kwoty. Sąd Wojewódzki utrzymał w mocy wyrok zaoczny w części dotyczącej odprawy i wynagrodzenia, oddalając roszczenie o odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia z powodu przekroczenia terminu. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego, uznając, że przyczyny zwolnienia nie były organizacyjne i przekazując sprawę o wynagrodzenie do ZUS. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego. Ustalono, że przyczyny zwolnienia pracownicy miały charakter organizacyjny, a roszczenie o odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia podlega przedawnieniu z art. 291 § 1 KP, a nie terminom z art. 264 KP. Sąd Najwyższy podkreślił, że warunkiem prawidłowości skrócenia okresu wypowiedzenia jest objęcie tej czynności wolą i świadomością pracodawcy oraz pracownika. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w zakresie odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminów przedawnienia roszczeń pracowniczych, w szczególności odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji skrócenia okresu wypowiedzenia i roszczeń z tym związanych.
Zagadnienia prawne (4)
Jaki jest termin przedawnienia roszczenia o odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia na podstawie art. 36 1 § 1 KP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o odszkodowanie z art. 36 1 § 1 KP ulega przedawnieniu w terminie określonym w art. 291 § 1 KP.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie o odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia ma odrębny byt prawny i nie mieści się w terminach odwoławczych z art. 264 KP, lecz podlega ogólnemu terminowi przedawnienia z art. 291 KP.
Jakie są warunki prawidłowości skrócenia okresu wypowiedzenia na podstawie art. 36 1 § 1 KP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Warunkiem prawidłowości skrócenia okresu wypowiedzenia na podstawie art. 36 1 § 1 KP jest objęcie tej czynności wolą i świadomością pracodawcy oraz świadomością pracownika.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że skrócenie okresu wypowiedzenia musi być wyraźnie objęte wolą stron i pracownik powinien być o tym poinformowany, a nie jest to dowolna decyzja pracodawcy.
Czy sprawa o wynagrodzenie za pracę za dni po zakończeniu zwolnienia lekarskiego, ale przed upływem okresu wypowiedzenia, jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprawa o wynagrodzenie za pracę za dni po zakończeniu zwolnienia lekarskiego, ale przed upływem okresu wypowiedzenia, jest sprawą z zakresu prawa pracy, a nie ubezpieczeń społecznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny błędnie zakwalifikował roszczenie o wynagrodzenie za pracę za dni 30 i 31 października 1994 r. jako sprawę o zasiłek chorobowy, podczas gdy pracownica dochodziła wynagrodzenia za pracę, a nie zasiłku.
Czy przyczyny organizacyjne uzasadniające zmniejszenie zatrudnienia mogą być podstawą do wypowiedzenia umowy o pracę w ramach ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przyczyny organizacyjne mogą być podstawą do wypowiedzenia umowy o pracę w ramach wskazanej ustawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zmiany organizacyjne u pracodawcy, prowadzące do zmniejszenia zatrudnienia, były prawidłową przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę pracownicy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Lucyna G. | osoba_fizyczna | powódka |
| "M.M." Spółka z o.o. w K. | spółka | pozwana |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | skarżący (kasacja) |
Przepisy (13)
Główne
KP art. 36¹ § § 1
Kodeks pracy
Roszczenie o odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia podlega przedawnieniu z art. 291 § 1 KP. Warunkiem prawidłowości skrócenia jest wola i świadomość stron.
KP art. 291 § § 1
Kodeks pracy
Określa termin przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy.
u.z.z.z.p. art. 8 § ust. 1
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
Pracownikowi przysługuje odprawa pieniężna w związku z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy.
Pomocnicze
KP art. 80 § zdanie pierwsze
Kodeks pracy
Pracownikowi za czas nieobecności w pracy w okresie trwania stosunku pracy, za który nie zachował prawa do wynagrodzenia, przysługuje wynagrodzenie określone w przepisach Kodeksu pracy.
u.z.z.z.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
Określa przyczyny uzasadniające rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy.
KPC art. 476 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 464 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 264 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa termin do wniesienia odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę.
KP art. 49
Kodeks pracy
Reguluje sytuację, gdy pracodawca zastosuje okres wypowiedzenia krótszy niż wymagany.
KP art. 60
Kodeks pracy
Reguluje odszkodowanie przysługujące pracownikowi w razie wadliwego rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.
KC art. 84 § § 1
Kodeks cywilny
KC art. 88
Kodeks cywilny
KP art. 300
Kodeks pracy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia podlega przedawnieniu z art. 291 KP, a nie art. 264 KP. • Przyczyny zwolnienia pracownicy miały charakter organizacyjny. • Sprawa o wynagrodzenie za pracę za dni po zakończeniu zwolnienia lekarskiego jest sprawą z prawa pracy, a nie ubezpieczeń społecznych.
Odrzucone argumenty
Przekroczenie terminu do dochodzenia odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia (argument Sądu Wojewódzkiego). • Przyczyny zwolnienia pracownicy nie miały charakteru organizacyjnego (argument Sądu Apelacyjnego).
Godne uwagi sformułowania
Roszczenie o odszkodowanie z art. 36 1 § 1 KP ulega przedawnieniu w terminie określonym w art. 291 § 1 KP. • Warunkiem prawidłowości skrócenia okresu wypowiedzenia na podstawie art. 36 1 § 1 KP jest objęcie tej czynności wolą i świadomością pracodawcy oraz świadomością pracownika. • Sąd Apelacyjny, nie przeprowadzając ponownie dowodów, ani też nie poszerzając postępowania dowodowego, nie miał podstaw dla przyjęcia innych ustaleń faktycznych niż te, które zostały poczynione przez Sąd Wojewódzki.
Skład orzekający
Walerian Sanetra
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Myszka
sędzia
Roman Kuczyński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminów przedawnienia roszczeń pracowniczych, w szczególności odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skrócenia okresu wypowiedzenia i roszczeń z tym związanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN wyjaśnia kluczową kwestię terminów przedawnienia w sprawach pracowniczych, co jest istotne dla praktyków prawa pracy i pracodawców.
“Skrócenie okresu wypowiedzenia: Kiedy przedawnia się roszczenie o odszkodowanie?”
Dane finansowe
odprawa pieniężna: 3562,5 PLN
wynagrodzenie za pracę: 79,16 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.